Μετά από εβδομάδες συνεχούς ανόδου από το ξέσπασμα του πολέμου στην Μέση Ανατολή, η τιμή του ντίζελ στην αντλία υποχώρησε κάτω από το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ το λίτρο, προσφέροντας μια πρόσκαιρη ανάσα στους καταναλωτές. Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή διαδραματίζει η επιδότηση των 20 λεπτών στην αντλία, η οποία συγκρατεί τις τελικές τιμές αλλά και οι ανακοινώσεις της περασμένης εβδομάδας περί εκεχειρίας που παραμένει μια εύθραυστη συμφωνία που αποτυπώνεται στα πρατήρια με μια καθυστέρηση τεσσάρων ημερών.
Τη Μεγάλη Τετάρτη η μέση πανελλαδική τιμή διαμορφώθηκε στο 1,071 ευρώ το λίτρο, ενώ χθες καταγράφηκαν πρατήρια που διέθεταν το πετρέλαιο κίνησης ακόμη και στα 1,959 και 1,97 ευρώ το λίτρο, επιβεβαιώνοντας την επιστροφή κάτω από το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ.
Την ίδια ώρα, η άνοδος των τιμών καυσίμων και η γενικότερη αβεβαιότητα έχουν ήδη οδηγήσει σε παρεμβάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ενδεικτική είναι η κίνηση της Γερμανίας, όπου η κυβέρνηση του καγκελάριου Μερτς ανακοίνωσε μείωση κατά 17% του φόρου στη βενζίνη για δύο μήνες, με στόχο να περιορίσει τις πιέσεις στους καταναλωτές.
Η παρέμβαση αυτή αποτυπώνει τη δυσκολία συγκράτησης των τιμών σε ένα περιβάλλον έντονης αστάθειας και επιβεβαιώνει ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναζητούν άμεσα εργαλεία στήριξης.
Γεωπολιτική ένταση και μεταβλητότητα στις αγορές
Παρά την πρόσκαιρη αποκλιμάκωση των τιμών του ντίζελ, οι διεθνείς αγορές ενέργειας παραμένουν ιδιαίτερα ευμετάβλητες. Οι δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ, για τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν και τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ συνεχίζουν να επηρεάζουν το κλίμα. Χθες οι αναφορές περί ενδεχόμενης συμφωνίας περιόρισαν την άνοδο του Brent περίπου στο 3%, με την τιμή να διαμορφώνεται κοντά στα 98 δολάρια το βαρέλι, υποχωρώντας από τα επίπεδα άνω των 100 δολαρίων που είχε αγγίξει νωρίτερα. Ωστόσο, η εικόνα παραμένει εύθραυστη, ενώ οι σημερινές τιμές απέχουν σημαντικά από την προ κρίσης περίοδο, όταν το ντίζελ κόστιζε κάτω από 1 ευρώ το λίτρο.
Την ίδια στιγμή, ανοδικά κινούνται και οι τιμές στην υπόλοιπη αγορά ενέργειας. Η χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε σήμερα κατά 47,4% και διαμορφώνεται στα 132,8 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ τα συμβόλαια του TTF κινούνται στα 47,5 ευρώ/MWh.
Η «εργαλειοθήκη» της ΕΕ για την ενέργεια
Η ενεργειακή κρίση επιβαρύνει ήδη σημαντικά την Ευρώπη. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανέφερε χθες ότι το κόστος εισαγωγών ορυκτών καυσίμων αυξήθηκε σε 22 δισ. ευρώ μέσα σε 44 ημέρες. Υπό αυτές τις συνθήκες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζει νέα δέσμη μέτρων («εργαλειοθήκη»), που θα παρουσιαστεί στις 22 Απριλίου. Τα μέτρα θα είναι στοχευμένα, προσωρινά και άμεσα εφαρμόσιμα, με προτεραιότητα τη στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Προβλέπεται μεγαλύτερη ευελιξία στους κανόνες κρατικών ενισχύσεων, ενισχυμένος συντονισμός για την πλήρωση αποθεμάτων φυσικού αερίου, καθώς και κοινός σχεδιασμός για την αξιοποίηση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου. Επιπλέον, εξετάζονται παρεμβάσεις για τη μείωση της ζήτησης μέσω ενεργειακής αποδοτικότητας, αλλά και διαρθρωτικές αλλαγές στο ενεργειακό μείγμα.
Ο ρόλος των ΑΠΕ
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η ισχυρή εξάρτηση της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα την εκθέτει σε επαναλαμβανόμενες κρίσεις και σε αυξημένη μεταβλητότητα τιμών, επισημαίνοντας πως η απεξάρτηση μέσω της ενίσχυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, σε συνδυασμό με την πυρηνική ενέργεια, αποτελεί μονόδρομο για τη διασφάλιση σταθερότητας και ενεργειακής αυτονομίας σε βάθος χρόνου. Όπως ανέφερε, απαιτείται επιτάχυνση των επενδύσεων σε κρίσιμες υποδομές, όπως δίκτυα, αποθήκευση και ηλεκτροδότηση της οικονομίας, με τη συνδρομή τόσο ευρωπαϊκών πόρων όσο και ιδιωτικών κεφαλαίων, ώστε να μειωθεί το ενεργειακό κόστος με διατηρήσιμο τρόπο.
Αναφορικά με το ενδεχόμενο πιο δυναμικών παρεμβάσεων, ξεκαθάρισε ότι στην παρούσα συγκυρία δεν υπάρχουν οι συνθήκες για την ενεργοποίηση έκτακτων εργαλείων, όπως η γενική ρήτρα διαφυγής. Τόνισε ότι κάθε μέτρο πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη δημοσιονομική σταθερότητα και να μην οδηγεί σε υπέρμετρη επιβάρυνση των κρατικών προϋπολογισμών, επισημαίνοντας ότι η διαχείριση της κρίσης θα γίνεται προοδευτικά, με συνεχή αξιολόγηση των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
Διαβάστε ακόμη
Ο τουρισμός «χτίζει» τη νέα πιάτσα στα καταστήματα πολυτελείας στο κέντρο της Αθήνας
Επιστροφή με αυξήσεις μισθών μετά το Πάσχα στο Δημόσιο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα