Η καθημερινή επιλογή ενός αναψυκτικού, μιας λεμονάδας ή ενός άλλου ροφήματος με προσθήκη ζάχαρης μπορεί να μοιάζει αθώα, ωστόσο νέα επιστημονικά δεδομένα έρχονται να προσθέσουν έναν ακόμη λόγο περιορισμού τους. Η συστηματική κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών φαίνεται να συνδέεται με σημαντικά αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του στομάχου, σύμφωνα με μεγάλη μελέτη που παρακολούθησε περισσότερους από 112.000 ανθρώπους επί δεκαετίες.
Το εύρημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη πόσο διαδεδομένη είναι η συγκεκριμένη διατροφική συνήθεια. Περίπου δύο στους τρεις ενήλικες στις ΗΠΑ καταναλώνουν τουλάχιστον ένα ζαχαρούχο ποτό ημερησίως, ενώ αντίστοιχα υψηλή είναι η κατανάλωση και μεταξύ των παιδιών.
Η νέα ανάλυση, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Gastro Hep Advances», έδειξε ότι τα άτομα που έπιναν τουλάχιστον ένα ζαχαρούχο ποτό την ημέρα είχαν περίπου 2,45 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν καρκίνο του στομάχου σε σύγκριση με όσους απέφευγαν τέτοιου είδους ροφήματα.
Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και γαστρεντερολόγος στο Massachusetts General Hospital, Άντριου Τσαν, χαρακτήρισε την έρευνα ως την πρώτη που καταγράφει συσχέτιση ανάμεσα στην κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών και τον γαστρικό καρκίνο σε ανθρώπους στις ΗΠΑ.
Η σημασία του ευρήματος είναι ακόμη μεγαλύτερη δεδομένου ότι ο καρκίνος του στομάχου αποτελεί την πέμπτη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως, ενώ οι γνώσεις σχετικά με τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίζει η διατροφή στην ανάπτυξή του παραμένουν περιορισμένες.
Τα ζαχαρούχα ποτά, πάντως, βρίσκονται εδώ και χρόνια στο μικροσκόπιο της επιστημονικής κοινότητας. Έχουν συσχετιστεί με περισσότερους από 180.000 θανάτους ετησίως παγκοσμίως, καθώς και με αυξημένο κίνδυνο για παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 2 και άλλα προβλήματα υγείας. Προηγούμενες έρευνες έχουν επίσης εξετάσει τη σύνδεσή τους με μορφές καρκίνου όπως εκείνες του μαστού, του ήπατος και του παχέος εντέρου.
Περισσότεροι από 112.000 συμμετέχοντες
Η πιθανή σχέση των συγκεκριμένων ροφημάτων με τον καρκίνο του στομάχου είχε απασχολήσει και στο παρελθόν τους επιστήμονες, χωρίς όμως να έχουν προκύψει σαφή συμπεράσματα. Ένας από τους λόγους ήταν ο περιορισμένος όγκος των διαθέσιμων δεδομένων.
Για να αποκτήσουν πληρέστερη εικόνα, οι ερευνητές αξιοποίησαν στοιχεία από δύο μεγάλες και μακροχρόνιες έρευνες, τη Nurses’ Health Study και τη Health Professionals Follow-Up Study. Συνολικά εξετάστηκαν δεδομένα από 112.284 ανθρώπους, των οποίων η κατάσταση της υγείας και οι συνήθειες παρακολουθούνταν επί σειρά ετών.
Ανά διετία, οι συμμετέχοντες συμπλήρωναν αναλυτικά ερωτηματολόγια σχετικά με τη διατροφή και τον τρόπο ζωής τους. Μεταξύ άλλων, κατέγραφαν πόσο συχνά κατανάλωναν ανθρακούχα αναψυκτικά, χυμούς, λεμονάδες, αθλητικά ποτά και άλλα ροφήματα με ζάχαρη. Παράλληλα, συγκεντρώνονταν πληροφορίες για το ιατρικό ιστορικό τους και την εξέλιξη της υγείας τους.
Κατά την περίοδο 1986-2022 εντοπίστηκαν 278 περιστατικά καρκίνου του στομάχου. Όταν οι επιστήμονες συνέκριναν τις διατροφικές συνήθειες των συμμετεχόντων, διαπίστωσαν ότι όσοι έπιναν τουλάχιστον μία μερίδα ζαχαρούχου ποτού την ημέρα –με τη μερίδα να αντιστοιχεί σε περίπου 237 ml– παρουσίαζαν 2,45 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης της νόσου.
Η συσχέτιση παρέμεινε ακόμη και όταν συνυπολογίστηκαν άλλοι πιθανοί παράγοντες κινδύνου, τους οποίους οι ερευνητές προσπάθησαν να απομονώσουν στα στατιστικά μοντέλα τους.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης το γεγονός ότι η αυξημένη πιθανότητα εμφανίστηκε και στα δύο φύλα. Μεταξύ των γυναικών, η καθημερινή κατανάλωση τουλάχιστον ενός ζαχαρούχου ποτού συνδέθηκε με περίπου τριπλάσια πιθανότητα καρκίνου του στομάχου, ενώ στους άνδρες η αντίστοιχη πιθανότητα ήταν περίπου διπλάσια σε σχέση με εκείνους που δεν κατανάλωναν τέτοια ποτά.
Τι έδειξαν τα στοιχεία για τα τεχνητά γλυκαντικά
Διαφορετική ήταν η εικόνα για τα ροφήματα που περιέχουν τεχνητά γλυκαντικά. Παρά τη συζήτηση των τελευταίων ετών γύρω από τις πιθανές επιπτώσεις ορισμένων γλυκαντικών στην υγεία, η συγκεκριμένη ανάλυση δεν εντόπισε συσχέτιση ανάμεσα στα ποτά με τεχνητά γλυκαντικά και τον καρκίνο του στομάχου.
Το στοιχείο αυτό, όπως και το βασικό εύρημα της έρευνας, χρειάζεται πάντως προσεκτική ερμηνεία. Πρόκειται για μελέτη παρατήρησης, επομένως μπορεί να εντοπίσει στατιστικές συσχετίσεις, αλλά δεν είναι σε θέση να αποδείξει ότι το ένα γεγονός προκαλεί το άλλο.
Κατά συνέπεια, τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν ότι τα ζαχαρούχα ποτά προκαλούν άμεσα καρκίνο του στομάχου. Είναι πιθανό να υπάρχουν πρόσθετοι παράγοντες που επηρεάζουν τον κίνδυνο και οι οποίοι δεν μπορούσαν να αποτυπωθούν πλήρως από την ανάλυση.
Ένας από τους σημαντικότερους περιορισμούς αφορά το Helicobacter pylori, το βακτήριο που προσβάλλει το στομάχι και αποτελεί γνωστό παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη γαστρικού καρκίνου. Οι επιστήμονες διέθεταν περιορισμένες πληροφορίες για το εάν και ποιοι από τους συμμετέχοντες είχαν μολυνθεί από το συγκεκριμένο βακτήριο.
Επιπλέον, δεν υπήρχαν ολοκληρωμένα δεδομένα για το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του στομάχου σε όλους τους συμμετέχοντες. Οι παράμετροι αυτές καθιστούν αναγκαία την επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων μέσα από πρόσθετες έρευνες.
Οι πιθανοί μηχανισμοί πίσω από τη σύνδεση
Ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα είναι με ποιον τρόπο η συχνή κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών θα μπορούσε να συνδέεται βιολογικά με την ανάπτυξη καρκίνου. Η νέα έρευνα δεν σχεδιάστηκε για να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα, ωστόσο οι επιστήμονες καταγράφουν μια σειρά από πιθανούς μηχανισμούς.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αύξηση του σωματικού βάρους, η αντίσταση στην ινσουλίνη, οι μεταβολές στις στεροειδείς ορμόνες, η χρόνια φλεγμονή, πιθανές βλάβες στο DNA και η δυσβίωση, δηλαδή η διαταραχή της ισορροπίας των μικροοργανισμών που ζουν στον οργανισμό.
Η υψηλή πρόσληψη ζάχαρης μπορεί να επηρεάζει πολλαπλές μεταβολικές λειτουργίες ταυτόχρονα, γεγονός που αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους τα συγκεκριμένα ποτά εξετάζονται ήδη σε σχέση με διαφορετικές χρόνιες παθήσεις. Ωστόσο, ο ακριβής μηχανισμός που θα μπορούσε να συνδέει τα ζαχαρούχα ροφήματα ειδικά με τον καρκίνο του στομάχου παραμένει άγνωστος.
Οι επιστήμονες θεωρούν επομένως απαραίτητη τη συνέχιση της έρευνας, τόσο για να διαπιστωθεί εάν η συσχέτιση επιβεβαιώνεται και σε άλλους πληθυσμούς όσο και για να διερευνηθούν οι βιολογικές διεργασίες που ενδεχομένως βρίσκονται πίσω από αυτήν.
Το βασικό συμπέρασμα, προς το παρόν, είναι ότι τα νέα δεδομένα προσθέτουν ακόμη μία πιθανή αρνητική συνέπεια στη μακρά λίστα των κινδύνων που έχουν συσχετιστεί με την υπερβολική κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών, χωρίς όμως να αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση με τον γαστρικό καρκίνο.
Διαβάστε ακόμη
Τουρκία στη μέγγενη Τραμπ: Το ιρανικό αέριο και το δύσκολο δίλημμα Ερντογάν
Πετρέλαιο: Βουτιά στις τιμές με το Brent κάτω από τα $90 με φόντο τις κυρώσεις στο Ιράν
ΛεΜπρόν Τζέιμς: Το άγνωστο deal των $300 εκατ. με δύο ασφαλιστικές – Τι έβαλε ως «εγγύηση»
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ