Νέο πλαίσιο συνταξιοδοτικής προστασίας διαμορφώνεται για συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων στη δημόσια υγεία, καθώς προβλέπεται η δυνατότητα υπαγωγής τους στο καθεστώς των Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων (ΒΑΕ). Η ρύθμιση αφορά νοσηλευτές, βοηθούς νοσηλευτών, οδηγούς ασθενοφόρων και διασώστες που υπηρετούν σε νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ) και στο Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας (ΕΚΑΒ), εφόσον καλύπτονται από το συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα θεσμοθετείται με το άρθρο 40 του νόμου 5316/2026 (ΦΕΚ Α΄ 105), ο οποίος περιλαμβάνει διατάξεις για την ενίσχυση της μισθολογικής ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών, την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2023/970 και πρόσθετες συνταξιοδοτικές παρεμβάσεις. Οι νέες προβλέψεις καλύπτουν τόσο την κύρια όσο και την επικουρική ασφάλιση των δικαιούχων.
Προαιρετική η υπαγωγή στην κύρια ασφάλιση – Πώς υποβάλλεται η αίτηση
Η συμμετοχή στο νέο ασφαλιστικό καθεστώς δεν επιβάλλεται υποχρεωτικά στους εργαζομένους όσον αφορά την κύρια σύνταξη, αλλά αποτελεί προσωπική επιλογή τους. Ωστόσο, όσοι αποφασίσουν να ενταχθούν στα ΒΑΕ για την κύρια ασφάλισή τους θα υπαχθούν υποχρεωτικά και στο αντίστοιχο καθεστώς επικουρικής ασφάλισης.
Για την ενεργοποίηση της διαδικασίας απαιτείται η κατάθεση αίτησης στο αρμόδιο τμήμα μισθοδοσίας της υπηρεσίας όπου απασχολείται ο ενδιαφερόμενος. Η αίτηση είναι ενιαία και αφορά ταυτόχρονα τους δύο ασφαλιστικούς κλάδους, χωρίς να χρειάζεται η υποβολή ξεχωριστών αιτημάτων.
Ποιες πρόσθετες ασφαλιστικές εισφορές προβλέπονται
Η ένταξη στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα συνοδεύεται από την υποχρέωση καταβολής επιπλέον ασφαλιστικών εισφορών, οι οποίες κατανέμονται μεταξύ εργαζομένου και εργοδότη.
Ειδικότερα, για την κύρια σύνταξη προβλέπεται πρόσθετη εισφορά συνολικού ύψους 3,60%. Από το ποσοστό αυτό, το 2,20% επιβαρύνει τον ασφαλισμένο και το υπόλοιπο 1,40% καταβάλλεται από τον εργοδότη.
Αντίστοιχα, για την επικουρική ασφάλιση η συμπληρωματική εισφορά διαμορφώνεται στο 2%, με συμμετοχή 1,25% από τον εργαζόμενο και 0,75% από την εργοδοτική πλευρά.
Συνεπώς, η συνολική πρόσθετη ασφαλιστική επιβάρυνση ανέρχεται σε 5,60%, εκ των οποίων 3,45 ποσοστιαίες μονάδες αντιστοιχούν στον εργαζόμενο και 2,15 στον εργοδότη.
Εξάμηνη αποκλειστική προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται ως προς το χρονικό περιθώριο που παρέχεται στους δικαιούχους για την επιλογή του νέου καθεστώτος. Η σχετική αίτηση πρέπει να υποβληθεί μέσα σε έξι μήνες από την έναρξη ισχύος της συγκεκριμένης διάταξης.
Η προθεσμία χαρακτηρίζεται αποκλειστική, γεγονός που σημαίνει ότι αιτήσεις οι οποίες θα κατατεθούν μετά την εκπνοή της δεν θα γίνονται δεκτές. Για τον λόγο αυτό, οι ενδιαφερόμενοι εργαζόμενοι θα πρέπει να μεριμνήσουν εγκαίρως για την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Δυνατότητα εξαγοράς προϋπηρεσίας για τη συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών
Μία ακόμη σημαντική πρόβλεψη της ρύθμισης αφορά την αναγνώριση προηγούμενου χρόνου πραγματικής απασχόλησης στις ειδικότητες που εντάσσονται στα ΒΑΕ.
Οι νοσηλευτές, οι βοηθοί νοσηλευτών, καθώς και οι οδηγοί και διασώστες ασθενοφόρων μπορούν, μέσω εξαγοράς, να προσμετρήσουν χρόνο εργασίας που έχουν ήδη πραγματοποιήσει στις συγκεκριμένες θέσεις.
Η δυνατότητα αυτή αποσκοπεί στη συμπλήρωση των απαραίτητων 12 ετών απασχόλησης σε βαρέα επαγγέλματα. Παράλληλα, απαιτείται τουλάχιστον τριετής απασχόληση στις αντίστοιχες ειδικότητες κατά τη διάρκεια της τελευταίας 17ετίας πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους ή πριν από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.
Εξίσωση των συνταξιοδοτικών όρων με τους ασφαλισμένους του πρώην ΙΚΑ
Με τη νέα νομοθετική παρέμβαση επιδιώκεται η εναρμόνιση των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης για τους εργαζομένους των συγκεκριμένων ειδικοτήτων που υπάγονται στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου με εκείνες που εφαρμόζονται στους αντίστοιχους ασφαλισμένους του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.
Το καθεστώς των Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων εφαρμόζεται ήδη σε εργαζομένους του δημόσιου τομέα που απασχολούνται με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου αορίστου ή ορισμένου χρόνου (ΙΔΑΧ και ΙΔΟΧ), καθώς και σε υπαλλήλους που έχουν προσληφθεί από την 1η Ιανουαρίου 2011 και έπειτα.
Η επέκταση της σχετικής προστασίας αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των διαφορών που υφίστανται μεταξύ εργαζομένων με παρόμοια καθήκοντα, αλλά διαφορετικό ασφαλιστικό καθεστώς.
Πλήρης σύνταξη στα 62: Οι βασικές προϋποθέσεις
Η σημαντικότερη αλλαγή για όσους αξιοποιήσουν τη νέα δυνατότητα είναι ότι μπορούν να αποκτήσουν δικαίωμα πλήρους κύριας σύνταξης γήρατος με τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας τους, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές προϋποθέσεις.
Η δυνατότητα αυτή αφορά τόσο παλαιούς όσο και νέους ασφαλισμένους που υπάγονται στο συγκεκριμένο καθεστώς.
Για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος απαιτούνται τουλάχιστον 15 συνολικά έτη ασφάλισης. Από αυτά, τα 12 έτη πρέπει να αντιστοιχούν σε πραγματική ή αναγνωρισμένη απασχόληση στις ειδικότητες που καλύπτονται από τη ρύθμιση.
Επιπλέον, τουλάχιστον τρία από τα απαιτούμενα έτη βαριάς απασχόλησης πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί μέσα στα τελευταία 17 χρόνια πριν από τη συμπλήρωση του προβλεπόμενου ορίου ηλικίας ή πριν από την κατάθεση της αίτησης συνταξιοδότησης.
Επομένως, η συμπλήρωση του 62ου έτους δεν αρκεί από μόνη της για τη χορήγηση πλήρους σύνταξης, καθώς είναι αναγκαίο να συντρέχουν σωρευτικά και οι υπόλοιπες προϋποθέσεις ασφάλισης.
Τι ισχύει για τη χορήγηση επικουρικής σύνταξης
Για την απονομή επικουρικής σύνταξης εξακολουθούν να ισχύουν συγκεκριμένες ασφαλιστικές απαιτήσεις. Βασική προϋπόθεση αποτελεί η συμπλήρωση τουλάχιστον 15 ετών ασφάλισης στον αντίστοιχο κλάδο.
Παράλληλα, απαιτείται να έχει εκδοθεί κύρια σύνταξη για την ίδια αιτία από τον e-ΕΦΚΑ, σύμφωνα με όσα ορίζει η ισχύουσα νομοθεσία.
Με αυτόν τον τρόπο, η επικουρική συνταξιοδότηση συνδέεται με τη θεμελίωση και την απονομή της κύριας σύνταξης, ενώ η ένταξη στα ΒΑΕ δημιουργεί ένα ενιαίο πλαίσιο πρόσθετης ασφαλιστικής προστασίας για τους δικαιούχους εργαζομένους του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.