Τη δημιουργία ειδικού τιμολογίου ηλεκτρικής ενέργειας για τους 332 δήμους της χώρας, με στόχο την προστασία τους από το υψηλό ενεργειακό κόστος, προωθεί η κυβέρνηση, επιχειρώντας να περιορίσει ένα από τα μεγαλύτερα λειτουργικά βάρη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Οι σχετικές συζητήσεις βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, με την εφαρμογή του νέου τιμολογίου να τοποθετείται μετά τον χειμώνα, όταν εκτιμάται ότι θα έχουν αποκλιμακωθεί οι τιμές της ενέργειας.
Το χρονοδιάγραμμα αυτό περιέγραψε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, κατά την χθεσινή του τοποθέτηση στο συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), επισημαίνοντας ότι στόχος είναι να διαμορφωθεί ένα ειδικό τιμολόγιο που θα θωρακίζει τους δημοτικούς προϋπολογισμούς απέναντι στην ενεργειακή ακρίβεια.
Η πρωτοβουλία είχε ανακοινωθεί την προηγούμενη ημέρα από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και επιβεβαιώθηκε χθες από την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, η οποία αναγνώρισε ότι η κατακόρυφη αύξηση του ενεργειακού κόστους έχει δυσανάλογη επίδραση στα οικονομικά των δήμων.
Η κυβερνητική παρέμβαση έρχεται να απαντήσει σε ένα πάγιο αίτημα της Αυτοδιοίκησης, η οποία υποστηρίζει ότι πληρώνει την ηλεκτρική ενέργεια έως και τρεις φορές ακριβότερα από τους μεγάλους καταναλωτές, παρά το γεγονός ότι η κατανάλωσή της αφορά κυρίως κοινωφελείς υπηρεσίες, όπως ο δημοτικός φωτισμός, τα σχολεία, τα κολυμβητήρια και τα δημοτικά κτίρια.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο της ΚΕΔΕ, οι δήμοι δαπάνησαν περίπου 380 εκατ. ευρώ για ηλεκτρική ενέργεια το 2024 και 385 εκατ. ευρώ το 2025, με συνολική ετήσια κατανάλωση περίπου 2,16 δισεκατομμυρίων κιλοβατωρών.
Όπως επισημάνθηκε από την πλευρά της Αυτοδιοίκησης, οι χρεώσεις ηλεκτρικής ενέργειας έφθαναν τα 25 έως 26 λεπτά ανά κιλοβατώρα, όταν για τους μεγάλους καταναλωτές οι αντίστοιχες τιμές, σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, δεν ξεπερνούν τα 10 λεπτά. Πρόκειται για τη σύγκριση στην οποία στηρίζεται το αίτημα των δήμων να αναγνωριστεί ο κοινωφελής χαρακτήρας των υπηρεσιών τους και να εξασφαλιστούν ευνοϊκότεροι όροι προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας.
Ήδη από τις 12 Αυγούστου, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, είχε ζητήσει με επιστολή του προς τον πρωθυπουργό τη μείωση της τιμής στα 10 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Κατά τις εκτιμήσεις της Αυτοδιοίκησης, μια τέτοια παρέμβαση θα μπορούσε να αποφέρει ετήσια εξοικονόμηση της τάξης των 250 εκατ. ευρώ, απελευθερώνοντας πόρους για δημοτικές υπηρεσίες και τοπικές υποδομές.
Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει προσδιοριστεί η τελική τιμή του νέου τιμολογίου ούτε έχουν αποσαφηνιστεί η διάρκειά του, οι όροι εφαρμογής του και οι προμηθευτές που θα συμμετάσχουν.
Ρύθμιση οφειλών έως 60 εκατ. ευρώ
Παράλληλα με το ειδικό τιμολόγιο, η κυβέρνηση προωθεί ρύθμιση των ενεργειακών οφειλών των δήμων, με στόχο την απομείωσή τους κατά ποσό που μπορεί να φτάσει τα 60 εκατ. ευρώ.
Όπως ανέφερε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, οι δύο αυτές παρεμβάσεις αποτελούν προϊόν της συνεργασίας των υπουργείων Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εσωτερικών με την ΚΕΔΕ, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η αυξανόμενη πίεση στα οικονομικά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ο υπουργός αναγνώρισε ότι, παρά την αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης των δήμων από τα 1,8 δισ. ευρώ το 2019 στα 3 δισ. ευρώ σήμερα, η κατακόρυφη άνοδος των λειτουργικών δαπανών έχει δημιουργήσει σημαντικά χρηματοδοτικά κενά, τόσο στην καθημερινή λειτουργία όσο και στη συντήρηση και αναβάθμιση των υποδομών.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η διάθεση 240 εκατ. ευρώ μέσα στον Νοέμβριο για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας.
Επανασχεδιάζεται το πρόγραμμα «Απόλλων»
Σημαντικές αλλαγές προετοιμάζονται και στο πρόγραμμα «Απόλλων», το οποίο σχεδιάστηκε για να περιορίσει το ενεργειακό κόστος της Αυτοδιοίκησης μέσω της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
Το ΥΠΕΝ ανακοίνωσε ότι το πρόγραμμα θα επανασχεδιαστεί σε συνεργασία με την ΚΕΔΕ, στο πλαίσιο της κοινής ομάδας εργασίας, ώστε να αποκτήσει λειτουργικότερο χαρακτήρα και να μπορεί να υλοποιηθεί αποτελεσματικά.
Η Αυτοδιοίκηση ζητά οι ενεργειακές κοινότητες να περάσουν στην ευθύνη των δήμων αντί των περιφερειών, με εξασφαλισμένη δυνατότητα σύνδεσης στο ηλεκτρικό δίκτυο ακόμη και σε περιοχές όπου καταγράφεται κορεσμός. Παράλληλα, διεκδικεί προτεραιότητα για τους δήμους που διαθέτουν ήδη εγκαταστάσεις ΑΠΕ και ειδικές ρυθμίσεις για τη μετάβαση στο σύστημα net billing.
Στην ίδια κατεύθυνση, το υπουργείο προωθεί χρηματοδότηση 50 εκατ. ευρώ για την προμήθεια συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, ώστε οι δήμοι να μπορούν να αξιοποιούν την παραγωγή από τοπικές εγκαταστάσεις ΑΠΕ για αυτοκατανάλωση.
Επιπλέον, έγινε γνωστό ότι εξασφαλίστηκε χρηματοδότηση άνω των 210 εκατ. ευρώ για την υλοποίηση των προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης «Φοίβος», «Αθηνά» και «Ηλέκτρα», τα οποία είχαν αντιμετωπίσει σημαντικές καθυστερήσεις.
Τα δύο πρώτα αφορούν 246 κτίρια σε 106 δήμους, ενώ το «Ηλέκτρα» περιλαμβάνει 109 κτίρια. Ο υπουργός αναγνώρισε ότι οι δήμοι είχαν προχωρήσει στην εκπόνηση μελετών και στην προετοιμασία των έργων χωρίς να ακολουθήσει η υλοποίησή τους, διαβεβαιώνοντας ότι πλέον έχει εξασφαλιστεί η αναγκαία χρηματοδότηση.
Πολεοδομίες: Ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα για τις οικοδομικές άδειες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν και οι αναφορές στη μεταρρύθμιση των Υπηρεσιών Δόμησης, που αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία διαφωνίας μεταξύ κυβέρνησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ο κ. Παπασταύρου επιχείρησε να καθησυχάσει τους δημάρχους, ξεκαθαρίζοντας ότι ο τοπικός πολεοδομικός σχεδιασμός παραμένει στην Αυτοδιοίκηση και ότι οι αλλαγές που συζητούνται αφορούν κυρίως τη διαδικασία έκδοσης και ελέγχου των οικοδομικών αδειών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, από τους 332 δήμους της χώρας οι 183 διαθέτουν Υπηρεσία Δόμησης, ενώ 149 δεν έχουν, ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 45%. Μάλιστα, τουλάχιστον 28 δήμοι με πληθυσμό άνω των 25.000 κατοίκων δεν διαθέτουν δική τους πολεοδομική υπηρεσία.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η δημιουργία ενιαίας κεντρικής ψηφιακής εφαρμογής, με αξιοποίηση των δυνατοτήτων του gov.gr, για τη διαχείριση της έκδοσης και του ελέγχου των οικοδομικών αδειών.
Ο υπουργός διευκρίνισε ότι οι συζητήσεις με την ΚΕΔΕ συνεχίζονται μέσω της κοινής ομάδας εργασίας, η οποία έχει ήδη συνεδριάσει δύο φορές, διαβεβαιώνοντας ότι δεν θα υπάρξουν αιφνιδιασμοί.
Στις 25 Νοεμβρίου η συνάντηση για τα πολεοδομικά σχέδια
Παράλληλα, ο υπουργός ανακοίνωσε ότι στις 25 Νοεμβρίου θα πραγματοποιηθεί ειδική συνάντηση στο ΥΠΕΝ με εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης, προκειμένου να αποσαφηνιστεί η διαδικασία διαβούλευσης για τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια.
Ο σχεδιασμός καλύπτει 601 δημοτικές ενότητες σε 199 δήμους και, όπως υπογράμμισε, θα πρέπει να προχωρήσει με ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και ενσωμάτωση των παρατηρήσεων των δήμων.
Από την πλευρά τους, οι δήμοι ζητούν να αποκτήσουν αποφασιστικό ρόλο στον χωροταξικό σχεδιασμό και στην αδειοδότηση έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Μεταξύ των αιτημάτων που διατυπώθηκαν είναι η δεσμευτική γνώμη των δημοτικών συμβουλίων για έργα ΑΠΕ στα διοικητικά τους όρια, η συμμετοχή τους στην κατάρτιση των ειδικών χωροταξικών πλαισίων και η εκπροσώπηση της Αυτοδιοίκησης στα αρμόδια συμβούλια περιβαλλοντικής αδειοδότησης, ΚΕΣΠΑ και ΠΕΣΠΑ.
Νέα χρηματοδότηση 325 εκατ. ευρώ από το τέλος ταφής
Στο μέτωπο της χρηματοδότησης, προαναγγέλθηκε η έκδοση νέας πρόσκλησης στα τέλη Νοεμβρίου, συνολικού ύψους 325 εκατ. ευρώ, από τους πόρους του τέλους ταφής αποβλήτων.
Τουλάχιστον το 85% των κονδυλίων θα διατεθεί σε έργα και δράσεις των δήμων και των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων για τη χωριστή συλλογή και την ανακύκλωση, ενώ το υπόλοιπο, έως 15%, θα μπορεί να αξιοποιηθεί για την αποκατάσταση χώρων ταφής και ανεξέλεγκτης διάθεσης αποβλήτων.
Η ενεργοποίηση της χρηματοδότησης κατέστη δυνατή μετά την ολοκλήρωση των 13 οριστικών περιφερειακών σχεδίων χωριστής συλλογής το περασμένο καλοκαίρι.
Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη έξι χρηματοδοτικά προγράμματα του Πράσινου Ταμείου, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 230 εκατ. ευρώ, αποκλειστικά για τους δήμους.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται το πρόγραμμα «Περιβαλλοντικό Ισοζύγιο 2025-2026», ύψους περίπου 80 εκατ. ευρώ, για αστικές αναπλάσεις, στο οποίο έχουν ήδη υποβάλει προτάσεις 85 δήμοι, με την πρόσκληση να παραμένει ανοιχτή έως τις 31 Δεκεμβρίου.
Επιπλέον, προβλέπονται περισσότερα από 12 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση κοινόχρηστων χώρων σε 14 δήμους της Θεσσαλίας που επλήγησαν από την κακοκαιρία Daniel, 30 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία ζωνών πυροπροστασίας, με 172 δήμους να έχουν ήδη ενταχθεί, και περίπου 36 εκατ. ευρώ για την απόκτηση κοινόχρηστων χώρων μέσω απαλλοτριώσεων.
Στην Αττική, το πρόγραμμα «Πράσινες Ανάσες», προϋπολογισμού άνω των 60 εκατ. ευρώ, αφορά 13 δήμους, εκ των οποίων οι έξι έχουν ήδη προχωρήσει στη δημοπράτηση έργων. Τέλος, το πρόγραμμα «Σχέδια Αστικής Ανθεκτικότητας», ύψους 16 εκατ. ευρώ, απευθύνεται και στους 332 δήμους, με 182 να έχουν ήδη υποβάλει προτάσεις.
Σύμφωνα με τον υπουργό, τα τελευταία χρόνια έχουν διατεθεί συνολικά περισσότερα από 4 δισ. ευρώ για 1.518 έργα σε ολόκληρη τη χώρα, μεταξύ των οποίων 357 έργα ύδρευσης, 226 έργα λυμάτων, 72 έργα αποβλήτων, 178 αναπλάσεις και 685 έργα του Πράσινου Ταμείου.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.