Σε νέα φάση περνά η φορολογική πολιτική για τους ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς η ενίσχυση των ηλεκτρονικών ελέγχων δημιουργεί τις προϋποθέσεις για παρεμβάσεις στο σημερινό σύστημα των τεκμηρίων. Στο επίκεντρο βρίσκονται τόσο η δικαιότερη φορολόγηση όσων εμφανίζουν πραγματικά χαμηλά εισοδήματα όσο και η πιθανότητα παροχής κινήτρων στους φορολογούμενους που είναι σταθερά συνεπείς στις υποχρεώσεις τους.
Η βασική επιδίωξη είναι να περιοριστεί η φορολογητέα ύλη που παραμένει εκτός συστήματος, είτε πρόκειται για εισόδημα είτε για ΦΠΑ. Όσο περισσότερες συναλλαγές καταγράφονται ηλεκτρονικά και όσο αποτελεσματικότερα περιορίζεται η φοροδιαφυγή, τόσο μεγαλύτερο μπορεί να γίνει το δημοσιονομικό περιθώριο για φορολογικές ελαφρύνσεις.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται και η δυνατότητα περιορισμού της επιβάρυνσης που προκαλεί το τεκμαρτό σύστημα σε συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών.
Ο φοροτεχνικός Στέλιος Νομικός εξήγησε ότι η προσπάθεια επικεντρώνεται στον εντοπισμό εισοδημάτων και συναλλαγών που δεν δηλώνονται, ώστε τα πρόσθετα φορολογικά έσοδα να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση ελαφρύνσεων και για τη σταδιακή αποκλιμάκωση του βάρους των τεκμηρίων.
Το σύστημα τεκμαρτού προσδιορισμού που εφαρμόζεται από το 2023 αφορά ελεύθερους επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις. Ωστόσο, η εφαρμογή του έχει αναδείξει περιπτώσεις στις οποίες επαγγελματίες με πράγματι χαμηλή οικονομική δραστηριότητα καλούνται να φορολογηθούν για εισόδημα υψηλότερο από αυτό που πραγματικά απέκτησαν.
Αυτό ακριβώς αποτελεί ένα από τα ζητήματα που θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν μέσα από τις επόμενες αλλαγές, εφόσον τα διαθέσιμα ηλεκτρονικά δεδομένα επιτρέψουν στη φορολογική διοίκηση να σχηματίζει ακριβέστερη εικόνα για την πραγματική δραστηριότητα κάθε επαγγελματία.
Το ηλεκτρονικό «δίχτυ» της ΑΑΔΕ
Καθοριστικό ρόλο στη νέα προσέγγιση διαδραματίζουν τα ψηφιακά εργαλεία που έχει πλέον στη διάθεσή της η ΑΑΔΕ. Η συνεχής διεύρυνση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και η διασύνδεση διαφορετικών πληροφοριακών συστημάτων επιτρέπουν στις φορολογικές αρχές να παρακολουθούν πολύ αποτελεσματικότερα την οικονομική δραστηριότητα.
Στο ηλεκτρονικό πλέγμα περιλαμβάνονται το myDATA, τα POS και οι ταμειακές μηχανές, ενώ προστίθενται εργαλεία όπως το ψηφιακό δελτίο αποστολής και το ηλεκτρονικό τιμολόγιο.
Η λογική είναι κάθε συναλλαγή να αφήνει ηλεκτρονικό αποτύπωμα και να αντιστοιχεί εγκαίρως σε φορολογικό παραστατικό. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζονται οι δυνατότητες απόκρυψης τζίρου, ενώ οι έλεγχοι μπορούν να γίνονται περισσότερο στοχευμένα, μέσα από διασταυρώσεις δεδομένων και τον εντοπισμό αποκλίσεων.
Η αποτελεσματικότερη καταγραφή των συναλλαγών μπορεί να περιορίσει ταυτόχρονα δύο διαφορετικές πηγές απώλειας φορολογικών εσόδων: τη φοροδιαφυγή στον φόρο εισοδήματος και την απόκρυψη ΦΠΑ.
Όσο ισχυρότερο γίνεται αυτό το ψηφιακό σύστημα ελέγχου, τόσο μειώνεται θεωρητικά και η ανάγκη να χρησιμοποιούνται οριζόντιοι μηχανισμοί τεκμαρτού προσδιορισμού ως βασικό εργαλείο για τον υπολογισμό του φορολογητέου εισοδήματος.
Κίνητρα για τους φορολογικά συνεπείς
Μία ακόμη παράμετρος που εξετάζεται αφορά την επιβράβευση των συνεπών επαγγελματιών. Η φορολογική συμπεριφορά δεν θα περιορίζεται απαραίτητα στο ύψος του εισοδήματος που δηλώνεται, αλλά θα μπορούσε να αξιολογείται συνολικά.
Στην εικόνα ενός φορολογουμένου μπορούν να συνυπολογίζονται η εμπρόθεσμη καταβολή φόρων, η απουσία ληξιπρόθεσμων οφειλών και γενικότερα η συνέπεια στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών του απέναντι στο Δημόσιο.
«Το οικονομικό επιτελείο πλέον βραβεύει τους φορολογικά συνεπείς», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Στέλιος Νομικός, περιγράφοντας τη φιλοσοφία που θα μπορούσε να διέπει τις επόμενες παρεμβάσεις.
Μέσα από τα ηλεκτρονικά δεδομένα που συγκεντρώνει η ΑΑΔΕ μπορεί ουσιαστικά να δημιουργείται ένα είδος «φορολογικού ημερολογίου» για κάθε επαγγελματία. Σε αυτό θα αποτυπώνεται διαχρονικά η συμπεριφορά του, επιτρέποντας στη διοίκηση να γνωρίζει ποιοι εκπληρώνουν σταθερά και έγκαιρα τις υποχρεώσεις τους.
Μια τέτοια εικόνα θα μπορούσε μελλοντικά να αποτελέσει τη βάση για συγκεκριμένα φορολογικά κίνητρα ή άλλες διευκολύνσεις, ώστε η συνέπεια να αποκτήσει ένα περισσότερο απτό οικονομικό όφελος.
Η φορολογική εικόνα και η πρόσβαση σε χρηματοδότηση
Η αξιολόγηση της οικονομικής συμπεριφοράς των επαγγελματιών δεν περιορίζεται μόνο στη σχέση τους με την Εφορία. Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται και το πιστοποιητικό πιστοληπτικής ικανότητας μέσω του gov.gr, το οποίο μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία πληρέστερης εικόνας για την οικονομική αξιοπιστία ενός επαγγελματία.
Η πληροφορία αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία και στις σχέσεις με τις τράπεζες και την αγορά, καθώς η συνέπεια στις οικονομικές υποχρεώσεις αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας.
Το επόμενο βήμα, επομένως, είναι η μετάβαση από ένα σύστημα που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στα τεκμήρια προς ένα μοντέλο στο οποίο τα πραγματικά ηλεκτρονικά δεδομένα θα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα. Εφόσον η φοροδιαφυγή περιοριστεί και διευρυνθεί η φορολογική βάση, θα μπορεί να δημιουργηθεί μεγαλύτερος χώρος τόσο για στοχευμένες μειώσεις επιβαρύνσεων όσο και για ουσιαστικά κίνητρα προς εκείνους που παραμένουν συνεπείς.
Διαβάστε επίσης
OpenAI: Δώρα στους υπαλλήλους ελβετικά ρολόγια αξίας 1 εκατ. ευρώ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ