Ενέργεια & Περιβάλλον

Ελληνικός Χρυσός: Ανοίγει ο δρόμος για στρατηγικό επενδυτή ή πώληση της εταιρείας – Τι προβλέπει το σχέδιο για τα μεταλλεία Κασσάνδρας

  • Μαριάννα Τζάννε


Όλες οι αλλαγές που συμφώνησαν ελληνικό Δημόσιο και Καναδοί - Αυστηρές δεσμεύσεις και ρήτρες για την καθυστέρηση αδειών στη νέα 25ετή σύμβαση με το ελληνικό Δημόσιο

Το τροποποιημένο επενδυτικό σχέδιο της Ελληνικός Χρυσός, με σημαντικές αλλαγές στο σχεδιασμό για την ανάπτυξη των μεταλλείων Χαλκιδικής, δεσμεύσεις στην χορήγηση αδειών που επισύρουν ρήτρες και αποζημιώσεις από την πλευρά του δημοσίου σε περίπτωση καθυστερήσεων αλλά και αναζήτηση χρηματοδότησης που ενδέχεται να μεταβάλλει το μετοχικό στάτους, περιλαμβάνει η σύμβαση που υποβλήθηκε από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στη Βουλή.

Είναι αξιοσημείωτο ότι η συμφωνία θα κυρωθεί  πριν εγκριθεί από την Κομισιόν στην οποία αναμένεται να διαβιβαστεί το αμέσως επόμενο διάστημα.

Η νέα σύμβαση 25ετούς διάρκειας με δυνατότητα (υπό προϋποθέσεις) αντίστοιχης παράτασης, τροποποιεί την υφιστάμενη σύμβαση που υπογράφτηκε πριν από 17 χρόνια με το Ελληνικό Δημόσιο, και προβλέπει επενδύσεις 1,9 δισ. δολαρίων στην πλήρη ανάπτυξη και λειτουργία των μεταλλευτικών εγκαταστάσεων σε Σκουριές, Ολυμπιάδα και Μαύρες Πέτρες – Στρατώνι, στη Βορειοανατολική Χαλκιδική. Το επενδυτικό σχέδιο θα μπορεί να τροποποιείται οποιαδήποτε στιγμή κριθεί σκόπιμο.

Αλλαγές στο μετοχικό σχήμα

Η επένδυση, η οποία πέρασε από σαράντα κύματα τα προηγούμενα χρόνια, ετοιμάζεται να γυρίσει σελίδα με τη συνδρομή και νέων επενδυτών στο σχήμα. Όπως αναφέρεται στην σύμβαση, «σε περίπτωση εκχώρησης από την εταιρεία του συνόλου των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων που απορρέουν από την σύμβαση προς συνδεδεμένα πρόσωπα ή από τρίτους διασφαλίζεται ο έλεγχος και η έγκριση από το ελληνικό δημόσιο».

Το Δημόσιο «αποδέχεται ότι, θα συνεργάζεται με υφιστάμενους ή με μελλοντικούς χρηματοδότες της Εταιρείας και θα συμβάλλεται ως εκ τρίτου συμβαλλόμενο μέρος στις σχετικές συμβάσεις με αντικείμενο την παροχή εξασφάλισης για τη χρηματοδότηση της Εταιρείας και με όρους αποδεκτούς από όλα τα μέρη».

Όπως αναφέρεται, το Δημόσιο διασφαλίζει την παροχή προστασίας των άμεσων και έμμεσων επενδύσεων που υλοποιούνται στο πλαίσιο της Σύμβασης, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις περί προστασίας κεφαλαίων εξωτερικού (μη φορολόγηση για μία δεκαετία κ.α).

Μεταξύ των μέτρων που προβλέπονται είναι πως η προστασία θα επεκταθεί σε κάθε νέο πρόσωπο που αποκτά μετοχές της Εταιρείας κατά τρόπο που δεν παραβιάζει τη Σύμβαση και ότι το σύνολο των κερδών της Εταιρείας θα λογίζονται κεφάλαια εξωτερικού και θα τυγχάνουν της προστασίας του σχετικού νομοθετικού διατάγματος. Προβλέπεται, επίσης, η χωρίς επιβαρύνσεις διάθεση κερδών υπό μορφή μερισμάτων, απόκτησης ίδιων μετοχών, επιστροφής καταβληθέντων ποσών κατόπιν μείωσης μετοχικού κεφαλαίου ή άλλων μορφών επιστροφής κεφαλαίου στους μετόχους.

Στα 13,2 δισ. οι μελλοντικές πωλήσεις

Βάσει της σύμβασης, η Eldorado Gold και η Ελληνικός Χρυσός έχουν αναθέσει στην διεθνή εταιρεία AMC την οικονομική ανάλυση για ενοποιημένη παραγωγή μετάλλων από τα έργα των Σκουριών, της Ολυμπιάδας, και του Στρατωνίου. Όπως αναφέρεται, η επικαιροποίηση του επενδυτικού σχεδίου στοχεύει σε επικερδή και ανταγωνιστικότερα μεταλλεία, από τα οποία προβλέπονται ακαθάριστες πωλήσεις μετάλλων, συνολικού ύψους 13,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε όλη τη διάρκεια ζωής τους με σημαντική όπως αναφέρεται συνεισφορά και για το ελληνικό δημόσιο.

Η εταιρεία εκτιμά ότι μέσα στην επόμενη 25ετία θα καταβάλλει στο δημόσιο φόρους, δικαιώματα εκμετάλλευσης και εισφορές συνολικού ύψους 2,3 δισ. ευρώ.

Το ελληνικό Δημόσιο θα έχει όφελος και από την εξαγωγή συμπυκνωμάτων και εισφορές μεταλλευμάτων. Η συμφωνία προβλέπει αύξηση κατά 10% του ποσοστού των δικαιωμάτων για όλα τα μέταλλα που παράγονται στα μεταλλεία Κασσάνδρας.

Τι αλλάζει στο επενδυτικό σχέδιο

Με τη νέα σύμβαση, η Ελληνικός Χρυσός επιχειρεί να βελτιώσει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου που διαχρονικά αποτέλεσαν μεγάλο «αγκάθι» με την τοπική κοινωνία αλλά και με τα πολιτικά κόμματα.

Στο πλαίσιο αυτό το σχέδιο προβλέπει μείωση κατά 12% της συνολικής κάλυψης στις Σκουριές και αντικατάστασης περίπου κατά 25% της επιφανειακής εκμετάλλευσης, με υπόγεια. Προβλέπει επίσης και μείωση κατά 20% της επιφάνειας κάλυψης των χώρων απόθεσης τελμάτων. Αντίστοιχα, μειώνεται κατά 36 στρέμματα η επιφάνεια κάλυψης στην Ολυμπιάδα λόγω της αντικατάστασης της νέας μονάδας εμπλουτισμού στην περιοχή Μαντέμ Λάκκος με το αναβαθμισμένο υφιστάμενο εργοστάσιο της Ολυμπιάδας.

Επιπλέον, αξιοποιείται η τεχνική της λιθογόμωσης με την χρήση του συνόλου των παραγόμενων τελμάτων εμπλουτισμού για επαναπλήρωση των υπόγειων κενών εκμετάλλευσης.

Το εργοστάσιο μεταλλουργίας

Η νέα σύμβαση καθορίζει και τον οδικό χάρτη για την υποβολή, αξιολόγηση και αποδοχή της πρότασης για την κατασκευή και λειτουργία εργοστασίου μεταλλουργίας, το οποίο θα επεξεργάζεται μετάλλευμα χρυσού, που εξορύσσεται από την Ολυμπιάδα και από άλλες μεταλλευτικές παραχωρήσεις. Το επενδυτικό σχέδιο προβλέπει ότι εντός δύο ετών από την κύρωση της σύμβασης από την Βουλή, θα υποβληθεί νέα μελέτη για την ανάπτυξη, τη χρηματοδότηση και την κατασκευή του εν λόγω εργοστασίου.

Η επιτροπή που συγκροτείται (Επιτροπή Μεταλλουργίας) με ίσο αριθμό μελών και από τα δύο μέρη, έχει στη διάθεσή της έξι μήνες για την αξιολόγηση της πρότασης. Με την έκδοση υπουργικής απόφασης, εγκρίνεται ή απορρίπτεται η Πρόταση Μεταλλουργίας.

Σημαντικά έργα σε λιμενικές υποδομές

Για το Στρατώνι, το τροποποιημένο σχέδιο προβλέπει την εκ νέου ανάπτυξη του λιμένα, το οποίο εξυπηρετεί την εξαγωγή συμπυκνωμάτων με στόχο την μεγιστοποίηση της δυναμικότητάς του ώστε να δρομολογήσει την απευθείας εξαγωγή σε πελάτες στην Ασία χύδην υλικών με φορτηγά πλοία χωρίς την ανάγκη μεσαζόντων.

Τα έργα που θα γίνουν προβλέπουν ανάπτυξη λιμενικών υποδομών αλλά και κατασκευή πρόσθετου στεγάστρου αποθήκευσης.

Το επενδυτικό σχέδιο προβλέπει επέκταση της εγκατάστασης ώστε να εξυπηρετεί εξαγωγές σε ετήσια βάση 600.000 wnt συμπυκνωμάτων με την αξιοποίηση πλοίων μέγιστης χωρητικότητας 50.000 dwt από 10.000 σήμερα.  Επίσης στα μεταλλεία περιορίζεται ο χώρος εκμετάλλευσης καθώς εγκαταλείπεται ο χώρος αποθήκευσης και φόρτωσης θειικού οξέος.

Η κατάργηση της μονάδας μεταλλουργίας για παραγωγή χαλκού, χρυσού και θειικού οξέος η τύχη της οποίας θα καθοριστεί σε δύο χρόνια, μειώνει την περιοχή κατάληψης κατά 120 στρέμματα.

Επίλυση διαφορών σε διαιτησία

Για τη διευθέτηση των υφιστάμενων διαφορών μεταξύ του ελληνικού Δημοσίου και της Eldorado, συμφωνείται  η παραίτηση από εκατέρωθεν αξιώσεις, χωρίς την καταβολή ανταλλάγματος. Για την επίλυση μελλοντικών διαφορών, αντί για τα ελληνικά δικαστήρια όπως ίσχυε μέχρι σήμερα, προβλέπεται «η δυνατότητα προσφυγής σε διεθνή Διαιτησία, με έδρα στην Αθήνα, η απόφαση δε του Διαιτητικού Δικαστηρίου είναι οριστική, δεσμευτική και αμετάκλητη».

Αναθεώρηση της ΑΕΠΟ

Εντός 90 ημερών από την υποβολή του αιτήματος από την Ελληνικός Χρυσός, το ΥΠΕΝ οφείλει να προχωρήσει στην αναμόρφωση της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΑΕΠΟ) που η ισχύς της λήγει τον προσεχή Ιούνιο.

Στην περίπτωση που απαιτείται δημόσια διαβούλευση, οι 90 μέρες θα λογίζονται από την ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας δημόσιας διαβούλευσης. Τυχόν καθυστέρηση  συνιστά «Γεγονός Ευθύνης του Δημοσίου» και συνεπώς η Ελληνικός Χρυσός μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση για το σύνολο της επένδυσης. Ανάλογα πέναλτι προβλέπονται και σε άλλες αδειοδοτήσεις με εμφανή την προσπάθεια της εταιρείας να υπερπηδήσει κωλυσιεργίες και εμπόδια υπηρεσιών που δημιούργησαν στο παρελθόν δυσλειτουργίες στο έργο.

Ο σχεδιασμός για τους εργαζόμενους

Tο σύνολο των εργαζόμενων που θα απασχοληθούν σε μόνιμη βάση από την Ελληνικός Χρυσός υπολογίζεται σε 3.070 από τους οποίους οι εργολάβοι είναι 981. Η εταιρεία αναφέρει ότι οι θέσεις αυτές θα είναι μόνιμες γεγονός που αποδίδεται στην  ανάπτυξη των έργων στις Σκουριές αλλά και την παράταση της λειτουργίας των μεταλλείων σε Ολυμπιάδα και Στρατώνι τουλάχιστον για δύο δεκαετίες ακόμη με δυνατότητα επέκτασης καθώς αναπτύσσονται πρόσθετοι πόροι.

Στο προσωπικό αυτό, δεν υπολογίζονται όσοι θα απασχοληθούν στις κατασκευαστικές εργασίες όπου το προσωπικό θα κυμανθεί από 720 έως 970 άτομα με την πλειοψηφία να απασχολείται στις Σκουριές (από 600 έως 800 άτομα).

Πρόγραμμα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης

Η εταιρεία «αναλαμβάνει την υποχρέωση να θέσει σε εφαρμογή πρόγραμμα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, αξίας κατά προσέγγιση 80 εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ, εκ των οποίων αναμένεται ότι, 15 εκατομμύρια δολάρια θα εκταμιευθούν μέσα στα πέντε πρώτα έτη από την ημερομηνία έναρξης ισχύος, με αντικείμενο τη χρηματοδότηση φιλανθρωπικών πρωτοβουλιών κατά τη διάρκεια της σύμβασης.

Σύμφωνα με την έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, η ετήσια αύξηση εσόδων από την είσπραξη αυξημένων μεταλλευτικών τελών του Δημοσίου, λόγω της θέσπισης του Πρόσθετου Μεταλλευτικού Τέλους και της αύξησης της παραγωγής μεταλλευτικών προϊόντων, ανέρχεται στο ποσό των 8 εκατ. ευρώ περίπου, ετησίως, καθ’ όλη την εικοσιπενταετή διάρκεια του έργου.