Από τη στιγμή που παρουσιάστηκε το ChatGPT, οι επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο περίμεναν με ανυπομονησία την ημέρα που η τεχνητή νοημοσύνη θα εκτόξευε την παραγωγικότητα των εργαζομένων και θα μετέβαλλε οριστικά τον τρόπο λειτουργίας τους. Τρία χρόνια αργότερα, όμως, αυτή η στιγμή μοιάζει ακόμη να αργεί. Γιατί συμβαίνει αυτό και ποια είναι η λύση;

Αυτά τα δύο ερωτήματα κυριάρχησαν σχεδόν σε κάθε συζήτηση που είχα με στελέχη στο Νταβός την περασμένη εβδομάδα, συμπεριλαμβανομένης μιας στρογγυλής τράπεζας του Business Insider, με τη συμμετοχή 15 επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού και άλλων ανώτατων στελεχών.

Η διστακτικότητα των εργαζομένων

Μία από τις εξηγήσεις που επανερχόταν διαρκώς ήταν η ελλιπής υιοθέτηση της AI από τους ίδιους τους εργαζομένους. Πολλοί επαγγελματίες ανησυχούν εύλογα για το τι σημαίνουν αυτά τα εργαλεία για τις θέσεις εργασίας τους ή παραμένουν δύσπιστοι για τη χρησιμότητά τους, μέσα σε έναν καταιγισμό πρόχειρου και χαμηλής ποιότητας περιεχομένου, μεταδίδει το Business Insider.

Για να ξεπεράσουν αυτή την επιφυλακτικότητα, αρκετές διοικήσεις αύξησαν την πίεση, καθιστώντας τη χρήση της AI υποχρεωτική και εντάσσοντάς την στις αξιολογήσεις απόδοσης. Ωστόσο, αρκετά στελέχη στο πάνελ προειδοποίησαν ότι η επιβολή μπορεί να έχει τα αντίθετα αποτελέσματα.

Η Cisco το έμαθε με τον δύσκολο τρόπο. «Όταν ζητήσαμε από τους εργαζομένους μας να παρακολουθήσουν υποχρεωτική εκπαίδευση για την AI, όχι μόνο δεν πετύχαμε βιώσιμη χρήση, αλλά είχε και αρνητικό αντίκτυπο», δήλωσε η Francine Katsoudas. Αυτό που λειτούργησε, εξήγησε, ήταν η παροχή επιλογών: η Cisco έδωσε στους μηχανικούς της πρόσβαση σε διαφορετικά εργαλεία AI, αφήνοντάς τους να επιλέξουν ποια και πώς θα τα χρησιμοποιήσουν. «Το λάτρεψαν», είπε.

Το έλλειμμα δεξιοτήτων

Μια δεύτερη εξήγηση ήταν ότι ακόμη και όσοι θέλουν να χρησιμοποιήσουν την AI δεν διαθέτουν τις απαραίτητες δεξιότητες για να την αξιοποιήσουν ουσιαστικά. Μέρος της λύσης, σύμφωνα με ορισμένους, είναι η πρόσληψη ανθρώπων που ήδη χειρίζονται άνετα αυτά τα εργαλεία.

Ο Kyle Lutnick, εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Cantor Fitzgerald, δήλωσε ότι επιδιώκει να προσλάβει περισσότερους νέους αποφοίτους, σε μια περίοδο που άλλες εταιρείες περιορίζουν τις προσλήψεις, ακριβώς επειδή είναι πιο εξοικειωμένοι με την AI από τους παλαιότερους συναδέλφους τους.

Ωστόσο, η προσθήκη «νέου αίματος» δεν αρκεί. «Οι επενδύσεις έχουν γίνει κυρίως στην τεχνολογία και όχι στους ανθρώπους», τόνισε η Elizabeth Faber, επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού της Deloitte. «Αυτό πρέπει να αλλάξει».

Η ανάγκη ριζικού επανασχεδιασμού

Μια τρίτη, πιο βαθιά εξήγηση είναι ότι οι μεγάλες αυξήσεις παραγωγικότητας απαιτούν ριζική αναδιάρθρωση του τρόπου με τον οποίο γίνεται η δουλειά μέσα στις εταιρείες. Αν κολοσσοί όπως η Google ή η Amazon ξεκινούσαν σήμερα από το μηδέν, είναι σχεδόν βέβαιο ότι δεν θα είχαν τις ίδιες δομές ομάδων, ροές εργασίας και περιγραφές θέσεων.

Αυτός είναι και ο λόγος που η «επανάσταση της AI» φαίνεται πιο καθαρά σήμερα στις νεοφυείς επιχειρήσεις, οι οποίες χτίζονται εξαρχής στη μετα-ChatGPT εποχή. «Το 84% των εργασιακών διαδικασιών παραμένει στην παλιά του μορφή όταν υιοθετείται η AI και δεν επανασχεδιάζεται», ανέφερε η Faber. «Μόνο το 16% των οργανισμών αναπτύσσει διαδικασίες πραγματικά AI-native».

Ο μακρύς δρόμος και οι επιπτώσεις στην απασχόληση

Καμία από αυτές τις λύσεις δεν αποτελεί γρήγορη διέξοδο. Η εθελοντική υιοθέτηση απαιτεί χρόνο, όπως και η εκπαίδευση του προσωπικού. Ο επανασχεδιασμός θέσεων εργασίας είναι ακόμη πιο απαιτητικός, καθώς πολλές μεγάλες εταιρείες δεν γνωρίζουν καν με ακρίβεια τι κάνουν οι εργαζόμενοι στην καθημερινότητά τους.

Στο ερώτημα πόσοι από τους 15 συμμετέχοντες στο πάνελ αναμένουν συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού τους μέσα στα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια, μόνο δύο σήκωσαν το χέρι. Μία από αυτούς, η Gina Vargiu-Breuer της SAP, σημείωσε ότι προς το παρόν η εταιρεία διατηρεί σταθερό αριθμό εργαζομένων, επειδή συνεχίζει να αναπτύσσεται. «Αν όμως η παραγωγικότητα αυξηθεί και η ανάπτυξη επιβραδυνθεί, τότε θα το δούμε με άλλα μάτια», είπε.

Υπομονή και μακροπρόθεσμες ανατροπές

Φεύγοντας από το Νταβός, η αίσθηση ήταν ότι ένας χώρος εργασίας πραγματικά αναδιαμορφωμένος από την AI δεν είναι τόσο κοντά όσο πολλοί πίστευαν. Οι οικονομολόγοι το είχαν προβλέψει: βραχυπρόθεσμα, οι αλλαγές είναι μικρότερες από τις προσδοκίες, μακροπρόθεσμα όμως πολύ μεγαλύτερες.

Η Svenja Gudell, επικεφαλής οικονομολόγος της Indeed, παρομοίασε την παγκόσμια ανυπομονησία για την AI με έναν γονέα που εκπαιδεύει το παιδί του στη χρήση τουαλέτας: «Είναι χαοτικό, παίρνει χρόνο και αναρωτιέσαι γιατί δεν γίνεται πιο γρήγορα». Το μήνυμά της προς τα στελέχη ήταν απλό: «Δώστε στον εαυτό σας λίγη κατανόηση».

Η πιο αργή πορεία είναι καλά νέα για τους εργαζομένους, καθώς δίνει χρόνο για απόκτηση δεξιοτήτων και χάραξη πολιτικών. Όμως θα ήταν λάθος να εκληφθεί ως ένδειξη ότι οι μεγάλες ανατροπές δεν έρχονται. Όταν έρθουν, θα είναι μεγαλύτερες απ’ ό,τι φανταζόμαστε σήμερα — για καλό και για κακό.

Διαβάστε ακόμη

Google: Συμβιβασμός 68 εκατ. δολαρίων για αγωγή περί καταγραφής ιδιωτικών συνομιλιών

Δανία και Γροιλανδία διεξάγουν ευρωπαϊκές συνομιλίες μετά το πλαίσιο συμφωνίας ΗΠΑ–ΝΑΤΟ

Όρκες: Το κοπάδι Gladiator και η διαβόητη White Gladis

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα