Η ευρωπαϊκή αεροπορική αγορά εισέρχεται στην κορύφωση της θερινής περιόδου με ένα ιδιαίτερα περιορισμένο ενεργειακό «μαξιλάρι». Παρά τη μεγάλη κινητοποίηση για την εξασφάλιση πρόσθετων φορτίων από τη Βόρεια Αμερική, την Ασία και την Αφρική, τα διαθέσιμα αποθέματα καυσίμων αεροσκαφών επαρκούν για λιγότερο από έναν μήνα κατανάλωσης. Η εικόνα αυτή καθιστά την Ευρώπη εξαιρετικά ευάλωτη σε οποιαδήποτε νέα διαταραχή των ροών από τη Μέση Ανατολή, την ώρα που η αναζωπύρωση της έντασης στην περιοχή αυξάνει εκ νέου τους κινδύνους για τον εφοδιασμό.
Οι ευρωπαϊκές εταιρείες και οι κυβερνήσεις έχουν κινηθεί τους τελευταίους μήνες σε πολλαπλά επίπεδα. Οι εισαγωγές ενισχύθηκαν, τα διυλιστήρια αύξησαν την παραγωγή τους και μέρος των αποθεμάτων διοχετεύθηκε στην αγορά, ώστε να συνεχιστούν χωρίς σοβαρά προβλήματα τα αεροπορικά δρομολόγια. Παρ’ όλα αυτά, το περιθώριο ασφαλείας παραμένει περιορισμένο και η αγορά εξακολουθεί να λειτουργεί υπό καθεστώς στενότητας.
Το βασικό πρόβλημα είναι διαρθρωτικό. Το κλείσιμο διυλιστηρίων επί σειρά δεκαετιών έχει μειώσει την ευρωπαϊκή παραγωγική δυνατότητα και έχει αυξήσει την εξάρτηση από εισαγωγές, κυρίως από χώρες της Μέσης Ανατολής. Η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία συγκαταλέγονται στις πλέον εκτεθειμένες αγορές, καθώς διαθέτουν υψηλή αεροπορική δραστηριότητα και σημαντικές ανάγκες σε καύσιμα, χωρίς αντίστοιχα ισχυρή εγχώρια παραγωγή.
Έλλειμμα στην Ευρώπη, πλεονάσματα αλλού
Οι προβλέψεις για το τρίτο τρίμηνο αποτυπώνουν καθαρά την άνιση εικόνα ανάμεσα στις μεγάλες περιφέρειες του πλανήτη. Η ευρωπαϊκή αγορά αναμένεται να εμφανίσει σημαντικό ημερήσιο έλλειμμα αεροπορικών καυσίμων, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες και η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού προβλέπεται να διαθέτουν πλεονάζουσες ποσότητες.
Η διαφορά αυτή εξηγεί γιατί η Ευρώπη αναζητεί διαρκώς φορτία από μακρινότερες αγορές, αναλαμβάνοντας μεγαλύτερο κόστος μεταφοράς και ανταγωνιζόμενη άλλους μεγάλους αγοραστές. Ταυτόχρονα, οι διαθέσιμες ποσότητες δεν επαρκούν για να δημιουργηθεί ένα ουσιαστικό απόθεμα ασφαλείας ενόψει του υπόλοιπου καλοκαιριού.
Στις αρχές Ιουνίου, τα ευρωπαϊκά αποθέματα υπολογίζονταν σε περίπου 38 εκατ. βαρέλια, όταν τα αντίστοιχα αποθέματα των Ηνωμένων Πολιτειών πλησίαζαν τα 99 εκατ. βαρέλια. Με βάση τους σημερινούς ρυθμούς κατανάλωσης, οι ευρωπαϊκές ποσότητες μπορούν να καλύψουν λιγότερες από 30 ημέρες ζήτησης.
Η εικόνα δεν αλλάζει ουσιαστικά, παρά το γεγονός ότι τα αποθέματα εμφανίστηκαν αυξημένα σε ετήσια βάση και η παραγωγή των διυλιστηρίων ενισχύθηκε σημαντικά. Η βελτίωση προσφέρει μόνο προσωρινή ανάσα και δεν επαρκεί για να εξασφαλίσει την αγορά απέναντι σε μια παρατεταμένη διακοπή των εισαγωγών.
Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι η στενότητα θα συνεχιστεί τουλάχιστον έως τον Αύγουστο, γεγονός που συμπίπτει με την κορύφωση της ταξιδιωτικής περιόδου. Οι ευρωπαϊκές αρχές έχουν ήδη αναγνωρίσει τον κίνδυνο και εξετάζουν τον συντονισμό πιθανής αποδέσμευσης εθνικών αποθεμάτων, εφόσον οι συνθήκες επιδεινωθούν.
Η στροφή σε νέους προμηθευτές
Πριν από την έναρξη του πολέμου, περίπου οι μισές ευρωπαϊκές εισαγωγές καυσίμων αεροσκαφών προέρχονταν από τη Μέση Ανατολή. Η διατάραξη αυτής της εμπορικής σχέσης ανάγκασε τις ευρωπαϊκές αγορές να αναζητήσουν νέες πηγές τροφοδοσίας σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.
Αρχικά θεωρήθηκε ότι οι αφρικανικές χώρες θα αντιμετώπιζαν ακόμη σοβαρότερο πρόβλημα, καθώς εξαρτώνταν σχεδόν αποκλειστικά από φορτία της Μέσης Ανατολής. Ωστόσο, αρκετές από αυτές κατάφεραν να προσαρμοστούν γρήγορα, αυξάνοντας τις προμήθειες από τη Νιγηρία, την Ινδία και το Ομάν.
Η Ευρώπη στράφηκε αντίστοιχα σε ένα ευρύτερο δίκτυο προμηθευτών. Οι εισαγωγές του Ιουνίου έφθασαν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων μηνών, καθώς σημαντικά φορτία κατευθύνθηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Νιγηρία.
Παράλληλα, ενισχύθηκαν οι αποστολές από τον Καναδά, την Ινδία, το Κουβέιτ και τη Νότια Κορέα. Η διαφοροποίηση αυτή μειώνει ως έναν βαθμό την εξάρτηση από το Ορμούζ, δεν εξαλείφει όμως τους κινδύνους, καθώς οι εναλλακτικές διαδρομές είναι ακριβότερες και απαιτούν περισσότερο χρόνο.
Μικρότερο κόστος καυσίμων, όχι φθηνότερα εισιτήρια
Οι τιμές των αεροπορικών καυσίμων έχουν υποχωρήσει σημαντικά από τα επίπεδα-ρεκόρ που καταγράφηκαν την άνοιξη. Η αποκλιμάκωση αυτή περιορίζει μέρος των πιέσεων στα οικονομικά των αεροπορικών εταιρειών, καθώς τα καύσιμα αντιπροσωπεύουν συνήθως περίπου το ένα πέμπτο έως το ένα τέταρτο του συνολικού λειτουργικού τους κόστους.
Ωστόσο, η μείωση δεν αναμένεται να μεταφερθεί άμεσα στις τιμές των εισιτηρίων. Η ταξιδιωτική ζήτηση παραμένει ισχυρή, ενώ η διαθέσιμη χωρητικότητα εξακολουθεί να είναι περιορισμένη.
Πολλές αεροπορικές εταιρείες έχουν ήδη μειώσει δρομολόγια ή έχουν αναπροσαρμόσει τα προγράμματά τους, επιδιώκοντας να παρατείνουν τη διάρκεια των αποθεμάτων τους και να περιορίσουν την έκθεσή τους στον κίνδυνο ελλείψεων. Η στρατηγική αυτή συγκρατεί τη διαθέσιμη προσφορά θέσεων και επιτρέπει στις τιμές των εισιτηρίων να παραμένουν υψηλές.
Η ευρωπαϊκή αγορά βρίσκεται, επομένως, αντιμέτωπη με μια σύνθετη εξίσωση: περιορισμένα αποθέματα, αυξημένη θερινή ζήτηση, γεωπολιτική αβεβαιότητα και εξάρτηση από μακρινούς προμηθευτές. Ακόμη και αν αποφευχθεί μια σοβαρή διακοπή των ροών, η στενότητα αναμένεται να συνεχίσει να επηρεάζει τον κλάδο των αερομεταφορών μέχρι το τέλος της καλοκαιρινής περιόδου.
Διαβάστε ακόμη
Εξαγωγές: Προς νέο ρεκόρ το 2026 – Αναμένεται να ξεπεράσουν τα 55 δισ. ευρώ
Το πρώτο ποδήλατο της Tesla είναι για όσους δεν ξέρουν να οδηγούν και έγινε sold out
Το τέλος των influencers; Πώς το clipping έγινε μια βιομηχανία εκατομμυρίων
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα