Η αποθήκευση ενέργειας παύει να αποτελεί ένα «συμπληρωματικό» εργαλείο για τα φωτοβολταϊκά και εξελίσσεται πλέον σε «όρο επιβίωσης» για ένα μεγάλο μέρος των έργων ΑΠΕ που λειτουργούν με καθεστώς ενίσχυσης.
Το νέο τοπίο που διαμορφώνεται από τις περικοπές παραγωγής και τις συχνές μηδενικές ή αρνητικές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού οδηγεί επενδυτές και τράπεζες σε μία νέα στρατηγική που δεν είναι άλλη από τη μαζική προσθήκη μπαταριών πίσω από τον μετρητή (behind the meter) σε υφιστάμενα φωτοβολταϊκά πάρκα.
Η ελληνική αγορά ανανεώσιμων πηγών ενέργειας βρίσκεται μπροστά σε μια νέα σημαντική πρόκληση στον τομέα των ΑΠΕ. Όπως τονίζουν επενδυτές του κλάδου, το βασικό πρόβλημα δεν είναι πλέον αν θα συνεχιστεί η ανάπτυξη νέων φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων, αλλά αν το ηλεκτρικό σύστημα μπορεί να απορροφήσει την τεράστια ποσότητα πράσινης ενέργειας που ήδη παράγεται.
Οι περικοπές παραγωγής (curtailments), οι μηδενικές και αρνητικές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά και η απουσία επαρκούς αποθήκευσης δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα για την βιωσιμότητα των έργων ΑΠΕ. Παράλληλα, αυξάνονται οι ανησυχίες ότι το πρόβλημα δεν θα περιοριστεί μόνο στους παραγωγούς, αλλά θα επηρεάσει και το τραπεζικό σύστημα, το οποίο έχει χρηματοδοτήσει μαζικά την πράσινη ανάπτυξη της τελευταίας πενταετίας, κάτι που επιβεβαίωσε πρόσφατα με δηλώσεις του στο newmoney, ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου AKTOR Αλέξανδρος Εξάρχου.
Η «έκρηξη» των φωτοβολταϊκών και το νέο bottleneck
Η Ελλάδα έχει καταγράψει μία από τις ταχύτερες αναπτύξεις φωτοβολταϊκών στην Ευρώπη. Η εγκατεστημένη ηλιακή ισχύς ξεπερνά πλέον τα 11 GW, όταν μόλις πριν από λίγα χρόνια κινούνταν σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα. Παράλληλα, συνεχίζεται η αδειοδότηση νέων έργων, ενώ δεκάδες μεγάλα χαρτοφυλάκια βρίσκονται σε στάδιο υλοποίησης.
Ωστόσο, η ανάπτυξη των δικτύων μεταφοράς και διανομής, καθώς και των υποδομών αποθήκευσης, δεν ακολούθησε τον ίδιο ρυθμό. Το αποτέλεσμα είναι ότι ολοένα περισσότερες ώρες μέσα στην ημέρα κυρίως τις μεσημβρινές, η παραγωγή από φωτοβολταϊκά υπερβαίνει τη δυνατότητα απορρόφησης του συστήματος.
Η συνέπεια αποτυπώνεται ήδη ξεκάθαρα στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με το Montel, μόνο τον Απρίλιο, η ελληνική αγορά κατέγραψε 650 δεκαπεντάλεπτες περιόδους αρνητικών τιμών, έναντι περίπου 380 αντίστοιχων περιόδων στις γειτονικές αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Παρά το γεγονός ότι η μέση αρνητική τιμή στην Ελλάδα διαμορφώθηκε σε σχετικά ήπια επίπεδα, περίπου στα -5,82 ευρώ/MWh, η συχνότητα των αρνητικών τιμών δείχνει πόσο συχνά το σύστημα αντιμετωπίζει συνθήκες υπερπαραγωγής.
Αναλυτές της αγοράς αποδίδουν το γεγονός ότι οι τιμές δεν κατέρρευσαν ακόμη περισσότερο, στη δυνατότητα της Ελλάδας να εξάγει φθηνή ηλεκτρική ενέργεια προς τις γειτονικές χώρες. Οι διασυνδέσεις λειτουργούν ουσιαστικά ως «βαλβίδα εκτόνωσης» του συστήματος, απορροφώντας μέρος της πλεονάζουσας παραγωγής.
Ωστόσο, στελέχη της αγοράς προειδοποιούν ότι αυτή η δυνατότητα δεν θα επαρκεί επ’ αόριστον, ειδικά όσο όλες οι αγορές της περιοχής αυξάνουν ταυτόχρονα τη διείσδυση φωτοβολταϊκών.
Οι περικοπές παραγωγής και ο κίνδυνος για τα έσοδα
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, οι περικοπές ΑΠΕ το 2025 έχουν ήδη διπλασιαστεί σε σχέση με το 2024, ενώ η τάση θεωρείται ανοδική όσο συνεχίζεται η εγκατάσταση νέων έργων χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση της ευελιξίας του συστήματος.
Ο κ. Εξάρχου τονίζει ότι το θέμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τα έργα που λειτουργούν με υψηλή τραπεζική μόχλευση. «Η πλειονότητα των φωτοβολταϊκών πάρκων έχει χρηματοδοτηθεί με μοντέλο περίπου 80% δανεισμού και 20% ίδια κεφάλαια, γεγονός που σημαίνει ότι η σταθερή ροή εσόδων είναι κρίσιμη για την αποπληρωμή των δανείων».
Ο επικεφαλής του ομίλου AKTOR, προειδοποιεί ότι αν οι περικοπές παραγωγής ξεπεράσουν το 20%, τότε σε πολλά έργα ουσιαστικά εξαφανίζεται το περιθώριο κέρδους.
Σε ένα τέτοιο σενάριο αρκετοί παραγωγοί κινδυνεύουν να μην μπορούν να εξυπηρετήσουν τις δανειακές τους υποχρεώσεις, δημιουργώντας έναν δυνητικό κίνδυνο για το τραπεζικό σύστημα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, η συνολική έκθεση των ελληνικών τραπεζών στον κλάδο των ΑΠΕ μπορεί να φτάνει ακόμη και τα 20-25 δισ. ευρώ.
«Το “κόκκινο” δεν είναι μόνο για τον επιχειρηματία, είναι κυρίως για τις τράπεζες», σημείωσε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας τον κίνδυνο δημιουργίας μιας νέας γενιάς μη εξυπηρετούμενων δανείων, αυτή τη φορά στον πράσινο ενεργειακό τομέα.
Οι μπαταρίες μετατρέπονται σε κρίσιμη υποδομή
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η αποθήκευση ενέργειας περνά πλέον από τη φάση της «επιλογής βελτιστοποίησης» στη φάση της αναγκαίας υποδομής.
Η Ελλάδα έχει αρχίσει να επιταχύνει τις επενδύσεις σε μπαταρίες, έπειτα από χρόνια καθυστερήσεων λόγω αδειοδοτικών και ρυθμιστικών εμποδίων. Περίπου 650 MW συστημάτων αποθήκευσης προβλέπεται να συνδεθούν στο δίκτυο μέσα στο πρώτο εξάμηνο του έτους.
Παράλληλα, οι ελληνικές τράπεζες έχουν ήδη αρχίσει να χρηματοδοτούν την εγκατάσταση μπαταριών σε υφιστάμενα φωτοβολταϊκά πάρκα, αναδιαρθρώνοντας τα δάνεια ώστε να ενσωματώνουν και το κόστος αποθήκευσης.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι έχουν αρχίσει να υπογράφονται ήδη οι πρώτες συμφωνίες τόσο για μικρά όσο και για μεγαλύτερα έργα ισχύος έως 100 MW, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται κυρίως σε φωτοβολταϊκά που λειτουργούν με Σύμβαση Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ). Η λογική είναι απλή: η μπαταρία επιτρέπει τη μεταφορά της παραγωγής από τις ώρες υπερπροσφοράς στις βραδινές ώρες υψηλής ζήτησης, βελτιώνοντας τόσο τα έσοδα όσο και το προφίλ έγχυσης του έργου.
Η επόμενη φάση της αγοράς
Παράγοντες της αγοράς θεωρούν ότι μέχρι το τέλος της δεκαετίας οι μπαταρίες θα είναι ουσιαστικά υποχρεωτικές για κάθε νέο μεγάλο έργο ΑΠΕ στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Σε αγορές όπως η Ελλάδα, η Βουλγαρία και η Ρουμανία, όπου η ανάπτυξη φωτοβολταϊκών συνεχίζει να κινείται ταχύτερα από τις επενδύσεις σε δίκτυα και μονάδες ευελιξίας, η αποθήκευση αντιμετωπίζεται πλέον όχι ως συμπληρωματική τεχνολογία αλλά ως βασικός μηχανισμός σταθεροποίησης του ηλεκτρικού συστήματος.
Διαβάστε ακόμη
Με αυτό το απλό τεστ σε μία καρέκλα προβλέπονται κατάγματα, νοσηλείες και θνησιμότητα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.