Ένα νέο πακέτο παρεμβάσεων στις συντάξεις χηρείας βρίσκεται πλέον στο τραπέζι της κυβέρνησης, καθώς το υπουργείο Εργασίας επεξεργάζεται αλλαγές που ενδέχεται να ανατρέψουν το υφιστάμενο καθεστώς περικοπών για δεκάδες χιλιάδες δικαιούχους. Στο επίκεντρο βρίσκεται η διαχείριση των μειώσεων που προβλέπονταν μετά την πρώτη τριετία καταβολής της σύνταξης χηρείας, αλλά σε πολλές περιπτώσεις είτε δεν εφαρμόστηκαν ποτέ είτε εφαρμόστηκαν άνισα μεταξύ συνταξιούχων Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα.
Το κυβερνητικό σχέδιο αφορά συνολικά περίπου 295.000 άτομα που λαμβάνουν σύνταξη χηρείας, είτε παράλληλα με δική τους σύνταξη είτε ενώ εξακολουθούν να εργάζονται. Η βασική κατεύθυνση των συζητήσεων είναι η αποφυγή αναδρομικών επιβαρύνσεων για περίπου 118.000 περιπτώσεις όπου οι προβλεπόμενες περικοπές δεν επιβλήθηκαν από το 2019 μέχρι σήμερα.
Η υπόθεση εξελίσσεται σε ένα από τα πιο σύνθετα ασφαλιστικά ζητήματα των τελευταίων ετών, καθώς συνδυάζει δημοσιονομικές πιέσεις, κοινωνικές ανισότητες και διαφορετικές ερμηνείες της ασφαλιστικής νομοθεσίας.
Το σχέδιο για τις περικοπές και οι ανισότητες
Το υπουργείο Εργασίας εξετάζει νομοθετική ρύθμιση που θα βάζει τέλος στις αναδρομικές απαιτήσεις περικοπών για χιλιάδες συντάξεις χηρείας οι οποίες συνέχισαν να καταβάλλονται χωρίς μειώσεις μετά την παρέλευση της πρώτης τριετίας.
Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται περίπου 118.000 δικαιούχοι, ανάμεσά τους συνταξιούχοι που έλαβαν σύνταξη χηρείας πριν αλλά και μετά το 2016. Οι περικοπές που προέβλεπε ο νόμος ουσιαστικά δεν εφαρμόστηκαν ποτέ σε μεγάλο μέρος των συντάξεων του ιδιωτικού τομέα, δημιουργώντας σήμερα ένα ιδιόμορφο καθεστώς άνισης μεταχείρισης.
Αντίθετα, περίπου 11.500 δικαιούχοι συντάξεων χηρείας από το Δημόσιο υπέστησαν ήδη μειώσεις μετά το 2019. Για αυτή την κατηγορία εξετάζεται τώρα ένα δεύτερο πακέτο διορθώσεων που θα μπορούσε να αποκαταστήσει μέρος των απωλειών.
Μεταξύ των σεναρίων που συζητούνται βρίσκεται η επαναφορά του ποσοστού καταβολής στο 70% της σύνταξης του θανόντος, αντί για το 35% που λαμβάνουν σήμερα αρκετοί επιζώντες σύζυγοι μετά τις περικοπές της τριετίας.
Παράλληλα εξετάζονται μηχανισμοί επιστροφής των απωλειών είτε μέσω σταδιακών καταβολών είτε μέσω φορολογικών συμψηφισμών που θα μειώνουν επιβαρύνσεις φόρου εισοδήματος.
Η «εγκύκλιος Τσακλόγλου» και η δεύτερη εθνική σύνταξη
Σημαντικό μέρος των αλλαγών συνδέεται και με τη διαχείριση της λεγόμενης «εγκυκλίου Τσακλόγλου», η οποία είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις επειδή άνοιγε τον δρόμο για περιορισμούς στη δεύτερη εθνική σύνταξη για όσους λαμβάνουν σύνταξη χηρείας και παράλληλα δική τους κύρια σύνταξη.
Ένα από τα βασικά σενάρια που εξετάζονται προβλέπει ότι οι δύο εθνικές συντάξεις θα συνεχίσουν να καταβάλλονται πλήρως στους περισσότερους δικαιούχους. Οι περικοπές θα μπορούσαν να περιοριστούν μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις όπου ένας συνταξιούχος λαμβάνει περισσότερες από μία συντάξεις από προσωπικό ασφαλιστικό δικαίωμα μαζί με σύνταξη χηρείας.
Για να εφαρμοστεί αυτό το μοντέλο, θα απαιτηθεί αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο ορίζεται η «σώρευση συντάξεων». Η λογική που εξετάζεται είναι να θεωρείται σώρευση μόνο η συνδυαστική λήψη συντάξεων που προκύπτουν από προσωπικά ασφαλιστικά δικαιώματα και όχι από μεταβιβαζόμενες παροχές όπως οι συντάξεις χηρείας.
Το ιστορικό των νόμων και οι νέες παρεμβάσεις
Το σημερινό πλαίσιο διαμορφώθηκε αρχικά με τον νόμο 4387/2016, ο οποίος περιόριζε τη σύνταξη χηρείας στο 50% της σύνταξης του θανόντος και προέβλεπε νέα μείωση μετά την πρώτη τριετία εφόσον ο δικαιούχος εργαζόταν ή λάμβανε δική του σύνταξη.
Αργότερα, ο νόμος 4670/2020 αύξησε το ποσοστό από το 50% στο 70%, χωρίς όμως να καταργήσει τη διάταξη που προέβλεπε νέες περικοπές μετά την τριετία. Έτσι δημιουργήθηκε ο κίνδυνος η σύνταξη να περιορίζεται τελικά ακόμη και στο 35% της αρχικής παροχής.
Οι περικοπές αυτές εφαρμόστηκαν κυρίως σε συντάξεις του Δημοσίου, ενώ στον ιδιωτικό τομέα η εφαρμογή σταμάτησε σχεδόν αμέσως μετά τις πρώτες αντιδράσεις.
Νέα σενάρια για εθνική και ανταποδοτική σύνταξη
Στο τραπέζι βρίσκονται πλέον και νέες αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού της εθνικής και της ανταποδοτικής σύνταξης χηρείας.
Ένα σενάριο προβλέπει ότι τυχόν περικοπές θα αφορούν μόνο το τμήμα της εθνικής σύνταξης, ενώ η ανταποδοτική παροχή θα συνεχίσει να καταβάλλεται στο 70% της σύνταξης του θανόντος.
Ένα δεύτερο μοντέλο εξετάζει το ενδεχόμενο να δίνεται στον ίδιο τον συνταξιούχο η δυνατότητα επιλογής για το ποια σύνταξη θα υπόκειται σε περικοπή μετά την παρέλευση της τριετίας.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένονται μέσα στους επόμενους μήνες, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις δημοσιονομικές αντοχές και στις έντονες πιέσεις για αποκατάσταση των αδικιών που δημιούργησε το σημερινό καθεστώς στις συντάξεις χηρείας.
Διαβάστε ακόμη
Goldman Sachs: Πώς η έκρηξη της ΑΙ τροφοδοτεί τις πληθωριστικές πιέσεις στις ΗΠΑ
Επίσκεψη Τραμπ στην Ελλάδα -Πότε αναμένονται Ρούμπιο και Χέγκσεθ
Θεσσαλονίκη: Χωρίς χειροπιαστό αποτέλεσμα η σύσκεψη για τη βάση της Ryanair στο «Μακεδονία» (upd)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.