Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, ανακοίνωσε το χρονοδιάγραμμα της αποχώρησής του από την πρωθυπουργία, ανοίγοντας τον δρόμο στον βασικό διεκδικητή της ηγεσίας της χώρας, Άντι Μπέρναμ. Όπως τόνισε στην ανακοίνωσή του η υποβολή των υποψηφιοτήτων θα ξεκινήσεις στις 9 Ιουλίου, ενώ έχει ήδη ενημερωθεί ο Βασιλιάς Κάρολος. Ο νέος πρωθυπουργός θα έχει αναλάβει τα καθήκοντά του πριν από την επανέναρξη των εργασιών του Κοινοβουλίου τον Σεπτέμβριο.
Ειδικότερα, ο Κιρ Στάρμερ, σε ανακοίνωση του έξω από τον αριθμό 10 της Downing Street παρουσίασε τις προθέσεις του, δρομολογώντας τη διαδικασία ανάδειξης του έβδομου πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου μέσα σε μόλις δέκα χρόνια.
«Το ερώτημα που θέτει τώρα το κόμμα μου είναι αν είμαι ο καταλληλότερος για να μας οδηγήσω στις επόμενες γενικές εκλογές. Άκουσα την απάντηση της κοινοβουλευτικής ομάδας μου σε αυτό το ερώτημα και την αποδέχομαι με αξιοπρέπεια. Κάθε απόφαση που έχω πάρει είχε ως στόχο να θέσω την χώρα που αγαπώ πάνω από όλα. Γι’ αυτό και θα παραιτηθώ από την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος. Μίλησα με τον Βασιλιά σήμερα το πρωί για να τον ενημερώσω για την απόφασή μου», επεσήμανε στην ανακοίνωσή του.
Η θερινή διακοπή της Βουλής των Κοινοτήτων αναμένεται να ξεκινήσει στις 16 Ιουλίου και, επομένως, εάν ο Άντι Μπέρναμ δεν έχει αντίπαλο (όπως φαίνεται όλο και πιο πιθανό – παρά το γεγονός ότι ο Γουές Στρίτινγκ είχε δηλώσει προηγουμένως ότι θα ήταν σίγουρα υποψήφιος), θα αναλάβει τα καθήκοντα του πρωθυπουργού στα μέσα του επόμενου μήνα.
Εάν διεξαχθεί εκλογική αναμέτρηση, ο νέος πρωθυπουργός θα αναλάβει τα καθήκοντά του μέχρι τα τέλη Αυγούστου. Η Βουλή των Κοινοτήτων επανέρχεται μετά τη θερινή διακοπή την 1η Σεπτεμβρίου.
Η ανακοίνωση του Κιρ Στάρμερ
«Μια νέα κυβέρνηση των Εργατικών, η πρώτη μετά από 14 χρόνια. Μια νέα σελίδα στην ιστορία της χώρας μας, μετά από χρόνια απογοήτευσης και απόγνωσης, η ευκαιρία να αλλάξουμε προς το καλύτερο τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων. Γι’ αυτό μπήκα στην πολιτική. Η πορεία μέχρι εκεί δεν ήταν εύκολη» ανέφερε ο Κιρ Σταρμερ ξεκινώντας την ομιλία του και συμπλήρωσε: «πριν από έξι χρόνια, ανέλαβα ένα Εργατικό Κόμμα που ήταν πολιτικά, οικονομικά και ηθικά χρεοκοπημένο. Μου έλεγαν ξανά και ξανά ότι το κόμμα μου είχε τελειώσει, ότι ήμασταν καταδικασμένοι να περάσουμε στην ιστορία, ότι η πλειοψηφία στις γενικές εκλογές, πόσο μάλλον μια συντριπτική πλειοψηφία, ήταν αδύνατη».
«Αποδείξαμε ότι αυτοί οι άνθρωποι έκαναν λάθος, γιατί αλλάξαμε το κόμμα μας, ξεριζώνοντας το δηλητήριο του αντισημιτισμού, αποκαθιστώντας την εμπιστοσύνη στην οικονομία, την άμυνα και την εθνική ασφάλεια, και μεταμορφωθήκαμε σε ένα κόμμα που για άλλη μια φορά στάθηκε περήφανα στο πλευρό του Θεού ενάντια στην εθνική μας σημαία. Η σκληρή δουλειά της αλλαγής είχε έναν και μόνο σκοπό: όχι την εξουσία για την εξουσία, αλλά να αλλάξουμε τη Βρετανία προς το καλύτερο, να χτίσουμε μια πιο δίκαιη χώρα με αξιοπρέπεια και σεβασμό, όπου ο καθένας είναι ορατός, ο καθένας εκτιμάται, με πλούτο και ευκαιρίες για όλους, όχι μόνο για τους λίγους προνομιούχους», συμπλήρωσε.
«Το ερώτημα που θέτει τώρα το κόμμα μου είναι αν είμαι ο καταλληλότερος για να μας οδηγήσω στις επόμενες γενικές εκλογές. Άκουσα την απάντηση της κοινοβουλευτικής ομάδας μου σε αυτό το ερώτημα και την αποδέχομαι με αξιοπρέπεια. Κάθε απόφαση που έχω πάρει είχε ως στόχο να θέσω την χώρα που αγαπώ πάνω από όλα. Γι’ αυτό και θα παραιτηθώ από την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος. Μίλησα με τον Βασιλιά σήμερα το πρωί για να τον ενημερώσω για την απόφασή μου», επεσήμανε.
Θα ζητήσω από την εθνική εκτελεστική επιτροπή του Εργατικού Κόμματος να καταρτίσει ένα χρονοδιάγραμμα, σύμφωνα με το οποίο η υποβολή υποψηφιοτήτων θα ξεκινήσει στις 9 Ιουλίου και θα ολοκληρωθεί πριν από τις θερινές διακοπές. Σε περίπτωση που διεξαχθεί εκλογική αναμέτρηση, αυτό θα εξασφαλίσει ότι ο νέος ηγέτης θα έχει αναλάβει τα καθήκοντά του πριν από την επανέναρξη των εργασιών του Κοινοβουλίου τον Σεπτέμβριο», συνέχισε.
«Θα παραμείνω στη θέση του πρωθυπουργού μέχρι την ολοκλήρωση της εκλογικής αναμέτρησης και θα κάνω ό,τι μπορώ για να εξασφαλίσω μια ομαλή παράδοση της εξουσίας. Θα προσφέρω επίσης στον διάδοχό μου την πλήρη και αδιαμφισβήτητη υποστήριξή μου, γνωρίζοντας ότι θα κληρονομήσει μια Βρετανία πολύ ισχυρότερη και πιο δίκαιη από εκείνη που κληρονόμησα εγώ πριν από δύο χρόνια, καλύτερα προετοιμασμένη για τις προκλήσεις που έρχονται και πιο ικανή να εξασφαλίσει στο Εργατικό Κόμμα μια δεύτερη θητεία στην εξουσία.
Θέλω να ευχαριστήσω όλους εκείνους τους φίλους και συναδέλφους που στάθηκαν στο πλευρό μου τα τελευταία έξι περίπου χρόνια για την απίστευτη αφοσίωση, την προσφορά και την υποστήριξή τους. Θέλω να ευχαριστήσω το εξαιρετικό προσωπικό του Νο 10 (της Ντάουνινγκ Στριτ) και την εκπληκτική δημόσια διοίκηση της χώρας μας, που αφιερώνουν τη ζωή τους στη δημόσια υπηρεσία.
Και όταν αποχωρήσω από τη σημαντικότερη θέση της χώρας, θα αφιερώσω περισσότερο χρόνο στο πιο σημαντικό καθήκον: να είμαι ο καλύτερος σύζυγος που μπορώ για τη φανταστική σύζυγό μου Βικ, η οποία υπήρξε ο βράχος δίπλα μου στις καλές και στις δύσκολες στιγμές, και να είμαι ο καλύτερος πατέρας που μπορώ για τα όμορφα παιδιά μου, που είναι η υπερηφάνεια και η χαρά μου», κατέληξε.
Η πίεση από το υπουργικό συμβούλιο
Μέχρι και την Παρασκευή, συνεργάτες του πρωθυπουργού επέμεναν ότι θα τηρούσε τη δέσμευσή του να αντιμετωπίσει οποιαδήποτε πρόκληση για την ηγεσία του κόμματος από τον Άντι Μπέρναμ, ο οποίος επέστρεψε στο Γουέστμινστερ έπειτα από σαρωτική νίκη στην επαναληπτική εκλογή της περιφέρειας Μέικερφιλντ.
Ωστόσο, περισσότεροι από έξι υπουργοί είχαν μεταφέρει κατ’ ιδίαν στον Στάρμερ ότι η πολιτική του πορεία είχε φτάσει στο τέλος της, ενώ η προοπτική μιας ιδιαίτερα δύσκολης συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου ενίσχυσε περαιτέρω τις πιέσεις.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός πέρασε το Σαββατοκύριακο στην επίσημη εξοχική κατοικία του Τσέκερς, όπου οριστικοποίησε το σχέδιο εξόδου του.
Τα προσχέδια της παραίτησης
Παρότι παρέμεναν ανοιχτά διάφορα σενάρια, ο Στάρμερ και ο στενός κύκλος συνεργατών του ξεκίνησαν από το Σάββατο να επεξεργάζονται προσχέδια της ομιλίας παραίτησής του.
Το επικρατέστερο χρονοδιάγραμμα τον διατηρούσε στο αξίωμα έως το φθινόπωρο, επιτρέποντας στον νέο ηγέτη να εμφανιστεί ως επικεφαλής των Εργατικών στο ετήσιο συνέδριο του κόμματος στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Πηγές αναφέρουν ότι ο Στάρμερ κατέληξε σε αυτή την απόφαση χωρίς να έχει προηγηθεί συζήτηση με τον Μπέρναμ μετά το αποτέλεσμα της αναμέτρησης στο Μέικερφιλντ.
«Λογικά, η καλύτερη χρονική στιγμή και για τον Άντι και για τον Κιρ είναι ο Σεπτέμβριος», ανέφερε υπουργός της κυβέρνησης. «Ο Άντι δεν διαθέτει ακόμη έτοιμη ομάδα για να εγκατασταθεί στην Ντάουνινγκ Στριτ και χρειάζεται χρόνο προετοιμασίας. Παράλληλα, δίνει στον Κιρ τη δυνατότητα να οργανώσει ομαλά την αποχώρησή του».
Θα υπάρξει εσωκομματική μάχη;
Παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν ο Μπέρναμ θα είναι ο μοναδικός υποψήφιος ή αν θα εμφανιστούν και άλλοι διεκδικητές που θα εξασφαλίσουν την απαιτούμενη υποστήριξη.
Ο πρώην υπουργός Υγείας, Γουές Στρίτινγκ, ο οποίος παραιτήθηκε τον προηγούμενο μήνα συμμετέχοντας στις πιέσεις προς τον Στάρμερ να αποχωρήσει, είχε δηλώσει ότι θα συμμετάσχει σε οποιαδήποτε διαδικασία διαδοχής, υποστηρίζοντας ότι διαθέτει τη στήριξη 81 βουλευτών.
Σύμμαχοί του επέμειναν το Σαββατοκύριακο ότι το σχέδιο αυτό παραμένει ενεργό.
Ορισμένοι βουλευτές θεωρούν ότι μια ανοιχτή εκλογική αναμέτρηση θα έδινε τη δυνατότητα να δοκιμαστεί πολιτικά η πλατφόρμα του Μπέρναμ. Ωστόσο, κερδίζει έδαφος η εκτίμηση ότι ο Στρίτινγκ ενδέχεται τελικά να μην κατέβει υποψήφιος, είτε επειδή δεν διαθέτει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική στήριξη είτε επειδή θεωρεί βέβαιη την ήττα του.
Σε περίπτωση που ο Στρίτινγκ επέλεγε να διεκδικήσει την ηγεσία, δεν αποκλείεται να εμφανίζονταν και άλλοι υποψήφιοι, μεταξύ αυτών και γυναίκες υπουργοί, ώστε να αποφευχθεί μια αμιγώς ανδρική αναμέτρηση.
Ο Τραμπ «προανήγγειλε» την αποχώρηση
Παρά το γεγονός ότι ο Στάρμερ είχε δηλώσει πως θα επικοινωνούσε με τον Μπέρναμ μετά το Σαββατοκύριακο, πληροφορίες αναφέρουν ότι δεν το έκανε, ενώ δεν συνομίλησε ούτε με τον Στρίτινγκ.
Μέρος του στενού επιτελείου του θεωρεί ότι η μονομερής ανακοίνωση του σχεδίου αποχώρησης του επέτρεψε να υποστηρίξει πως εγκαταλείπει την εξουσία με δικούς του όρους.
Κυβερνητική πηγή σημείωσε ότι ο Σεπτέμβριος παρέμενε το πιθανότερο χρονικό σημείο για την αλλαγή ηγεσίας. «Περιμένω από τον Κιρ να κάνει αυτό που είναι καλύτερο για τη χώρα και αυτή τη στιγμή ο Άντι δεν φαίνεται ακόμη έτοιμος», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η παραμονή πέραν του φθινοπώρου θεωρείται δύσκολη, καθώς απαιτείται χρόνος προετοιμασίας για τον κρίσιμο κρατικό προϋπολογισμό που θα παρουσιαστεί αργότερα μέσα στη χρονιά.
Ξεκίνησαν οι διεργασίες διαδοχής
Οι πρώτες κινήσεις για τη μεταβίβαση της εξουσίας έχουν ήδη αρχίσει. Ο Ντάρεν Τζόουνς, επικεφαλής γραμματέας του πρωθυπουργού, συναντήθηκε με τη Λουίζ Χέι, βασικό στέλεχος της ομάδας του Μπέρναμ, ενώ αναμένονται και νέες επαφές.
Την ίδια ώρα, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, προκάλεσε αμηχανία στην Ντάουνινγκ Στριτ όταν σε ανάρτησή του στο Truth Social έγραψε:
«Ο Κιρ Στάρμερ παραιτήθηκε από πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου. Απέτυχε σε δύο πολύ σημαντικά ζητήματα – τη μετανάστευση και την ενέργεια (ανοίξτε τα κοιτάσματα πετρελαίου της Βόρειας Θάλασσας!). Του εύχομαι τα καλύτερα».
Οι Εργατικοί μπροστά σε περίοδο αβεβαιότητας
Παρά το αποτέλεσμα στο Μέικερφιλντ, ο Στάρμερ είχε μέχρι πρόσφατα αποφύγει δημόσιες παραιτήσεις υπουργών ή νέες δημόσιες εκκλήσεις για αποχώρηση.
Ωστόσο, επτά υπουργοί είναι γνωστό ότι του είχαν μεταφέρει μετά τις τοπικές εκλογές του Μαΐου πως όφειλε να εξετάσει σοβαρά το πολιτικό του μέλλον για το καλό του κόμματος και της χώρας.
Ακόμη και στενοί φίλοι του Στάρμερ υποστήριζαν μέχρι πρόσφατα ότι έπρεπε να παραμείνει και να δώσει μάχη, θεωρώντας υπερβολική την προσδοκία του Μπέρναμ να διαδεχθεί έναν πρωθυπουργό που είχε κερδίσει σαρωτική εκλογική νίκη λιγότερο από δύο χρόνια νωρίτερα.
Καθώς όμως η έλλειψη πολιτικής στήριξης γινόταν ολοένα και πιο εμφανής, ακόμη και πολλοί σύμμαχοί του άρχισαν να αποδέχονται ότι η πραγματικότητα είχε αλλάξει.
«Οι μέρες του μοιάζουν μετρημένες»
Ο υπουργός Επιχειρήσεων Πίτερ Κάιλ, ένας από τους πιο πιστούς υποστηρικτές του Στάρμερ, αναγνώρισε εμμέσως ότι η παραμονή του πρωθυπουργού στην εξουσία είχε καταστεί εξαιρετικά δύσκολη.
«Δεν θέλω να εμφανιστώ σαν να αρνούμαι την πραγματικότητα. Υπάρχει διαδικασία σε εξέλιξη και υπάρχουν δυνάμεις που αμφισβητούν την ηγεσία του πρωθυπουργού. Αυτό είναι απολύτως σαφές», δήλωσε στο BBC.
Ο Κάιλ αποκάλυψε ότι μίλησε εκτενώς με τον Στάρμερ την Παρασκευή και του προσέφερε συμβουλές, χωρίς όμως να αποκαλύψει το περιεχόμενό τους.
«Είμαστε μια δεμένη ομάδα ανθρώπων και τώρα βρισκόμαστε μπροστά σε μια περίοδο πολιτικής αβεβαιότητας. Πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να την ξεπεράσουμε βάζοντας τη χώρα πάνω απ’ όλα», ανέφερε.
Ερωτηθείς αν θα προτιμούσε μια πλήρη εκλογική διαδικασία αντί για μια άνευ αντιπάλου ανάδειξη του Μπέρναμ, απάντησε ότι οι εσωκομματικοί διαγωνισμοί είναι συνήθως προτιμότεροι, αλλά θα πρέπει να εξισορροπούνται με την ανάγκη διατήρησης της πολιτικής σταθερότητας και της κυβερνητικής αποτελεσματικότητας.
Η «τελευταία ευκαιρία» των Εργατικών
Στην πρώτη του ομιλία μετά την επικράτησή του την Παρασκευή 22/06 ο Άντι Μπέρναμ επέλεξε να στείλει ένα μήνυμα που πολλοί ερμήνευσαν ως ευθεία προειδοποίηση προς τον Στάρμερ. «Αυτή είναι η τελευταία ευκαιρία να αλλάξουμε», δήλωσε απευθυνόμενος στο κόμμα του.
Στην ομιλία αυτή, ο Άντι Μπέρναμ επιχείρησε να δώσει εθνική διάσταση στο αποτέλεσμα του Makerfield, παρουσιάζοντάς το ως μήνυμα αλλαγής προς το σύνολο της βρετανικής πολιτικής σκηνής.
«Όλοι γνωρίζουν ότι η πολιτική δεν λειτουργεί. Όλοι αισθάνονται ότι η χώρα δεν βρίσκεται εκεί που θα έπρεπε να είναι. Απόψε μπορεί, ίσως, να είναι ένα σημείο καμπής», δήλωσε απευθυνόμενος στους υποστηρικτές του.
Ο νέος βουλευτής υποσχέθηκε ότι θα δώσει «ό,τι έχει» για να μετατρέψει το αποτέλεσμα σε αφετηρία πολιτικής αλλαγής, ενώ θέλησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις ότι αντιμετωπίζει την περιφέρεια ως απλό μέσο για την προσωπική του ανέλιξη.
«Το Makerfield δεν θα είναι ποτέ για μένα ένα σκαλοπάτι καριέρας. Θα είναι το σημείο αναφοράς μου», είπε χαρακτηριστικά.
Το πιο ηχηρό μήνυμα, ωστόσο, απευθυνόταν στην ηγεσία των Εργατικών.
«Λέω στο ίδιο μου το κόμμα ότι αυτή είναι η τελευταία ευκαιρία να αλλάξουμε. Αυτό άκουσα από τους πολίτες στις εκατοντάδες πόρτες που χτύπησα. Πρέπει να το ακούσουμε, πρέπει να δράσουμε και πρέπει να το κάνουμε σωστά. Δε θα υπάρξει δεύτερη ευκαιρία», τόνισε.
Διαβάστε ακόμη
Η οικονομία των ρεκόρ και η κοινωνία της ακρίβειας (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.