Μήνυμα για αλλαγή στον τρόπο σχεδιασμού και αξιολόγησης των ενεργειακών επενδύσεων έστειλε από το Ελληνογαλλικό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο ο αντιπρόεδρος του Κλάδου Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ, Δημήτρης Φούρλαρης. Η βασική του προειδοποίηση είναι ότι όσο η παραγωγή, τα δίκτυα, η αποθήκευση, οι διασυνδέσεις και η κατανάλωση αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστά πεδία επενδύσεων, τόσο θα αυξάνεται το κόστος της ενεργειακής μετάβασης.
Στην παρέμβασή του έθεσε στο επίκεντρο την οικονομική αποδοτικότητα των έργων και το όφελος που τελικά δημιουργούν για τον καταναλωτή, υπογραμμίζοντας ότι η επιτυχία δεν μπορεί πλέον να μετριέται μόνο με τα μεγαβάτ που εγκαθίστανται. Παράλληλα, έκανε ειδική αναφορά στη διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, συνδέοντας την είσοδο της γαλλικής Meridiam με την ταχύτερη υλοποίησή της.
Το ζητούμενο, κατά τον ίδιο, είναι η καθαρή ενέργεια να μπορεί να συνδεθεί στο δίκτυο, να μεταφερθεί, να αποθηκευθεί και να φτάσει στον καταναλωτή την ώρα που τη χρειάζεται, με κόστος που μπορεί να αντέξει.
Το κόστος του χωριστού σχεδιασμού
Όπως επισήμανε ο κ. Φούρλαρης, για περίπου δύο δεκαετίες η ενεργειακή πολιτική στην Ελλάδα και την Ευρώπη οργανώθηκε ανά τεχνολογία. Διαφορετικοί στόχοι για φωτοβολταϊκά και αιολικά, ξεχωριστά καθεστώτα στήριξης, ανάπτυξη των δικτύων και, στη συνέχεια, προσθήκη της αποθήκευσης.
Η προσέγγιση αυτή απέδωσε στην πρώτη φάση της μετάβασης, όμως πλέον φτάνει στα όριά της. Η ταχεία ανάπτυξη των ΑΠΕ μετατοπίζει το πρόβλημα από την προσέλκυση νέων επενδύσεων στην ικανότητα του συστήματος να ενσωματώσει αποτελεσματικά την πρόσθετη παραγωγή.
Ένα μεγαβάτ δεν έχει την ίδια αξία σε κάθε περιοχή και κάθε ώρα. Αντίστοιχα, μια μεγάλη επένδυση δεν είναι αυτομάτως στρατηγική. Κατά τον αντιπρόεδρο της ΡΑΑΕΥ, στρατηγικό χαρακτήρα αποκτά όταν επιλύει έναν κρίσιμο περιορισμό: δημιουργεί δυνατότητα σύνδεσης, μειώνει τη συμφόρηση, αξιοποιεί ενέργεια που διαφορετικά θα χανόταν ή επιτρέπει καλύτερη χρήση των υφιστάμενων υποδομών.
Με αυτή τη λογική, μια μονάδα αποθήκευσης στη σωστή θέση μπορεί να έχει μεγαλύτερη στρατηγική αξία από μια μονάδα παραγωγής σε ακατάλληλο σημείο. Ακόμη και η ψηφιοποίηση ενός δικτύου μπορεί να αποδειχθεί χρησιμότερη από την κατασκευή νέας γραμμής, εφόσον αυξάνει την αξιοποίηση της υπάρχουσας υποδομής.
Χωρίς λευκή επιταγή στα δίκτυα
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στις επενδύσεις δικτύων, παραπέμποντας στην εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ανάγκες άνω των 1,2 τρισ. ευρώ έως το 2040 στα ευρωπαϊκά δίκτυα μεταφοράς και διανομής.
Η ανάπτυξή τους απαιτεί χρόνο, ενώ η ηλεκτροκίνηση, ο εξηλεκτρισμός της βιομηχανίας και τα κέντρα δεδομένων δημιουργούν νέες ανάγκες με ταχύτερους ρυθμούς. Γι’ αυτό, όπως εξήγησε, απαιτούνται επενδύσεις που προετοιμάζουν το σύστημα για τη μελλοντική ζήτηση, βάσει τεκμηριωμένων εκτιμήσεων.
Ωστόσο, έθεσε σαφή όρια: «Η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να αποτελεί λευκή επιταγή για επενδύσεις δικτύου».
Η προειδοποίηση αφορά τόσο τον κίνδυνο καθυστερημένων έργων, που εμποδίζουν την ανάπτυξη, όσο και την έγκριση δαπανών χωρίς επαρκή απόδειξη της αναγκαιότητας και της αποδοτικότητάς τους. Ζήτησε ιεράρχηση, έλεγχο κόστους και αξιολόγηση εναλλακτικών λύσεων, με πρώτη προτεραιότητα την καλύτερη χρήση του δικτύου που ήδη υπάρχει.
Στις επιλογές αυτές ενέταξε την ψηφιοποίηση, τις νέες τεχνολογίες διαχείρισης και τις ευέλικτες συνδέσεις. Οι τελευταίες επιτρέπουν, υπό προϋποθέσεις, τη σύνδεση εγκαταστάσεων σε περιοχές περιορισμένης χωρητικότητας, με συμφωνημένους περιορισμούς στην έγχυση ή την απορρόφηση ενέργειας.
Οι μπαταρίες χρειάζονται συγκεκριμένο ρόλο
Ανάλογη ήταν η τοποθέτησή του για την αποθήκευση. Ο κ. Φούρλαρης προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να μετατραπεί στην επόμενη κατηγορία επενδύσεων όπου η πρόοδος θα αποτιμάται απλώς με βάση την εγκατεστημένη ισχύ.
Όπως ανέφερε, το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα προβλέπει έως το 2030 περίπου 4,3 GW συσσωρευτών και 1,9 GW αντλησιοταμίευσης. Το ουσιαστικό ερώτημα, όμως, είναι ποια ανάγκη ευελιξίας καλύπτει κάθε έργο, σε ποια θέση, ποιες ώρες και για πόση διάρκεια.
Μια μπαταρία μικρής διάρκειας, η αντλησιοταμίευση, μια διασύνδεση και η προσαρμογή της κατανάλωσης προσφέρουν διαφορετικές υπηρεσίες. Επομένως, ο σχεδιασμός πρέπει να ξεκινά από τις ανάγκες του συστήματος και να αναζητά την οικονομικά αποδοτικότερη λύση.
Στην ίδια κατεύθυνση ενέταξε την ενεργότερη συμμετοχή της ζήτησης, μέσω έξυπνων μετρητών, πρόσβασης στα δεδομένα και κατάλληλων τιμολογιακών κινήτρων. Τόνισε, ωστόσο, ότι η μετάβαση δεν μπορεί να επιβαρύνει όσους δεν διαθέτουν τον εξοπλισμό ή την οικονομική δυνατότητα να προσαρμόζουν συνεχώς την κατανάλωσή τους.
Η Meridiam και η διασύνδεση με την Κύπρο
Στο πεδίο της ελληνογαλλικής συνεργασίας, ο αντιπρόεδρος της ΡΑΑΕΥ ανέδειξε τις δυνατότητες σύμπραξης στα δίκτυα, την αποθήκευση, τις διασυνδέσεις και τη χρηματοδότηση μακροχρόνιων έργων.
Ειδικά για τον Great Sea Interconnector, χαρακτήρισε το έργο μεγάλης εθνικής και ευρωπαϊκής αξίας. Αναφερόμενος στην είσοδο της Meridiam με ποσοστό 66% στο μετοχικό κεφάλαιο του GSI, εκτίμησε ότι θα συμβάλει στην ταχύτερη και αποτελεσματικότερη υλοποίησή του και στη σύνδεση της Κύπρου με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα.
Το ευρύτερο μήνυμά του ήταν ότι η ανάδειξη της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο απαιτεί ισχυρές υποδομές, διασυνδέσεις, ευελιξία και προβλέψιμους επενδυτικούς κανόνες.
Για τη ΡΑΑΕΥ, έθεσε ως προτεραιότητες τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό, τη δίκαιη κατανομή του κόστους και μια ρύθμιση που ανταμείβει το αποτέλεσμα και όχι απλώς τη δαπάνη. Οι επενδυτές, όπως σημείωσε, μπορούν να αναλάβουν επιχειρηματικό κίνδυνο, δυσκολεύονται όμως να αποτιμήσουν τον απρόβλεπτο κανονιστικό κίνδυνο.
Διαβάστε ακόμη
Bloomberg: Η ελληνική κυβέρνηση «βλέπει» ανάπτυξη 2% και πάνω για το 2026-2027
10 φανταστικά ξενοδοχεία μέσα σε αμπελώνες
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ