Επενδύσεις που εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τα 700 δισ. ευρώ έως το 2035 αναμένεται να κατευθυνθούν στον ενεργειακό τομέα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, σηματοδοτώντας μία κρίσιμη περίοδο μετασχηματισμού για την περιοχή. Σύμφωνα με τη μελέτη «SEE Energy Outlook 2025-2026» του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (IENE), οι επενδύσεις αυτές θα καλύψουν ένα ευρύ φάσμα έργων, όπως η ανάπτυξη νέων δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, η ενίσχυση των υποδομών φυσικού αερίου και LNG, η επέκταση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και η βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας.

Η περιοχή αποκτά αυξανόμενη στρατηγική σημασία, καθώς λειτουργεί ως ενεργειακός διάδρομος μεταξύ Ευρώπης, Ανατολικής Μεσογείου, Μέσης Ανατολής και Κασπίας, ενώ ταυτόχρονα διαθέτει σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξης εγχώριων ενεργειακών πόρων.

Οι 16 χώρες που βρίσκονται στο επίκεντρο

Η μελέτη εξετάζει συνολικά 16 χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, οι οποίες βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια ενεργειακής ανάπτυξης και εναρμόνισης με την ευρωπαϊκή πολιτική. Πρόκειται για τις: Ελλάδα, Κύπρο, Βουλγαρία, Ρουμανία, Κροατία, Σλοβενία, Ουγγαρία, Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Σερβία, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία, Κόσοβο, Μολδαβία, Τουρκία και Ισραήλ.

Από αυτές, επτά είναι κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επτά συμμετέχουν στην Ενεργειακή Κοινότητα και βρίσκονται σε διαδικασία προσαρμογής στο ευρωπαϊκό ενεργειακό κεκτημένο, ενώ η Τουρκία και το Ισραήλ έχουν ήδη προχωρήσει σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις για την εναρμόνιση των αγορών τους με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Ενεργειακή μετάβαση με αργούς ρυθμούς

Παρά τη σημαντική αύξηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας την τελευταία δεκαετία, η εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα παραμένει υψηλή. Το ενεργειακό μείγμα της περιοχής εξακολουθεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο και στερεά καύσιμα, γεγονός που καθιστά τη μετάβαση προς ένα πλήρως απανθρακοποιημένο ενεργειακό σύστημα πιο απαιτητική και χρονοβόρα.

Η εφαρμογή των ευρωπαϊκών πολιτικών για τη μείωση των εκπομπών δημιουργεί νέες προκλήσεις για τις οικονομίες της περιοχής, καθώς απαιτούνται εκτεταμένες επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες και υποδομές.

Ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας και γεωπολιτικών κινδύνων

Η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού αποτελεί βασική προτεραιότητα για τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η εξάρτηση από εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με τις περιορισμένες διασυνδέσεις και τις ανεπαρκείς υποδομές, αυξάνει την ευαλωτότητα της περιοχής σε διακυμάνσεις τιμών και διακοπές εφοδιασμού.

Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία και η αστάθεια στη Μέση Ανατολή, έχουν ενισχύσει την ανάγκη για διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών, επαναφέροντας στο προσκήνιο τη σημασία της ενεργειακής ασφάλειας.

Εκσυγχρονισμός υποδομών και απελευθέρωση της αγοράς

Η ανάπτυξη και ο εκσυγχρονισμός των ενεργειακών δικτύων αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία μιας ανταγωνιστικής και αξιόπιστης αγοράς. Σε αρκετές χώρες, οι ενεργειακές υποδομές παραμένουν παλαιές, ενώ η απελευθέρωση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Η ενίσχυση του ανταγωνισμού, η αύξηση των διασυνδέσεων μεταξύ των χωρών και η δημιουργία ολοκληρωμένων ενεργειακών αγορών θεωρούνται κρίσιμα βήματα για τη βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας και τη μείωση του κόστους για καταναλωτές και επιχειρήσεις.

Ο ρόλος των Ανανεώσιμων Πηγών και των νέων τεχνολογιών

Η Νοτιοανατολική Ευρώπη διαθέτει σημαντικό δυναμικό ανάπτυξης καθαρών μορφών ενέργειας, ιδιαίτερα στην ηλιακή, την αιολική και την υδροηλεκτρική ενέργεια. Χώρες όπως η Ελλάδα, η Τουρκία, η Ρουμανία και η Βουλγαρία βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ανάπτυξης νέων έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

Παράλληλα, νέες τεχνολογίες, όπως το υδρογόνο, η δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα, τα έξυπνα δίκτυα και η χρήση τεχνητής νοημοσύνης, αναμένεται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της αποδοτικότητας και της ευελιξίας των ενεργειακών συστημάτων.

Καθοριστική δεκαετία για τον ενεργειακό μετασχηματισμό

Η επόμενη δεκαετία αναμένεται να είναι καθοριστική για το μέλλον του ενεργειακού τομέα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η επιτυχία της ενεργειακής μετάβασης θα εξαρτηθεί από την υλοποίηση των απαραίτητων επενδύσεων, τον εκσυγχρονισμό των υποδομών και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των χωρών.

Οι επενδύσεις άνω των 700 δισ. ευρώ αναμένεται να αποτελέσουν τον βασικό μοχλό για τη δημιουργία ενός πιο ασφαλούς, βιώσιμου και ανταγωνιστικού ενεργειακού συστήματος, ενισχύοντας παράλληλα τη στρατηγική θέση της περιοχής στον ευρωπαϊκό και διεθνή ενεργειακό χάρτη.

Διαβάστε ακόμη

Μετοχές έναντι ομολόγων: Οι γεωπολιτικές εξελίξεις ταράζουν τις αγορές (γράφημα)

Σαουδάραβας σκιέρ! Η ιστορία του αθλητή που κλέβει τις εντυπώσεις στους χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες

Ενίσχυση επιχειρήσεων με επιδότηση 50% στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας – Πότε αρχίζουν οι αιτήσεις

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα