Η πρώτη φάση της έκρηξης της τεχνητής νοημοσύνης συνοδεύτηκε από έντονες προσδοκίες ότι τα νέα συστήματα θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν μεγάλο μέρος του ανθρώπινου δυναμικού, μειώνοντας δραστικά το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων. Ωστόσο, όσο οι εταιρείες περνούν από τις πιλοτικές εφαρμογές στην καθημερινή παραγωγική λειτουργία, διαπιστώνουν ότι η πραγματικότητα είναι περισσότερο σύνθετη. Αντί για πλήρη υποκατάσταση των εργαζομένων, ολοένα και περισσότεροι οργανισμοί επιλέγουν ένα υβριδικό μοντέλο, στο οποίο η ανθρώπινη εμπειρία λειτουργεί συμπληρωματικά με τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.
Η μεταβολή αυτή αποτυπώνεται ήδη στις αποφάσεις μεγάλων επιχειρήσεων που προχωρούν σε επαναπροσλήψεις προσωπικού, αναγνωρίζοντας ότι η τεχνολογία από μόνη της δεν μπορεί ακόμη να καλύψει όλες τις απαιτήσεις κρίσιμων λειτουργιών. Παράλληλα, η εξέλιξη αυτή τροφοδοτεί νέο προβληματισμό στις αγορές σχετικά με τον ρυθμό απόδοσης των τεράστιων επενδύσεων που πραγματοποιούνται στον χώρο της AI.
Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μετασχηματίζει τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων, όμως η μεγαλύτερη αξία φαίνεται να προκύπτει όταν λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης των εργαζομένων και όχι ως πλήρης αντικαταστάτης τους.
Η Ford επιστρέφει στους έμπειρους μηχανικούς
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της μεταστροφής αποτελεί η Ford.
Η αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία προχώρησε στην επαναφορά εκατοντάδων έμπειρων μηχανικών και επιθεωρητών ποιότητας, καθώς διαπιστώθηκε ότι τα αυτοματοποιημένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά όλα τα προβλήματα που εμφανίζονταν στη διαδικασία παραγωγής.
Η διοίκηση της εταιρείας αναγνώρισε ότι η αποτελεσματικότητα της τεχνητής νοημοσύνης εξαρτάται άμεσα από την ποιότητα των δεδομένων και της εμπειρίας που χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευσή της.
Η επιστροφή των έμπειρων στελεχών δεν αποσκοπεί μόνο στη βελτίωση της παραγωγής, αλλά και στη μεταφορά της τεχνογνωσίας τους στα ίδια τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, ώστε αυτά να εξελιχθούν και να γίνουν πιο αξιόπιστα στο μέλλον.
Η Commonwealth Bank ανακάλεσε τις απολύσεις
Παρόμοια εμπειρία είχε και η Commonwealth Bank of Australia.
Η τράπεζα είχε αντικαταστήσει δεκάδες εργαζομένους στην εξυπηρέτηση πελατών με φωνητικό σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, προσδοκώντας σημαντική βελτίωση της αποδοτικότητας.
Στην πράξη, όμως, το νέο σύστημα δεν κατάφερε να ανταποκριθεί επαρκώς στις πραγματικές ανάγκες των πελατών, με αποτέλεσμα να αυξηθεί ο όγκος των κλήσεων και να καταστεί αναγκαία η επιστροφή προσωπικού στις συγκεκριμένες θέσεις.
Η διοίκηση της τράπεζας παραδέχθηκε ότι κατά τον αρχικό σχεδιασμό δεν είχαν αξιολογηθεί επαρκώς όλες οι επιχειρησιακές παράμετροι και αναγνώρισε ότι απαιτούνταν πιο ολοκληρωμένη προετοιμασία πριν ληφθούν αποφάσεις για την αναδιάρθρωση του προσωπικού.
Η IBM επαναφέρει τις προσλήψεις
Αντίστοιχα συμπεράσματα προέκυψαν και στην IBM.
Η εταιρεία αξιοποίησε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για μεγάλο μέρος των λειτουργιών του τμήματος ανθρώπινου δυναμικού, αυτοματοποιώντας περίπου το 94% των καθημερινών αιτημάτων.
Ωστόσο, το υπόλοιπο ποσοστό αφορούσε πιο σύνθετες περιπτώσεις, όπως ζητήματα ηθικής, ανθρώπινων σχέσεων και λήψης αποφάσεων, όπου η ανθρώπινη κρίση αποδείχθηκε αναντικατάστατη.
Η εμπειρία αυτή οδήγησε την IBM στην απόφαση να αυξήσει σημαντικά τις προσλήψεις νέων εργαζομένων στις Ηνωμένες Πολιτείες τα επόμενα χρόνια.
Η διοίκηση της εταιρείας επισημαίνει ότι χωρίς συνεχή ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού κινδυνεύει να διακοπεί η φυσική εξέλιξη των στελεχών που θα στελεχώσουν τις επιχειρήσεις στο μέλλον.
Οι επιχειρήσεις ανακαλύπτουν τα όρια της αυτοματοποίησης
Τα παραδείγματα αυτά επιβεβαιώνουν μια ευρύτερη τάση που παρατηρείται διεθνώς.
Πολλές επιχειρήσεις διαπίστωσαν ότι η αντικατάσταση εργαζομένων χωρίς παράλληλη επένδυση στην εκπαίδευση, την αναβάθμιση δεξιοτήτων και την ανθρώπινη επίβλεψη περιόρισε τελικά την αποτελεσματικότητα των ίδιων των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι εταιρείες απομάκρυναν ακριβώς τα στελέχη που διέθεταν τη γνώση και την εμπειρία για να εκπαιδεύσουν, να ελέγξουν και να αξιολογήσουν σωστά τις νέες εφαρμογές AI.
Το αποτέλεσμα ήταν η ανάγκη επιστροφής προσωπικού, ώστε να αποκατασταθούν η ποιότητα των υπηρεσιών και η εύρυθμη λειτουργία των οργανισμών.
Πάνω από τους μισούς εργοδότες παραδέχονται λανθασμένες αποφάσεις
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι αρκετές επιχειρήσεις επανεξετάζουν ήδη τις αποφάσεις τους.
Σημαντικό ποσοστό επιχειρηματικών στελεχών που προχώρησαν σε απολύσεις εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης αναγνωρίζει πλέον ότι μέρος αυτών των επιλογών αποδείχθηκε λανθασμένο.
Παράλληλα, έρευνες στην αγορά εργασίας των Ηνωμένων Πολιτειών δείχνουν ότι αρκετοί εργοδότες κατάργησαν θέσεις εργασίας λόγω της τεχνητής νοημοσύνης και στη συνέχεια αναγκάστηκαν να προσλάβουν εκ νέου εργαζομένους για αντίστοιχα καθήκοντα.
Η ανάγκη ανθρώπινης εποπτείας γίνεται ιδιαίτερα εμφανής όταν τα συστήματα AI παράγουν ασταθή αποτελέσματα ή καλούνται να διαχειριστούν περιπτώσεις που απαιτούν κρίση, εμπειρία και κατανόηση πολύπλοκων καταστάσεων.
Η νέα πραγματικότητα δείχνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντικαθιστά απλώς τους εργαζομένους, αλλά αναδιαμορφώνει τον τρόπο συνεργασίας ανθρώπου και τεχνολογίας. Οι επιχειρήσεις που φαίνεται να προσαρμόζονται αποτελεσματικότερα είναι εκείνες που αντιμετωπίζουν την AI ως εργαλείο ενίσχυσης της παραγωγικότητας και όχι ως αυτόνομη λύση για κάθε λειτουργία.
Η ανθρώπινη εμπειρία, η δημιουργική σκέψη, η λήψη σύνθετων αποφάσεων και η δυνατότητα επίβλεψης εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για τη βιώσιμη αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, γεγονός που οδηγεί πολλές εταιρείες σε μια πιο ισορροπημένη στρατηγική απέναντι στον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Διαβάστε ακόμη
Πιερρακάκης στο συνέδριο του Economist: Θέλουμε ένα ξεκάθαρο τεχνολογικό δόγμα στην Ευρώπη
Αν η Lacoste ήταν ηλεκτρικό αυτοκίνητο αγώνων
Γιατί τα καρπούζια της Ηλείας θεωρούνται κορυφαία στην Ευρώπη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα