Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε προβλέψει ότι ο αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος στο Ιράν δεν θα διαρκούσε πάνω από έξι εβδομάδες, όμως πλέον βρίσκεται στον τρίτο του μήνα.
Η σύγκρουση έχει προκαλέσει παγκόσμιο ενεργειακό σοκ, αντίστοιχο με εκείνο της δεκαετίας του 1970, εκτοξεύοντας τις τιμές σε καύσιμα και τρόφιμα. Παρά την πρόσθετη πίεση στους Αμερικανούς, τα τελευταία στοιχεία για το ΑΕΠ δείχνουν ότι η οικονομία κινήθηκε δυναμικά το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Με φόντο αυτά τα δεδομένα, το BBC εξετάζει την πορεία των βασικών οικονομικών δεικτών ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, ενώ ο πόλεμος συνεχίζεται χωρίς ορατό τέλος.
Ανάπτυξη και κόστος ζωής
Ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, ο Τραμπ θα χρησιμοποιήσει τα στοιχεία ανάπτυξης για να παρουσιάσει την οικονομική του πολιτική ως σωστή.
Η οικονομία αναπτύχθηκε κατά 2% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του 2026, μια σημαντική ώθηση μετά την επιβράδυνση στα τέλη του 2025, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία.
Αυτό συνέβη παρά την πίεση στους καταναλωτές από τους αμερικανικούς δασμούς, που οδήγησαν σε υψηλότερες τιμές για τους Αμερικανούς αγοραστές, και το νέο ενεργειακό σοκ που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν.
Οι οικονομολόγοι δήλωσαν ότι το πλήγμα στους καταναλωτές δεν ήταν τόσο σοβαρό όσο αναμενόταν, με την κατανάλωση να αυξάνεται κατά 1,6% σε ετήσια βάση. Ωστόσο, απέδωσαν τη συνολική αύξηση της ανάπτυξης στα τεράστια ποσά που δαπανούν οι τεχνολογικοί κολοσσοί για επενδύσεις στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Ωστόσο, ενώ τα βασικά στοιχεία ανάπτυξης είναι θετικά, οι Αμερικανοί είναι πολύ πιο πιθανό να ψηφίσουν με βάση το κόστος ζωής.
Οι επιθέσεις των ΗΠΑ στο Ιράν και το επακόλουθο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ εκτόξευσαν τις τιμές του πετρελαίου, με το Brent — βασικό σημείο αναφοράς — να φτάνει σε υψηλό τετραετίας στα 126 δολάρια το βαρέλι την Πέμπτη. Έκτοτε υποχώρησε στα 111 δολάρια, ενώ πριν από τον πόλεμο, στα τέλη Φεβρουαρίου, διαπραγματευόταν γύρω στα 73 δολάρια.
Αυτό οδήγησε τους Αμερικανούς να πληρώνουν 4,30 δολάρια ανά γαλόνι καυσίμου μέχρι τα τέλη Απριλίου, σύμφωνα με στοιχεία της American Automobile Association, έναντι λιγότερων από 3 δολάρια τον Φεβρουάριο.
Το παραπάνω συνέβαλε σε απότομη αύξηση του πληθωρισμού, με τον δείκτη του Μαρτίου για τις μέσες ετήσιες αυξήσεις τιμών να διαμορφώνεται στο 3,3%, κοντά σε υψηλό διετίας και σημαντικά αυξημένος από το 2,4% του Φεβρουαρίου.
Επιτόκια και αγορές
Την ίδια στιγμή, ο αντίκτυπος του πολέμου στο Ιράν, και ιδιαίτερα τα στοιχεία πληθωρισμού του Μαρτίου, διέψευσαν κάθε ελπίδα για άμεση μείωση επιτοκίων από τη Federal Reserve.
Η κεντρική τράπεζα διατήρησε το βασικό της επιτόκιο, το οποίο επηρεάζει τα στεγαστικά δάνεια και το κόστος δανεισμού για τους Αμερικανούς, στο επίπεδο 3,5% έως 3,75% την Τετάρτη. Πριν από τον πόλεμο, οι οικονομολόγοι ανέμεναν μια σειρά μειώσεων επιτοκίων.
Από την έναρξη των αμερικανικών επιθέσεων στο Ιράν, το μέσο επιτόκιο για στεγαστικό δάνειο 30 ετών αυξήθηκε από 5,98% σε 6,3%, σύμφωνα με στοιχεία του αρμόδιου οργανισμού Freddie Mac.
Ο Σάμιουελ Τομπς, επικεφαλής οικονομολόγος για τις ΗΠΑ στην Pantheon Macroeconomics, δήλωσε ότι οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου και οι προσδοκίες ότι οι ΗΠΑ θα διατηρήσουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών για μεγάλο χρονικό διάστημα ενδέχεται να καθυστερήσουν τις μειώσεις επιτοκίων έως το 2027.
Παρά την αναταραχή, οι Αμερικανοί με επενδύσεις στο χρηματιστήριο κατέγραψαν κέρδη κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Οι βασικοί χρηματιστηριακοί δείκτες των ΗΠΑ — ο S&P 500, ο Dow Jones Industrial Average και ο Nasdaq Composite — έχουν υπερκαλύψει τις απώλειες των πρώτων ημερών της σύγκρουσης και συνέχισαν την ανοδική πορεία που είχαν πριν από τον πόλεμο.
Ο Nasdaq έχει αυξηθεί περίπου κατά 10% από την έναρξη της σύγκρουσης, ο S&P κατά περίπου 5%, ενώ ο Dow έχει σημειώσει άνοδο λίγο πάνω από 1%.
Οι αυξήσεις στους βασικούς δείκτες αποτελούν θετικά νέα για τους επενδυτές, αλλά και ενίσχυση για όσους διαθέτουν συνταξιοδοτικά κεφάλαια συνδεδεμένα με μετοχές, όπως τα 401(k).
Με τους Ρεπουμπλικανούς να οδεύουν προς απώλεια του ελέγχου της Βουλής και να κινδυνεύουν να χάσουν και τη Γερουσία, οι εκλογές του Νοεμβρίου θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από την κατάσταση της οικονομίας όταν οι ψηφοφόροι προσέλθουν στις κάλπες, σημειώνει το βρετανικό μέσο.
Παρά την αύξηση του ΑΕΠ και την άνοδο των χρηματιστηρίων, που δίνουν ανάσα στους Ρεπουμπλικανούς, το αυξανόμενο κόστος ζωής παραμένει βασική πηγή ανησυχίας.
Διαβάστε ακόμη
Φοροδιαφυγή-μαμούθ στις «ΙΚΕ του 1 ευρώ»
lululemon: Από το Βανκούβερ στη Βουκουρεστίου (pic)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα