Οι περιπέτειες του internet: Ράβε-ξήλωνε τέλος για τις οπτικές ίνες

Γκρίνιες, καβγάδες, μέχρι και… απειλές για προσφυγές στη Δικαιοσύνη φέρνει η μετατροπή των κλιμακοστασίων πολυκατοικιών σε εργοτάξια από τις εταιρείες εγκατάστασης οπτικών ινών. Με τους παρόχους να μη συνεργάζονται μεταξύ τους, συχνά τοποθετούνται στους τοίχους, με παράλληλες κάθετες καλωδιώσεις, πλαστικά κανάλια και πολλαπλά κουτιά εξοπλισμού, ανάλογα με τον πάροχο που επιλέγει κάθε ένοικος. Τη λύση έρχεται να δώσει νομοσχέδιο του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, στο πλαίσιο του οποίου προβλέπεται ότι η εταιρεία που εγκαθιστά πρώτη την οπτική ίνα σε κάθε κτίριο θα υποχρεούται να την ανοίγει στον ανταγωνισμό.

Το αμέσως επόμενο διάστημα (ενδεχομένως και την ερχόμενη εβδομάδα), το νομοσχέδιο αναμένεται να είναι έτοιμο προς κατάθεση από τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρη Παπαστεργίου. Προς το παρόν, στο πλαίσιο εφαρμογής του Gigabit Infrastructure Act, το βασικό ζητούμενο είναι να περιοριστεί η ανάγκη εγκατάστασης διαφορετικής κατακόρυφης καλωδίωσης από κάθε πάροχο. Το θέμα είχε καλυφθεί μερικώς από τις συμφωνίες αμοιβαίας πρόσβασης που είχαν συνάψει ΟΤΕ, Vodafone και Nova, όμως το πρόβλημα γιγαντώθηκε όταν στο παιχνίδι μπήκε και η ΔΕΗ, μαζί με άλλους, ισχυρούς παρόχους όπως η Inalan που εξελίσσει δικά της δίκτυα.

Με το νέο νομοσχέδιο που θα τεθεί σε διαβούλευση το επόμενο διάστημα, κάθε κτίριο θα διαθέτει συγκεκριμένη τηλεπικοινωνιακή υποδομή, ορίζοντας το κατάλληλο σημείο εισαγωγής και διασύνδεσης των δικτύων, ώστε διαφορετικές εταιρείες να μπορούν να εξυπηρετούν τους συνδρομητές τους μέσω της ίδιας βασικής ενδοκτιριακής υποδομής.

Επενδυτική κορύφωση

Εξετάζεται να υιοθετηθεί η λύση της εγκατάστασης δύο οπτικών ινών και διπλής πρίζας, αν και αυτό που φαίνεται να προκρίνεται είναι η υποχρέωση του παρόχου που θα έχει τοποθετήσει πρώτος την οπτική ίνα να δίνει πρόσβαση και στον ανταγωνισμό, αν το προτιμούν οι ένοικοι.
Ούτως ή άλλως, η ελληνική αγορά οπτικών ινών βρίσκεται σε φάση επενδυτικής κορύφωσης, με τους κύριους ανταγωνιστές να βλέπουν -όχι αδίκως- μπροστά τους να απλώνεται ένα πεδίο επιχειρηματικής δόξης λαμπρό. Ενα πεδίο συνολικών επενδύσεων που ξεπερνά τα 3 με 4 δισ. ευρώ σε βάθος πενταετίας από τους παρόχους (ενισχυμένο και από κρατικά προγράμματα όπως το Smart Readiness και το Ultra-Fast Broadband – UFBB). Είναι, άλλωστε, η ευκαιρία τους να μπουν σε κάθε νοικοκυριό, αφού σε επίπεδο συνδρομητών, οι χρήστες FTTH αναπτύσσονται με ετήσιο ρυθμό άνω του 20%.

Το μεγάλο μερίδιο έχουν προσώρας οι «Big 3», με τον Ομιλο Telekom (πρώην Cosmote) να παραμένει ο ηγέτης της αγοράς, έχοντας εγκαταστήσει πάνω από το 70% των γραμμών FTTH στη χώρα. Ο όμιλος υλοποιεί ένα ευρύ επενδυτικό πλάνο 3 δισ. ευρώ για την επέκταση της οπτικής ίνας σε εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η S&P Global Ratings, σε «ακτινογραφία» της αγοράς, εκτιμά ότι η Telekom κατέχει περίπου 53% της αγοράς σταθερής ευρυζωνικότητας, με το μερίδιο να προσεγγίζει το 70% στις αγροτικές και ημιαστικές περιοχές, διαβλέποντας επερχόμενη πίεση από τον τιμολογιακό ανταγωνισμό και την επέλαση της ΔΕΗ. Η Nova, μέσω της United Fiber (100% θυγατρική της United Group), αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο δίκτυο οπτικής ίνας μέχρι το σπίτι στη χώρα. Επεκτείνει επιθετικά τις υποδομές της με στόχο την παροχή υπηρεσιών χονδρικής και λιανικής. Η Vodafone Ελλάδας συνεχίζει δυναμικά τις επενδύσεις της για την ανάπτυξη ιδιόκτητου δικτύου οπτικών ινών.

Χονδρική

Την επενδυτική ραστώνη των «Big» 3 ήρθε να «χαλάσει» η ΔΕΗ FiberGrid, η οποία ήρθε να ανατρέψει τις ισορροπίες της αγοράς, αποτελώντας τον μεγάλο νέο παίκτη. Μέσω της ΔΕΗ FiberGrid αναπτύσσει ένα εκτεταμένο εναέριο και υπόγειο δίκτυο οπτικών ινών με στόχο να λειτουργήσει καθαρά ως πάροχος χονδρικής εμπορίας (wholesale) προς τους υπόλοιπους παρόχους λιανικής. Ενας ακόμη σημαντικός παίκτης που εισήλθε με πόρους και από το Ταμείο Ανάκαμψης, εστιάζοντας σε μεγάλα έργα υποδομής (όπως το Ultra-Fast Broadband – UFBB) για τη διασύνδεση ημιαστικών και αγροτικών περιοχών της χώρας είναι η TEΡNA Fiber.

Εκτός των δικτύων των παραπάνω, ο πιο σημαντικός «pure player» στην ελληνική αγορά, καθώς αναπτύσσει ένα 100% ιδιόκτητο, αυτόνομο δίκτυο οπτικής ίνας μέχρι το σπίτι (FTTH), είναι η Inalan. Σε αντίθεση με τους υπόλοιπους μεγάλους παρόχους (που συχνά νοικιάζουν δίκτυα χονδρικής ο ένας από τον άλλον), η Inalan λειτουργεί αυτόνομα, προσφέροντας αποκλειστικά συμμετρικές ταχύτητες (ίδιο upload και download) σε πάνω από 43 αστικές περιοχές της Αττικής, της Θεσσαλονίκης και πρόσφατα της Κρήτης (Χανιά).

Κατακόρυφη άνοδος

Η γεωγραφική κάλυψη του δικτύου FTTH (τα λεγόμενα Homes Passed – σπίτια που έχουν πρόσβαση στην πόρτα τους) έχει ξεπεράσει το 65% της επικράτειας. Συνολικά, έως το τέλος του έτους, αναμένεται οι επενδύσεις των παρόχων να έχουν ξεπεράσει τα 3-4 δισ. ευρώ, φτάνοντας την οπτική ίνα σε περίπου 5 εκατομμύρια σπίτια στην Ελλάδα.
Ωστόσο, η πραγματική διείσδυση (δηλαδή όσοι έχουν ενεργοποιήσει τη σύνδεση και πληρώνουν συνδρομή) παραμένει χαμηλότερη, στο 23% των διαθέσιμων γραμμών, αν και σημειώνει κατακόρυφη άνοδο. Με βάση τους ρυθμούς ανάπτυξης των παρόχων, ο συνολικός αριθμός των Homes Passed στην Ελλάδα αναμένεται να προσεγγίσει ή και να ξεπεράσει τα 4,5 με 5 εκατομμύρια μοναδικά σπίτια και επιχειρήσεις μέχρι το τέλος του έτους.