Τα τελευταία χρόνια, η ραγδαία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης έχει αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο οι φοιτητές προσεγγίζουν τη μάθηση και την εκπόνηση των εργασιών τους. Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, όλο και περισσότεροι πανεπιστημιακοί αναζητούν εναλλακτικούς τρόπους αξιολόγησης που να αποτυπώνουν ουσιαστικά το επίπεδο κατανόησης των φοιτητών.
Σε αυτό το πλαίσιο, το μάθημα βιοϊατρικής μηχανικής του Κρις Σάφερ στο Πανεπιστήμιο Cornell διαφοροποιείται αισθητά από τα καθιερωμένα. Η αξιολόγηση δεν περιλαμβάνει τη χρήση φορητού υπολογιστή, chatbot ή οποιασδήποτε άλλης τεχνολογίας. Στην πραγματικότητα, δεν απαιτείται ούτε καν στυλό και χαρτί. Αντί αυτών, οι φοιτητές καλούνται να παρουσιάσουν τις γνώσεις τους σε μια προφορική εξέταση.
Η προσέγγιση αυτή, με ρίζες που ανάγονται ήδη από την εποχή του Σωκράτη, επανέρχεται δυναμικά στη σύγχρονη ακαδημαϊκή πραγματικότητα. Ένας αυξανόμενος αριθμός καθηγητών πανεπιστημίου στρέφεται στις προφορικές εξετάσεις, συνδυάζοντας παραδοσιακές και καινοτόμες πρακτικές, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που αναδύονται στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
«Δεν είναι δυνατόν να περάσει κανείς μια προφορική εξέταση βασιζόμενος στην τεχνητή νοημοσύνη», λέει ο Σάφερ, ο οποίος εισήγαγε την προφορική εξέταση στον τρόπο διδασκαλίας του το προηγούμενο εξάμηνο.
Πλέον, το ερώτημα για τους εκπαιδευτικούς δεν είναι αν οι φοιτητές χρησιμοποιούν εργαλεία γενετικής τεχνητής νοημοσύνης στις εργασίες τους, καθώς αυτό σύμφωνα με τους ίδιους, «θεωρείται δεδομένο». Το κρίσιμο ζητούμενο είναι πώς μπορεί να διαπιστωθεί τι πραγματικά έχουν κατανοήσει.
Σε πανεπιστήμια σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες, καταγράφονται ανησυχητικές τάσεις: γραπτές εργασίες που εμφανίζονται άψογες, αλλά φοιτητές που δυσκολεύονται να εξηγήσουν το περιεχόμενο των εργασιών τους. Αν και οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην κριτική σκέψη παραμένουν ασαφείς, πολλοί εκπαιδευτικοί εκφράζουν την ανησυχία ότι η ουσιαστική πνευματική προσπάθεια τείνει να αντιμετωπίζεται όλο και περισσότερο «ως προαιρετική».
Ορισμένα πανεπιστήμια στρέφονται προς τις δια ζώσης εξετάσεις
Καθώς η εκπαίδευση υπόκεινται σε σημαντικές αλλαγές, ορισμένα πανεπιστήμια επαναφέρουν δυναμικά τις δια ζώσης μορφές αξιολόγησης. Στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβανίας, η Έμιλι Χάμερ, αναπληρώτρια καθηγήτρια Γλωσσών και Πολιτισμών της Μέσης Ανατολής, έχει ενσωματώσει στα σεμινάριά της έναν συνδυασμό προφορικών εξετάσεων και γραπτών εργασιών.
Όπως η ίδια επισημαίνει, η προσέγγιση αυτή μπορεί εκ πρώτης όψεως να μοιάζει με προσπάθεια περιορισμού της αντιγραφής, ωστόσο ο πραγματικός της στόχος είναι βαθύτερος: «Δεν το κάνουμε για να αποτρέψουμε την αντιγραφή. Το κάνουμε επειδή οι φοιτητές χάνουν ουσιαστικές δεξιότητες, γνωστικές ικανότητες και δημιουργικότητα».
Η Χάμερ απαγορεύει τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στις γραπτές εργασίες, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι μια τέτοια απαγόρευση δεν μπορεί να εφαρμοστεί απόλυτα στην πράξη. Παρ’ όλα αυτά, τονίζει ότι, εφόσον κάποιος δεν έχει συντάξει ο ίδιος την εργασία του, η ανάγκη να την υποστηρίξει προφορικά «καθίσταται μια ιδιαίτερα απαιτητική, και συχνά, αγχωτική διαδικασία».
Η πρακτική αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των πανεπιστημίων να στραφούν προς δια ζώσης αξιολογήσεις, προκειμένου να εξασφαλίσουν την αξιοπιστία και την ουσιαστική αποτύπωση των γνώσεων των φοιτητών, σύμφωνα με το AP News.
Στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβανίας, όπως επισημαίνει ο Μπρους Λένθαλ, εκτελεστικός διευθυντής του Κέντρου Διδασκαλίας και Μάθησης, «παρατηρείται έντονα αυτή η τάση για υιοθέτηση τέτοιων μορφών αξιολόγησης, τόσο γραπτών, όσο και προφορικών». Στο πλαίσιο αυτό, το πανεπιστήμιο διοργανώνει σεμινάρια για τους διδάσκοντες, ώστε να τους βοηθήσει να εφαρμόζουν πιο αποτελεσματικά τις προφορικές εξετάσεις.
Ωστόσο, οι προφορικές εξετάσεις δεν αποτελούσαν έως πρόσφατα βασικό στοιχείο του σύγχρονου αμερικανικού προπτυχιακού συστήματος, σε αντίθεση με ό,τι ισχύει σε ορισμένα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Ενδεικτικό είναι το σύστημα φροντιστηρίων Oxbridge στην Αγγλία, όπου οι φοιτητές συμμετέχουν σε τακτικές, εβδομαδιαίες συζητήσεις με το διδακτικό προσωπικό.
Ήδη από την περίοδο της πανδημίας COVID-19, άρχισε να παρατηρείται αυξημένη χρήση προφορικών αξιολογήσεων, καθώς αρκετά αμερικανικά πανεπιστήμια αναζητούσαν τρόπους να περιορίσουν την αντιγραφή στις διαδικτυακές εξετάσεις. Το ενδιαφέρον για αυτές τις μεθόδους ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο μετά την εμφάνιση του ChatGPT τον Νοέμβριο του 2022.
Αξιοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο αξιολόγησης
Στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης (NYU), παρατηρείται ολοένα και μεγαλύτερη χρήση προφορικών μορφών αξιολόγησης. Πολλοί καθηγητές ενθαρρύνουν τη συστηματική συμμετοχή των φοιτητών, μέσω παρουσιάσεων και αυθόρμητων ερωτήσεων μέσα στην τάξη. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Κλέι Σίρκι, αναπληρωτής πρύτανης για θέματα τεχνητής νοημοσύνης και τεχνολογίας στην εκπαίδευση, «οι διδάσκοντες αισθάνονται την ανάγκη να έρθουν σε άμεση επαφή με τους φοιτητές και να διαπιστώσουν αν πράγματι κατανοούν την ύλη».
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ένας καθηγητής του NYU επιχείρησε να προσαρμόσει την παραδοσιακή προφορική εξέταση στα σύγχρονα δεδομένα.
Ο Πάνος Ηπειρώτης, καθηγητής στη Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων Stern του NYU, εισήγαγε το περασμένο εξάμηνο μια καινοτόμο μορφή προφορικής εξέτασης, η οποία βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη, στο πλαίσιο μαθήματος για τη διαχείριση προϊόντων τεχνητής νοημοσύνης. Ο ίδιος περιγράφει την προσέγγισή του ως «αντιμετώπιση της φωτιάς με φωτιά».
Οι φοιτητές συμμετέχουν στην εξέταση εξ αποστάσεως, σε χρόνο που επιλέγουν οι ίδιοι. Κατά την έναρξη, μια τεχνητή φωνή (η οποία βασίζεται στη φωνή διδάσκοντα της σχολής) τους καλωσορίζει, ζητά τα στοιχεία τους και ξεκινά τη διαδικασία.
Στη συνέχεια, το σύστημα υποβάλλει ερωτήσεις σχετικά με την τελική ομαδική εργασία και προσαρμόζει τη συζήτηση ανάλογα με τις απαντήσεις κάθε φοιτητή, εμβαθύνοντας σε επιμέρους σημεία. Όταν ο φοιτητής δυσκολεύεται, το σύστημα παρέχει καθοδήγηση, μαζί με σχόλια και ανατροφοδότηση, τόσο διορθωτική, όσο και ενθαρρυντική. Η τελική αξιολόγηση πραγματοποιείται από τον ίδιο τον καθηγητή, με τη βοήθεια εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.
«Στόχος είναι να διαπιστωθεί αν οι φοιτητές έχουν ουσιαστική συμβολή στην ομαδική εργασία ή αν βασίστηκαν υπερβολικά σε άλλα άτομα, ή ακόμη και στην ίδια την τεχνητή νοημοσύνη», όπως εξηγεί. Το συγκεκριμένο εργαλείο αναπτύχθηκε σε συνεργασία με την εταιρεία ElevenLabs, η οποία εξειδικεύεται ανάπτυξη προηγμένων φωνητικών συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.
Οι φοιτητές που παρακολουθούν το μάθημα αυτό το εξάμηνο συμμετέχουν ενεργά στη βελτίωση του συστήματος, προτείνοντας αλλαγές και διορθώσεις, με στόχο την αντιμετώπιση επιμέρους δυσκολιών. Ο Ηπειρώτης σχεδιάζει να αξιοποιήσει τη συγκεκριμένη προσέγγιση και σε μελλοντικά μαθήματα.
«Επιθυμώ να ενσωματώσω τις προφορικές εξετάσεις σε ευρύτερη κλίμακα και να τις συνδυάζω με τις γραπτές εργασίες», είπε ο ίδιος. «Ωστόσο», προσθέτει, «είμαι επιφυλακτικός ως προς το κατά πόσο οι γραπτές εργασίες αποτυπώνουν πλέον αυθεντική και αυτόνομη σκέψη».
Τα σχόλια των φοιτητών για τη χρήση του συστήματος το περασμένο εξάμηνο ήταν ανάμεικτα.
Η Αντρέα Λιου, φοιτήτρια επιχειρηματικών σπουδών, θεώρησε πως η φωνή του chatbot ήταν εντυπωσιακά ανθρώπινη, αλλά παρατήρησε ότι στη συνομιλία υπήρξαν «περίεργες παύσεις και πολλές ερωτήσεις ταυτόχρονα, που μπέρδευαν τους φοιτητές», λέει η ίδια.
«Ήταν παράξενο να μιλάω σε μια… κενή οθόνη», λέει η Λιου. Παρ’ όλα αυτά, συμφώνησε με τους εκπαιδευτικούς στο ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται από τους φοιτητές χωρίς όρια.
Οφέλη για τους ντροπαλούς μαθητές
Τα πανεπιστήμια αναγνωρίζουν πως οι προφορικές εξετάσεις προσφέρουν οφέλη, ακόμα και για πιο ντροπαλούς φοιτητές. Σε μαθήματα τόσο των ανθρωπιστικών επιστημών, όσο και των STEM, όπως η πληροφορική, οι διδάσκοντες ανησυχούν ότι οι μαθητές που παρακάμπτουν τη δύσκολη σκέψη και την επίλυση προβλημάτων δεν θα αναπτύξουν τις δεξιότητες που χρειάζονται για πιο προχωρημένα μαθήματα ή για την επαγγελματική τους πορεία.
Για τον λόγο αυτό, ο Σάφερ εφάρμοσε την προφορική εξέταση στο μάθημά του. Οι φοιτητές συμμετέχουν σε 20λεπτες συνεδρίες ερωτήσεων μετά την υποβολή γραπτών σειρών προβλημάτων, οι οποίες ανατίθενται πολλές φορές κάθε εξάμηνο.
Με μια τάξη 70 φοιτητών, ο Σάφερ φροντίζει η διαδικασία να είναι οργανωμένη και διαχειρίσιμη. Πλέον, η αξιολόγηση γίνεται αποκλειστικά από τις προφορικές εξετάσεις και όχι από τις γραπτές εργασίες. Ο ίδιος θεωρεί ότι αυτό λειτουργεί ως «κίνητρο» για τους φοιτητές να εκτελέσουν τη δουλειά τους ή, τουλάχιστον, να την κατανοήσουν αρκετά ώστε να μπορούν να την εξηγήσουν.
Το μάθημα του Σάφερ παρουσιάζεται πλέον στο νέο «Εργαστήριο Προφορικής Αξιολόγησης», που προσφέρεται από το Κέντρο Καινοτομίας στη Διδασκαλία του Cornell.
Στο Cornell υπάρχουν και άλλα παραδείγματα προφορικών αξιολογήσεων: σε ένα μάθημα θρησκευτικών σπουδών, ο καθηγητής πλέον διεξάγει 30λεπτες «τελικές συνομιλίες» με τους φοιτητές αντί για την παραδοσιακή τελική εξέταση. Σε ένα μάθημα μηχανικής, ο καθηγητής πραγματοποιεί 4λεπτες προσομοιώσεις συνεντεύξεων με κάθε φοιτητή, ακόμη και σε τάξεις με 180 φοιτητές.
Οι επικριτές επισημαίνουν ότι οι προφορικές εξετάσεις μπορεί να προκαλούν άγχος, ειδικά σε ντροπαλούς φοιτητές. Ωστόσο, η διευκρίνιση της μορφής της εξέτασης εκ των προτέρων και η αρχή με εύκολες ερωτήσεις «μπορεί να μειώσει την πίεση», σύμφωνα με την Κάρολιν Άσλαν, υπεύθυνη για την εκπαίδευση σχετικά με τις προφορικές εξετάσεις στο Cornell.
«Μερικές φορές, είναι πολύ χρήσιμο να μιλήσεις πρόσωπο με πρόσωπο με έναν πιο ήσυχο φοιτητή και να τον ακούσεις», λέει η Άσλαν. «Συχνά, αυτή η προσωπική συζήτηση αποκαλύπτει σημαντικά πράγματα».
Αρκετοί από τους φοιτητές του Σάφερ παραδέχονται ότι αρχικά ένιωθαν νευρικοί, αλλά τελικά προτίμησαν την προφορική εξέταση.
«Ειλικρινά, μου άρεσε πολύ», λέει η Ολίβια Πισέρτσια, φοιτήτρια τρίτου έτους στη βιοϊατρική μηχανική στο Cornell. Αρχικά, βρήκε την προφορική παρουσίαση αγχωτική, αλλά τελικά εκτίμησε τον χρόνο που περνούσε κατ’ ιδίαν με τους διδάσκοντες. Αυτό την βοήθησε να μάθει να εκφράζει με σαφήνεια τις τεχνικές της γνώσεις, όπως θα χρειαζόταν σε μια επαγγελματική θέση.
«Η άμεση επαφή με τον διδάσκοντα σε κάνει να νιώθεις πιο υπεύθυνος για τη μάθησή σου», προσθέτει η Πισέρτσια. «Είναι πολύ πιο δύσκολο να κοιτάξεις τους ανθρώπους στα μάτια και να πεις: «Δεν το ξέρω αυτό». Αυτό σε κάνει να καταλάβεις πως πρέπει να κάνεις περισσότερη μελέτη», λέει η ίδια.
Διαβάστε ακόμη:
Το μαρτύριο της σταγόνας για το τέλος του πολέμου κρατά καθηλωμένη τη Wall Street
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.