Μια πολυετής δικαστική σύγκρουση ανάμεσα στον Έλον Μασκ, τον πλουσιότερο άνθρωπο στον κόσμο και τον διευθύνοντα σύμβουλο της πιο επιδραστικής εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης, της OpenAI, Σαμ Άλτμαν οδηγείται τη Δευτέρα 27 Απριλίου στις δικαστικές αίθουσες της βόρειας Καλιφόρνιας. Πρόκειται αναμφισβήτητα για μια εντυπωσιακή αναμέτρηση ανάμεσα σε δύο από τα πιο προβεβλημένα πρόσωπα της παγκόσμιας τεχνολογικής βιομηχανίας.

Στην αγωγή ύψους 134 δισ, δολαρίων που έχει καταθέσει ο Μασκ, ο ιδιόρρυθμος μεγιστάνας υποστηρίζει ότι η OpenAI, ο Άλτμαν και ο πρόεδρος της εταιρείας Γκρεγκ Μπρόκμαν αθέτησαν τη δέσμευσή τους να διατηρήσουν το εργαστήριο τεχνητής νοημοσύνης ως μη κερδοσκοπικό οργανισμό επ’ αόριστον.

Έκτοτε, η OpenAI αναδιοργανώθηκε, ώστε να λειτουργεί και μέσω κερδοσκοπικής θυγατρικής, ενώ σήμερα αποτιμάται σε περισσότερα από 850 δισ. δολάρια.

Σημειωτέον πως μόλις την Παρασκευή 24/4, ο Μασκ αποφάσισε να αποσύρει τις κατηγορίες περί απάτης που είχε εντάξει στην μακροσκελή αγωγή του. Η ομοσπονδιακή δικαστής Υβόν Γκονζάλες Ρότζερς έκανε δεκτό το αίτημα του, κάτι που εκτιμάται ότι «απλοποιεί» την υπόθεση και θα επιτρέψει τη δικαστική διαδικασία να προχωρήσει με πιο γρήγορο ρυθμό.

Με την απόσυρση των καταγγελιών περί απάτης, από τις συνολικά 26 κατηγορίες που είχε διατυπώσει αρχικά ο Μασκ τον Νοέμβριο του 2024 κατά της OpenAI, του Άλτμαν και του Μπρόκμαν, παραμένουν πλέον μόνο δύο: αδικαιολόγητος πλουτισμός και παραβίαση φιλανθρωπικής εμπιστοσύνης. Όμως, στις δύο αυτές κατηγορίες εντοπίζεται και όλη η ουσία της διαμάχης, που αφορά το εταιρικό προφίλ και άρα το μέλλον της OpenAI.

Από φίλοι, εχθροί και ανταγωνιστές

Ο Μασκ και ο Άλτμαν υπήρξαν κάποτε στενοί φίλοι και συγκαταλέγονταν στην dream team που ίδρυσε την OpenAI το 2015, με κοινή ανησυχία για τη δύναμη που θα μπορούσε να αποκτήσει η τεχνητή νοημοσύνη και με στόχο την ανάπτυξή της προς όφελος της ανθρωπότητας.

Σήμερα, όμως, αποτελούν σκληρούς αντιπάλους. Η startup έχει επανειλημμένα απορρίψει την αγωγή του Μασκ ως «αβάσιμη», κάνοντας λόγο για «εκστρατεία παρενόχλησης που καθοδηγείται από εγωισμό, ζήλια και την επιθυμία επιβράδυνσης ενός ανταγωνιστή», σύμφωνα με ανάρτηση που δημοσιεύθηκε στην πλατφόρμα X νωρίτερα τον Απρίλιο.

Ο Μασκ ίδρυσε το 2023 την xAI ως ανταγωνιστή της OpenAI και πρόσφατα την συγχώνευσε με τη SpaceX σε συμφωνία που αποτιμά το νέο σχήμα στα 1,25 τρισ, δολάρια. Μάλιστα, η δίκη ξεκινά ενώ ο Μασκ προετοιμάζει την εισαγωγή της SpaceX στο χρηματιστήριο, σε μια δημόσια εγγραφή που εκτιμάται ότι θα μπορούσε να καταρρίψει κάθε προηγούμενο διεθνές ρεκόρ στον κλάδο των IPOs.

Την ίδια στιγμή, η OpenAI στοχεύει σε πιθανή δημόσια εγγραφή της το τέταρτο τρίμηνο του έτους, με αναλυτές της αγοράς να θεωρούν ότι η δικαστική διαμάχη συνιστά πιθανό κίνδυνο για τη δραστηριότητά της.

Πρώτα τα δικαστήρια και μετά τα IPOs

To timing της δικαστικής μάχης είναι κρίσιμο δεδομένων των φιλόδοξων σχεδίων για IPOs που έχουν στα «σκαριά» και οι δύο πλευρές, με το βλέμμα στη Wall Street.

O Μασκ βρίσκεται στην τελική ευθεία για το IPO της SpaceX, η οποία μετά και τη συγχώνευση της με την πλατφόρμα X (πρώην Twitter), στοχεύει σε αποτίμηση μεταξύ 1,5 και 2 τρισ. δολαρίων.

Τα έσοδά της αναμένεται να εκτοξευθούν στα 20-24 δισ, δολάρια το 2026, με την εισαγωγή της στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης να τοποθετείται χρονικά εντός του Ιουνίου, αν και ακριβής ημερομηνία δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη. Ωστόσο, το  επενδυτικό ενδιαφέρον είναι ήδη τεράστιο, με μεγάλους παίκτες όπως η Fidelity και το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Σαουδικής Αραβίας να επιδιώκουν αύξηση των μεριδίων τους, θεωρώντας τη SpaceX ως τον απόλυτο μονοπώλιο στις διαστημικές μεταφορές και τις δορυφορικές επικοινωνίες.

Αντιστοίχως, η OpenAI διεκδικεί αποτίμηση 1 τρισ. δολαρίων, παρά τις προβλεπόμενες ζημίες ύψους 14 δισ. δολαρίων λόγω του κόστους ανάπτυξης υποδομών. Με ετήσια επαναλαμβανόμενα έσοδα 20 δισ., η εταιρεία σχεδιάζει να περάσει το κατώφλι της Wall Street μέσα στο τέταρτο τρίμηνο του 2026, χωρίς επίσης να έχει προσδιορίσει ακόμη ημερομηνία.

Το χρονικό της σύγκρουσης

Η σύγκρουση μεταξύ Μασκ και Άλτμαν ξεκίνησε ήδη από το 2018, όταν ο Μασκ αποχώρησε από το διοικητικό συμβούλιο της OpenAI ύστερα από διαφωνίες με τους Άλτμαν και Μπρόκμαν σχετικά με την κατεύθυνση της εταιρείας. Μεταξύ άλλων, είχε αποτύχει και η προσπάθεια συγχώνευσης της startup με την Tesla, την εταιρεία ηλεκτρικών οχημάτων του Μασκ.

Μετά την αποχώρηση του Μασκ, η OpenAI δημιούργησε κερδοσκοπική θυγατρική, γεγονός που της επέτρεψε να αντλεί ευκολότερα εξωτερικές επενδύσεις.

Η εταιρεία είχε εξετάσει το 2024 το ενδεχόμενο πλήρους μετατροπής σε κερδοσκοπική επιχείρηση, κάτι που θα αφαιρούσε τον έλεγχο από το μη κερδοσκοπικό σκέλος της. Ωστόσο, μετά από πιέσεις πολιτικών παραγόντων και πρώην εργαζομένων — ανάμεσά τους και ο Μασκ — η OpenAI άλλαξε πορεία. Τον Οκτώβριο ολοκλήρωσε ανακεφαλαιοποίηση που διατήρησε τον έλεγχο στα χέρια του μη κερδοσκοπικού οργανισμού, ο οποίος εξακολουθεί να κατέχει το πλειοψηφικό ποσοστό της κερδοσκοπικής δραστηριότητας.

Ο Μασκ κατέθεσε αγωγή κατά της OpenAI, του Άλτμαν και του Μπρόκμαν το 2024, υποστηρίζοντας ότι «χειραγωγήθηκε συστηματικά» και «εξαπατήθηκε» από τις υποσχέσεις ότι η εταιρεία «θα ακολουθούσε μια ασφαλέστερη και πιο ανοιχτή πορεία σε σχέση με τους τεχνολογικούς κολοσσούς που καθοδηγούνται από το κέρδος».

Ο στόχος του Μασκ

Σε περίπτωση νίκης του, ο Μασκ έχει δηλώσει ότι επιθυμεί το δικαστήριο να επιστρέψει όλα τα «παράνομα αποκτηθέντα κέρδη» στο μη κερδοσκοπικό σκέλος της OpenAI και όχι στον ίδιο προσωπικά.

Παράλληλα, ζητά την απομάκρυνση των Άλτμαν και Μπρόκμαν από τις θέσεις τους, καθώς και την ακύρωση της μετατροπής της OpenAI σε κερδοσκοπική δομή, κάτι που θα επηρεάσει ριζικά το επιχειρηματικό της μέλλον. 

Σύμφωνα με τις απαιτήσεις του, ο Μασκ ζητά να αποζημιωθεί με έως και 134 δισεκατομμύρια δολάρια από την OpenAI και τη Microsoft — έναν από τους μεγαλύτερους και παλαιότερους επενδυτές της OpenAI — η οποία επίσης κατονομάζεται ως εναγόμενη στην υπόθεση. Η Microsoft κατηγορείται ότι συνέδραμε και υποστήριξε τις φερόμενες παρατυπίες της OpenAI σχετικά με παραβίαση φιλανθρωπικής εμπιστοσύνης.

Την υπόθεση χειρίζεται η δικαστής Ιβόν Γκονζάλες Ρότζερς, η οποία διορίστηκε το 2011 στο ομοσπονδιακό δικαστήριο της βόρειας Καλιφόρνιας από τον πρώην Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Μπαράκ Ομπάμα. Η Γκονζάλες Ρότζερς έχει επιβλέψει και άλλες σημαντικές υποθέσεις τεχνολογικών κολοσσών, μεταξύ των οποίων και τη δικαστική διαμάχη ανταγωνισμού ανάμεσα στην Epic Games και την Apple.

Η πρώτη φάση της δίκης αναμένεται να διαρκέσει έως τα μέσα Μαΐου. Εάν η OpenAI κριθεί ένοχη, η δεύτερη φάση της δίκης, που αφορά τις αποζημιώσεις και τα διορθωτικά μέτρα, έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει στις 18 Μαΐου.

Πολλαπλό νομικό μέτωπο

Σημειωτέον, πάντως, ότι δεν πρόκειται για τη μοναδική δικαστική σύγκρουση που έχει ανοίξει ο Μασκ απέναντι στην OpenAI.

Η X — πρώην Twitter — μαζί με την xAI μήνυσαν το 2025 την OpenAI και την Apple για φερόμενες αντιανταγωνιστικές πρακτικές. Η ακροαματική διαδικασία για την υπόθεση αυτή έχει προγραμματιστεί για τον Μάιο στο Τέξας.

Επιπλέον, τον Φεβρουάριο ομοσπονδιακός δικαστής στην Καλιφόρνια απέρριψε ξεχωριστή αγωγή της xAI, η οποία κατηγορούσε την OpenAI για κλοπή εμπορικών μυστικών.

Διαβάστε ακόμη

Υδρογονάνθρακες: Αγώνας δρόμου για γεώτρηση το 2027

IPO boom: Η Goldman Sachs βλέπει έκρηξη δημοσίων εγγραφών το 2026 παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα

Κεντρικές τράπεζες: Στάση αναμονής για τα επιτόκια στη σκιά του πολέμου με το Ιράν και των φόβων για νέο πληθωριστικό σοκ

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα