Η περίοδος του αντιγριπικού εμβολιασμού ξεκινά και το βασικό ζητούμενο είναι να έχει ολοκληρωθεί εγκαίρως η ανοσοποίηση πριν από την έντονη κυκλοφορία του ιού. Η σύσταση είναι ο εμβολιασμός να πραγματοποιείται κατά προτίμηση από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου, ώστε να μεσολαβούν περίπου δύο εβδομάδες μέχρι την ανάπτυξη της ανοσίας.
Η προστασία αφορά ιδιαίτερα τις ομάδες που αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης ή επιπλοκών. Παράλληλα, η φετινή περίοδος αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον καθώς ο ιός της γρίπης αναμένεται να κυκλοφορήσει παράλληλα με τον SARS-CoV-2, γεγονός που καθιστά ακόμη σημαντικότερη την πρόληψη για τους ευάλωτους πληθυσμούς.
Όσοι δεν προλάβουν να εμβολιαστούν μέσα στο προτεινόμενο διάστημα δεν σημαίνει ότι χάνουν την ευκαιρία. Ο εμβολιασμός μπορεί να πραγματοποιηθεί σε όλη τη διάρκεια της εποχικής έξαρσης της γρίπης.
Ποιοι πρέπει να εμβολιαστούν
Η προτεραιότητα δίνεται σε συγκεκριμένες κατηγορίες πληθυσμού. Σε αυτές περιλαμβάνονται:
- Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω
- Βρέφη και παιδιά από 6 μηνών έως 5 ετών
- Ενήλικες και παιδιά που πάσχουν από χρόνια νοσήματα, όπως αναπνευστικές και καρδιακές παθήσεις, σακχαρώδη διαβήτη, νεφροπάθειες και καταστάσεις ανοσοκαταστολής
- Έγκυες, ανεξάρτητα από την εβδομάδα κύησης, καθώς και λεχώνες και θηλάζουσες
- Άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία
- Φροντιστές και άνθρωποι που ζουν με βρέφη ηλικίας κάτω των 6 μηνών ή με άτομα που αντιμετωπίζουν υποκείμενα νοσήματα
- Υγειονομικό προσωπικό και εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας
- Άτομα που διαμένουν ή εργάζονται σε ιδρύματα χρονίως πασχόντων, μονάδες φιλοξενίας ηλικιωμένων, κλειστές δομές και κέντρα φιλοξενίας
- Επαγγελματίες που έρχονται συστηματικά σε επαφή με πτηνά ή χοίρους, μεταξύ άλλων κτηνίατροι, πτηνοτρόφοι και χοιροτρόφοι.
Η στόχευση αυτών των ομάδων συνδέεται με τον μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης, αλλά και με την ανάγκη προστασίας ανθρώπων που μπορεί να εκτεθούν συχνότερα στον ιό ή να τον μεταδώσουν σε ευάλωτα άτομα.
Τι έδειξε η προηγούμενη περίοδος
Η περυσινή περίοδος γρίπης άρχισε να παρουσιάζει σταδιακή αύξηση της δραστηριότητας μετά την εβδομάδα 1-7 Δεκεμβρίου, σύμφωνα με την καταγραφή του δείκτη γριπώδους συνδρομής. Η δραστηριότητα ενισχύθηκε περαιτέρω και έφτασε σε υψηλότερα επίπεδα στις αρχές του 2026.
Από την 1η Φεβρουαρίου άρχισε η σταδιακή αποκλιμάκωση, ενώ από τα τέλη Απριλίου η δραστηριότητα παρέμεινε σε χαμηλά επίπεδα.
Κατά την περίοδο 2025-26 κυριάρχησε ο ιός της γρίπης τύπου Α, ενώ τα περιστατικά τύπου Β ήταν περιορισμένα και σποραδικά. Στην κοινότητα επικράτησε ο υπότυπος Α(Η3), ενώ σε μικρότερο βαθμό εντοπίστηκε ο Α(Η1)pdm09.
Ο γενετικός χαρακτηρισμός των στελεχών δεν έδειξε σημαντικές γενετικές ή αντιγονικές αλλαγές που να υποδηλώνουν ουσιαστική απόκλιση από τα στελέχη που περιλαμβάνονται στο αντιγριπικό εμβόλιο.
Οι νοσηλείες σε ΜΕΘ και οι θάνατοι
Οι αριθμοί από την προηγούμενη περίοδο αποτυπώνουν και το σοβαρό σκέλος της εποχικής γρίπης.
Συνολικά 164 ασθενείς νοσηλεύτηκαν σε ΜΕΘ με εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη. Τα 163 περιστατικά συνδέονταν με γρίπη Α και ένα με γρίπη Β. Οι ασθενείς είχαν ηλικίες από 0 έως 92 ετών, ενώ η διάμεση ηλικία ήταν τα 69 έτη.
Από τα 40 στελέχη γρίπης Α που υποτυποποιήθηκαν, τα μισά ήταν Α(Η1)pdm09 και τα υπόλοιπα Α(Η3).
Την ίδια περίοδο καταγράφηκαν 84 θάνατοι από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη. Όλοι αφορούσαν περιστατικά γρίπης τύπου Α. Οι ηλικίες των ανθρώπων που κατέληξαν κυμαίνονταν από 13 έως 97 έτη, με διάμεση ηλικία τα 76 έτη.
Από τα 14 στελέχη που υποτυποποιήθηκαν, οκτώ ήταν Α(Η1)pdm09 και έξι Α(Η3).
Ιδιαίτερο βάρος έχει το γεγονός ότι η πλειονότητα των ανθρώπων που χρειάστηκαν νοσηλεία σε ΜΕΘ ή κατέληξαν ανήκε στις ομάδες αυξημένου κινδύνου για τις οποίες συστήνεται ο αντιγριπικός εμβολιασμός. Ωστόσο, τα συγκεκριμένα άτομα δεν είχαν εμβολιαστεί.
Πόσες δόσεις χρειάζονται
Για τους περισσότερους ανθρώπους ο αντιγριπικός εμβολιασμός πραγματοποιείται με μία δόση κάθε χρόνο.
Υπάρχει όμως ειδική πρόβλεψη για παιδιά κάτω των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά. Στην περίπτωση αυτή απαιτούνται δύο δόσεις, με μεσοδιάστημα τουλάχιστον τεσσάρων εβδομάδων.
Το αντιγριπικό εμβόλιο μπορεί να χορηγηθεί και μαζί με το εμβόλιο κατά του κορωνοϊού. Οι δύο εμβολιασμοί μπορούν να πραγματοποιηθούν την ίδια ημέρα, υπό την προϋπόθεση ότι γίνονται σε διαφορετικά σημεία του σώματος. Εναλλακτικά, μπορούν να πραγματοποιηθούν οποιαδήποτε άλλη ημέρα, πριν ή μετά τον άλλο εμβολιασμό.
Το εμβόλιο χαρακτηρίζεται ασφαλές και δοκιμασμένο. Σε περίπτωση που κάποιος δεν εμφανίζει συμπτώματα και έχει αρνητικό τεστ για COVID-19, μπορεί να εμβολιαστεί κανονικά.
Αντίθετα, όταν υπάρχουν συμπτώματα λοίμωξης του αναπνευστικού, ο εμβολιασμός αναβάλλεται μέχρι να υποχωρήσουν.
Τι ισχύει με την καταγραφή
Ο αντιγριπικός εμβολιασμός δεν περιορίζεται στη χορήγηση του εμβολίου. Κάθε πράξη εμβολιασμού καταχωρίζεται υποχρεωτικά στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών.
Η καταχώριση πραγματοποιείται από τον θεράποντα ιατρό που συνταγογραφεί ή διενεργεί τον εμβολιασμό, αλλά και από τον φαρμακοποιό όταν είναι εκείνος που πραγματοποιεί τη χορήγηση.
Η διαδικασία αυτή επιτρέπει την καταγραφή της εμβολιαστικής κάλυψης και αποτελεί μέρος του συνολικού πλαισίου παρακολούθησης της εποχικής γρίπης.
Τα μέτρα προστασίας από τη μετάδοση
Ο εμβολιασμός αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης, αλλά δεν είναι το μοναδικό. Το συχνό πλύσιμο των χεριών και η απομόνωση όταν εμφανίζονται συμπτώματα συμβάλλουν στον περιορισμό της διασποράς των ιών.
Ωστόσο, τα μέτρα αυτά δεν επαρκούν από μόνα τους για τις ομάδες αυξημένου κινδύνου. Για τον λόγο αυτό, τα άτομα που ανήκουν στις συγκεκριμένες κατηγορίες καλούνται να απευθύνονται έγκαιρα στις μονάδες υγείας για ενημέρωση και προγραμματισμό του εμβολιασμού.
Η χρονική στιγμή του εμβολιασμού έχει επίσης σημασία. Η σύσταση για μέσα Οκτωβρίου έως τέλος Νοεμβρίου αφήνει το απαιτούμενο διάστημα ώστε να αναπτυχθεί η ανοσία πριν από την περίοδο κατά την οποία η γρίπη αναμένεται να ενισχύσει την παρουσία της στην κοινότητα.
Παράλληλα, το γεγονός ότι ο εμβολιασμός μπορεί να πραγματοποιηθεί και αργότερα σημαίνει ότι όσοι δεν προλάβουν να εμβολιαστούν μέσα στο προτεινόμενο διάστημα δεν θα πρέπει να θεωρούν ότι η προστασία έχει πλέον χαθεί.
Η συνύπαρξη γρίπης και SARS-CoV-2
Ένα από τα χαρακτηριστικά της φετινής περιόδου είναι η αναμενόμενη παράλληλη κυκλοφορία της γρίπης και του SARS-CoV-2. Η ταυτόχρονη παρουσία των δύο ιών αυξάνει τη σημασία της πρόληψης, ειδικά για ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, παιδιά μικρής ηλικίας, εγκύους και άτομα με χρόνια προβλήματα υγείας.
Η προστασία των ευάλωτων ομάδων δεν αφορά μόνο το ίδιο το άτομο. Συνδέεται και με τη μείωση της πιθανότητας μετάδοσης του ιού σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο επιπλοκών.
Η περσινή εμπειρία, με τις 164 νοσηλείες σε ΜΕΘ και τους 84 θανάτους, δείχνει ότι η εποχική γρίπη δεν αποτελεί απλώς μια ήπια, παροδική λοίμωξη για όλους. Οι σοβαρότερες επιπτώσεις συγκεντρώθηκαν σε μεγάλο βαθμό σε ανθρώπους που ανήκαν στις κατηγορίες για τις οποίες υπάρχει σύσταση εμβολιασμού.
Η έναρξη της φετινής περιόδου επαναφέρει έτσι στο προσκήνιο την ανάγκη για έγκαιρο προγραμματισμό. Για τους περισσότερους ανθρώπους, πρόκειται για μία ετήσια δόση, ενώ για συγκεκριμένα παιδιά που εμβολιάζονται για πρώτη φορά προβλέπονται δύο δόσεις.
Το βασικό χρονικό παράθυρο είναι από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο εμβολιασμός παύει να έχει νόημα μετά το συγκεκριμένο διάστημα. Η προστασία μπορεί να επιτευχθεί και αργότερα, όσο διαρκεί η εποχική έξαρση.
Για τις ομάδες αυξημένου κινδύνου, η έγκαιρη επικοινωνία με γιατρό ή φαρμακοποιό παραμένει το πρακτικό επόμενο βήμα, ώστε να καθοριστεί ο κατάλληλος χρόνος και ο τρόπος εμβολιασμού.
Διαβάστε ακόμη
Γιάννης Κοτζιάς: Η ναυτιλία «όπλο» στις γεωπολιτικές συγκρούσεις
Πώς η ΑΙ απορροφά τον παγκόσμιο πλούτο
Συνέντευξη για δουλειά: Η ερώτηση του εργοδότη που έχετε δικαίωμα να μην απαντήσετε
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ