Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βρίσκονται σε μια επικίνδυνη αναμέτρηση για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, μετά το ναυάγιο νέου γύρου ειρηνευτικών συνομιλιών και ενώ η εύθραυστη εκεχειρία παραμένει σε ισχύ χωρίς σαφή ορίζοντα λήξης.
Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι η κατάπαυση πυρός που συμφωνήθηκε στις 7 Απριλίου θα παραμείνει ενεργή επ’ αόριστον, καθώς η Ουάσιγκτον αναμένει από την Τεχεράνη να καταθέσει νέα πρόταση ειρήνης. Ωστόσο, το Ιράν ξεκαθαρίζει ότι δεν σκοπεύει να επιστρέψει άμεσα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, επρόκειτο να μεταβεί στο Ισλαμαμπάντ για επανέναρξη συνομιλιών, όμως το ταξίδι ανεστάλη όταν έγινε σαφές ότι η ιρανική πλευρά δεν θα συμμετείχε.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κάρολαιν Λέβιτ δήλωσε ότι ο Τραμπ «δεν έχει θέσει συγκεκριμένη προθεσμία» για την υποβολή ιρανικής πρότασης.
Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ διατηρούν ναυτικό αποκλεισμό γύρω από τα ιρανικά λιμάνια, επιχειρώντας να αυξήσουν την πίεση προς την Ισλαμική Δημοκρατία. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, χαρακτήρισε την κίνηση παραβίαση της εκεχειρίας, ενώ ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, υποστήριξε ότι ο αποκλεισμός και οι απειλές αποτελούν βασικά εμπόδια για τη διπλωματία.
Παράλληλα, η Τεχεράνη εξακολουθεί να κρατά ουσιαστικά κλειστά τα Στενά για το μεγαλύτερο μέρος της διεθνούς ναυσιπλοΐας. Ιρανικά ταχύπλοα άνοιξαν πυρ εναντίον εμπορικών πλοίων την Τετάρτη, κλιμακώνοντας περαιτέρω την ένταση σε ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του πλανήτη.
Η παράταση της εκεχειρίας σηματοδοτεί υποχώρηση του Τραμπ από προηγούμενες απειλές για επανέναρξη βομβαρδισμών εάν δεν επιτυγχανόταν συμφωνία έως την Τετάρτη. Μια νέα ανάφλεξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω εκτόξευση των ενεργειακών τιμών και σε νέα αποσταθεροποίηση της παγκόσμιας οικονομίας.
Σύμφωνα με στρατιωτική εκτίμηση που επικαλείται η Washington Post, η αποναρκοθέτηση των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να διαρκέσει έως και έξι μήνες, παρατείνοντας τις οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης μέχρι το τέλος του έτους ή και περισσότερο.
Σύμφωνα με Αμερικανούς και Ιρανούς αξιωματούχους, ορισμένα στελέχη του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων παραγόντων των Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC), θεωρούν ότι ο αποκλεισμός αποδεικνύει πως ο Τραμπ δεν είναι αξιόπιστος συνομιλητής και τάσσονται υπέρ μιας πιο σκληρής διαπραγματευτικής γραμμής. Ανάμεσα σε όσους υποστηρίζουν αυτή τη στάση είναι και ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης, Αχμάντ Βαχίντι.
Παράλληλα, Μ. Βρετανία και Γαλλία φιλοξενούν στρατιωτικούς ειδικούς από περισσότερες από 30 χώρες, με στόχο να εξεταστούν τρόποι διατήρησης ανοιχτών των Στενών του Ορμούζ μετά το τέλος του πολέμου, απορρίπτοντας ωστόσο την πρόταση του Τραμπ για επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού μέσω στρατιωτικής βίας.
Ανοδος 13% για το πετρέλαιο σε τρεις συνεδριάσεις
Οι αγορές παρακολουθούν με ανησυχία τις εξελίξεις. Το πετρέλαιο τύπου Brent κινήθηκε κοντά στα 106 δολάρια το βαρέλι, έχοντας καταγράψει άνοδο σχεδόν 13% μέσα σε τρεις συνεδριάσεις, ενώ οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ έφτασαν στα υψηλότερα επίπεδα σχεδόν τετραετίας.
Παράλληλα, εντείνονται οι φόβοι για παγκόσμιες ελλείψεις σε πετρέλαιο και LNG, καθώς πριν από τον πόλεμο περίπου το 20% των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου περνούσε από τα Στενά του Ορμούζ.
Η Τεχεράνη διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να ανοίξει ξανά τη θαλάσσια δίοδο ούτε να επιστρέψει σε διαπραγματεύσεις όσο συνεχίζεται ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός.
Παρά το αδιέξοδο, τουλάχιστον δύο ιρανικά δεξαμενόπλοια κατάφεραν τις τελευταίες ημέρες να διασχίσουν τον Περσικό Κόλπο και να περάσουν πέρα από τη γραμμή αποκλεισμού των ΗΠΑ, υπογραμμίζοντας τα όρια της αμερικανικής στρατηγικής περιορισμού των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου.
Την ίδια στιγμή, το United Kingdom και η France φιλοξενούν συνομιλίες στρατιωτικών επιτελών από περισσότερες από 30 χώρες για το πώς θα μπορούσε να διασφαλιστεί η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ μετά τον πόλεμο, χωρίς να υπάρξει στρατιωτική επέμβαση μεγάλης κλίμακας.
Τζον Κέρι: Και οι δύο πλευρές να συμπεριφερθούν σαν ανήλικες
Εν τω μεταξύ, μιλώντας στο CNN, o πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Τζον Κέρι, εκτίμησε ότι για να υπάρξει επανέναρξη διαλόγου ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη και να τερματιστεί ο πόλεμος με το Ιράν, και οι δύο πλευρές πρέπει να «συμπεριφερθούν σαν ενήλικες». Τόνισε ότι η στρατιωτική κλιμάκωση από μόνη της δεν μπορεί να οδηγήσει σε βιώσιμη λύση και υπογράμμισε πως απαιτείται σοβαρή διπλωματική προσέγγιση, αμοιβαία αυτοσυγκράτηση και πολιτική βούληση ώστε να επιστρέψουν οι δύο χώρες στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Επενακκινούν συνομιλίες Ισραήλ και Λίβανος
Την ίδια στιγμή, Ισραήλ και Λίβανος αναμένεται να επανεκκινήσουν τις συνομιλίες τους σήμερα στην Ουάσινγκτον. Σύμφωνα με αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, στις επαφές αναμένεται να συμμετάσχει και ο πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι
Το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ εμπλέκονται σε παράλληλη σύγκρουση από τον Μάρτιο. Η εκεχειρία που ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα παραμένει σε ισχύ έως τις 26 Απριλίου και, παρά τις αμοιβαίες κατηγορίες για παραβιάσεις, έχει σε γενικές γραμμές διατηρηθεί.
Διαβάστε ακόμη
Πλειστηριασμοί: Έρχονται νέα σφυριά για…δόξες του παρελθόντος (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα