«Τα Στενά θα ανοίξουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο»: Το μήνυμα των ΗΠΑ με τις επιθέσεις στο Ιράν και η απάντηση Χαμενεΐ

Να αποσυνδέσει τις αμερικανικές επιχειρήσεις σε περιοχές στο νότιου Ιράν από την – ακόμη εύθραυστη – εκεχειρία, επιχείρησε η Ουάσινγκτον, κάνοντας λόγο για κινήσεις «αυτοάμυνας», ενώ ο κορυφαίος διπλωμάτης της κυβέρνησης Τραμπ επανέλαβε ένα από τα πάγια αιτήματα των ΗΠΑ για να καταλήξει σε συμφωνία με την Τεχεράνη: το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, τόνισε την Τρίτη ότι οι διαπραγματεύσεις για συμφωνία με το Ιράν μπορεί να «διαρκέσουν μερικές ημέρες», «παγώνοντας» τις όποιες ελπίδες για άμεσο τερματισμό της σύγκρουσης. Περιγράφοντας τις επιθέσεις σε στόχους, όπως ιρανικά σκάφη που επιχειρούσαν να τοποθετήσουν νάρκες και σε σημεία εκτόξευσης πυραύλων, ο Ρούμπιο περιέγραψε, ουσιαστικά, το μήνυμα που θέλησε να στείλει η Ουάσινγκτον, ενώ οι συζητήσεις εξελίσσονται: τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο».

«Τα Στενά πρέπει να είναι ανοιχτά, θα είναι ανοιχτά με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, οπότε πρέπει να παραμένουν ανοιχτά», δήλωσε ο Ρούμπιο σε δημοσιογράφους στο αεροπλάνο του στην Τζαϊπούρ της Ινδίας.

Παρά την εκεχειρία που ισχύει από τις αρχές Απριλίου, το Κεντρικό Διοικητήριο των ΗΠΑ ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι πραγματοποίησε νέες επιθέσεις για «να προστατεύσει τα στρατεύματά μας από απειλές που προέρχονται από ιρανικές δυνάμεις».

Το Ιράν είπε, από την πλευρά του, ότι κατέρριψε ένα «εχθρικό» stealth drone χρησιμοποιώντας νέο σύστημα αεράμυνας, σύμφωνα με ιρανικά πρακτορεία ειδήσεων, χωρίς να διευκρινίζει την προέλευσή του.

Οι αμερικανικές επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν ενώ ο κορυφαίος διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμεντ Γκαλιμπάφ και ο Υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί βρίσκονταν στη Ντόχα για συνομιλίες με τον Πρωθυπουργό του Κατάρ σχετικά με πιθανή συμφωνία με τις ΗΠΑ για τον τερματισμό του τρίμηνου πολέμου, σύμφωνα με αξιωματούχο που ενημέρωσε για την επίσκεψη.

Ο Ρούμπιο δήλωσε νωρίτερα σε δημοσιογράφους στo Νέα Δελχί ότι οι ΗΠΑ θα δώσουν κάθε ευκαιρία στη διπλωματία να πετύχει πριν εξετάσουν το ενδεχόμενο να χειριστούν το Ιράν «με άλλο τρόπο». Αναφέρθηκε σε «πολύ συγκεκριμένο αντικείμενο στο τραπέζι», εννοώντας τις συνομιλίες για την επαναλειτουργία των Στενών και «μια πολύ πραγματική, σημαντική και χρονικά περιορισμένη διαπραγμάτευση για το πυρηνικό ζήτημα».

Σε μακροσκελή ανάρτηση στο Truth Social τη Δευτέρα, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι οι συνομιλίες με το Ιράν προχωρούν «καλά», αλλά προειδοποίησε για νέες επιθέσεις σε περίπτωση αποτυχίας. «Θα είναι μόνο μια Μεγάλη Συμφωνία για όλους, ή Καμία Συμφωνία», έγραψε.

Από την πλευρά του, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επέλεξε να κρατήσει ψηλά τους πολεμικούς τόνους, δηλώνοντας ότι το Ισραήλ θα εντείνει τις επιθέσεις κατά της φιλοϊρανικής Χεζμπολάχ στο Λίβανο. Σύντομα μετά, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι επιτίθεται σε υποδομές της Χεζμπολάχ στην Ανατολική Κοιλάδα Μπεκάα και σε άλλες περιοχές. Το Ισραήλ και ο Λίβανος συμφώνησαν σε εκεχειρία στα μέσα Απριλίου, αλλά το Ισραήλ συνεχίζει τις αεροπορικές επιδρομές που χαρακτηρίζει πράξεις αυτοάμυνας κατά της Χεζμπολάχ, η οποία δεν συμμετείχε στην εκεχειρία.

Οι ΗΠΑ δεν θα έχουν πλέον «ασφαλές καταφύγιο» στον Κόλπο, προειδοποιεί ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δήλωσε, σε νέο του μήνυμα μέσω των social media (δεν έχει εμφανιστεί ακόμα δημόσια), ότι οι χώρες του Κόλπου δεν θα αποτελούν πλέον «ασπίδα» για τις αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα έχουν πλέον «ασφαλές καταφύγιο» στην περιοχή.

Οι δηλώσεις έγιναν την Τρίτη μέσω του καναλιού του Χαμενεΐ στο Telegram, ενώ η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον συζητούν ένα πλαίσιο για τον τερματισμό του τριμήνου πολέμου τους.

«Ο χρόνος δεν γυρίζει πίσω, και τα έθνη και τα εδάφη της περιοχής δεν θα υπηρετούν πλέον ως ασπίδα για τις αμερικανικές βάσεις. Η Αμερική δεν θα έχει πια ασφαλές καταφύγιο για το κακό ή για την εγκατάσταση στρατιωτικών βάσεων στην περιοχή», ανέφερε ο Χαμενεΐ.

Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ανέλαβε την ηγεσία τον Μάρτιο, μετά τη δολοφονία του πατέρα του, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σε αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Μέχρι στιγμής, ο νέος ανώτατος ηγέτης δεν έχει εμφανιστεί δημόσια.

Ο στρατός του Ιράν προειδοποιεί ότι νέα επιθετική ενέργεια θα προκαλέσει «πολύ πιο σφοδρή» αντίδραση

Στο μεταξύ, ο ανώτερος εκπρόσωπος των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν, Αμπολφάζλ Σεκάρτσι, δήλωσε ότι οποιαδήποτε νέα επιθετική ενέργεια εναντίον του Ιράν θα αντιμετωπιστεί με «πολύ πιο σφοδρή» αντίδραση, η οποία θα εκτείνεται πέρα από τα όρια της περιοχής.

Σε σχόλια που μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars, ο Σεκάρτσι είπε ότι σε περίπτωση νέου γύρου πολέμου, οι επιθέσεις του Ιράν θα ξεπεράσουν τα σύνορα της περιοχής και θα είναι πιο σφοδρές και βίαιες από ό,τι στους προηγούμενους γύρους.

Η Τεχεράνη πρέπει να διαπραγματευτεί από θέση ισχύος, λέει Ιρανός βουλευτής

Παράλληλα, ο Ιρανός βουλευτής Εμπραχίμ Ρεζάι, εκπρόσωπος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του κοινοβουλίου, δήλωσε ότι οι διπλωμάτες που εκπροσωπούν την Τεχεράνη στις διαμεσολαβητικές συνομιλίες με τις ΗΠΑ «πρέπει να διαπραγματευτούν από θέση νικηφόρου δύναμης».

«Ο οριστικός νικητής του πολέμου ήταν και παραμένει το γενναίο ιρανικό έθνος», είπε ο Ρεζάι σε ανάρτησή του στο X. «Η υποχώρηση στον εχθρό τον κάνει μόνο πιο άγριο και επιδεινώνει τα προβλήματά μας. Παρακαλώ, μην αμβλύνετε τις κόκκινες γραμμές».

Απειλεί με «σφοδρή αντίδραση» η Τεχεράνη πέρα από την ευρύτερη περιοχή

Στο μεταξύ, το πρωί της Τρίτης, λίγες ώρες μετά τις αμερικανικές επιχειρήσεις, ο εκπρόσωπος των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν, Αμπολφάζλ Σεκάρτσι, δήλωσε ότι οποιαδήποτε νέα επιθετική ενέργεια εναντίον της Τεχεράνης θα αντιμετωπιστεί με «πολύ πιο σφοδρή» αντίδραση, η οποία θα εκτείνεται πέρα από τα όρια της περιοχής. Σε σχόλια που μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars, ο Σεκάρτσι είπε ότι σε περίπτωση νέου γύρου πολέμου, οι επιθέσεις του Ιράν θα ξεπεράσουν τα σύνορα της περιοχής και θα είναι πιο σφοδρές και βίαιες από ό,τι στους προηγούμενους γύρους.

Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του ιρανικού κοινοβουλίου, Εμπραχίμ Ρεζάι τόνισε ότι οι διπλωμάτες που εκπροσωπούν την Τεχεράνη στις διαμεσολαβητικές συνομιλίες με τις ΗΠΑ «πρέπει να διαπραγματευτούν από θέση νικηφόρου δύναμης».

«Ο οριστικός νικητής του πολέμου ήταν και παραμένει το γενναίο ιρανικό έθνος», δήλωσε ο Ρεζάι σε ανάρτησή του στο X. «Η υποχώρηση στον εχθρό τον κάνει μόνο πιο άγριο και επιδεινώνει τα προβλήματά μας. Παρακαλώ, μην αμβλύνετε τις κόκκινες γραμμές».

Συνομιλίες στη Ντόχα: Το δάνειο του Κατάρ, οι επιλογές για το ουράνιο και τα Στενά

Αξιωματούχος που ενημέρωσε για την επίσκεψη των Ιρανών υψηλόβαθμων αξιωματούχων στη Ντόχα δήλωσε στο Reuters ότι οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στα Στενά του Ορμούζ και τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, ενώ ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν συμμετείχε για να συζητηθεί η πιθανή απελευθέρωση «παγωμένων» ιρανικών κεφαλαίων ως μέρος της τελικής συμφωνίας.

Όπως αναφέρουν αραβικά μέσα, εξακολουθούν να υπάρχουν κενά όσον αφορά το ζήτημα των κεφαλαίων που απαιτούνται για την ενίσχυση της ιρανικής οικονομίας. Σε αυτό το πλαίσιο, το Κατάρ φέρεται να προσφέρει στην Τεχεράνη δάνειο ύψους περίπου 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων «για ανθρωπιστικές ανάγκες», αλλά στην πράξη είναι δύσκολο να διαπιστωθεί πώς θα ενεργοποιηθεί ένας μηχανισμός που θα υποχρεώνει το Ιράν να επιστρέψει τα χρήματα – και ως εκ τούτου η προσφορά θεωρείται περισσότερο έμμεση επιχορήγηση.

Διαβάστε περισσότερα στο Protothema.gr