Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν ανατρέπει μόνο τις ισορροπίες στην ενέργεια και στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Δημιουργεί και νέους νικητές μέσα στη διεθνή πετρελαϊκή βιομηχανία. Με τα Στενά του Ορμούζ ουσιαστικά εκτός λειτουργίας και τη μεταφορά πετρελαίου και LNG να παραμένει προβληματική, οι μεγάλες εταιρείες του κλάδου βλέπουν τα αποτελέσματά τους να κινούνται σε εντελώς διαφορετικές τροχιές.
Οι ευρωπαϊκοί ενεργειακοί κολοσσοί εμφανίζονται μέχρι στιγμής πιο ανθεκτικοί απέναντι στην κρίση, αξιοποιώντας την ακραία μεταβλητότητα των αγορών ενέργειας. Αντίθετα, αρκετές αμερικανικές πετρελαϊκές δέχονται ισχυρές πιέσεις στα κέρδη τους, παρά το γεγονός ότι οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται ήδη στα οικονομικά αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου του 2026. Οι Chevron και ExxonMobil ανακοίνωσαν καθαρά κέρδη 2,2 δισ. και 4,2 δισ. δολαρίων αντίστοιχα, σημαντικά χαμηλότερα σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα. Πριν από έναν χρόνο, η Chevron είχε εμφανίσει κέρδη 3,5 δισ. δολαρίων, ενώ η ExxonMobil είχε φτάσει τα 7,7 δισ. δολάρια.
Η παγίδα του hedging
Πίσω από αυτή τη διαφοροποίηση βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό ο τρόπος με τον οποίο οι πετρελαϊκές προστατεύονται από τις διακυμάνσεις των τιμών. Οι μεγάλες εταιρείες συνήθως προπωλούν μέρος της παραγωγής τους εβδομάδες ή και μήνες πριν από την παράδοση, χρησιμοποιώντας στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου, γνωστές ως hedging.
Το μοντέλο αυτό λειτουργεί αποτελεσματικά όταν οι τιμές κινούνται σε σχετικά προβλέψιμο εύρος. Όταν όμως η αγορά εκρήγνυται εξαιτίας γεωπολιτικών γεγονότων, τα συμβόλαια αντιστάθμισης μπορεί να εξελιχθούν σε βαρίδι για τα αποτελέσματα των εταιρειών.
Στην περίπτωση των Chevron και ExxonMobil, οι λογιστικές ζημίες από hedging αποδείχθηκαν εξαιρετικά μεγάλες κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026. Οι απώλειες υπολογίζονται σε 2,9 δισ. δολάρια για τη Chevron και 3,9 δισ. δολάρια για την Exxon.
Παρότι οι ζημίες αυτές μπορούν να αντισταθμιστούν αργότερα μέσω υψηλότερων εσόδων από πωλήσεις, το αμερικανικό λογιστικό και νομικό πλαίσιο απαιτεί την άμεση αποτύπωσή τους στους ισολογισμούς. Αυτό σημαίνει ότι οι αμερικανικές εταιρείες καταγράφουν γρηγορότερα και πιο έντονα το κόστος της αντιστάθμισης κινδύνου.
Επιπλέον, οι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι τείνουν να χρησιμοποιούν πιο εκτεταμένα προγράμματα hedging σε σχέση με τους ευρωπαϊκούς ανταγωνιστές τους, γεγονός που τους εκθέτει περισσότερο όταν οι τιμές πετρελαίου κινούνται απότομα ανοδικά.
Το πλεονέκτημα των ευρωπαϊκών εταιρειών
Στην απέναντι πλευρά, οι ευρωπαϊκές πετρελαϊκές έχουν αναπτύξει διαφορετικό επιχειρηματικό μοντέλο. Εταιρείες όπως η Shell, η BP, η TotalEnergies και η Equinor διαθέτουν ισχυρά εμπορικά και trading τμήματα, τα οποία αξιοποιούν τις διαφορές τιμών ανά περιοχή και χρονική περίοδο.
Τα τμήματα αυτά αγοράζουν και πωλούν αργό πετρέλαιο, φυσικό αέριο και διυλισμένα προϊόντα, αποκομίζοντας σημαντικά κέρδη σε περιόδους ακραίας μεταβλητότητας. Όσο μεγαλύτερες είναι οι αναταράξεις στις αγορές, τόσο περισσότερες ευκαιρίες δημιουργούνται για trading.
Η BP αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της στρατηγικής. Η εταιρεία πραγματοποιεί συναλλαγές περίπου 12 εκατ. βαρελιών πετρελαίου ημερησίως, ποσότητα πολλαπλάσια της πραγματικής παραγωγής της. Μέσα από αυτό το μοντέλο καταφέρνει να εκμεταλλεύεται τις διαφοροποιήσεις τιμών ανά αγορά και να αυξάνει σημαντικά την κερδοφορία της. Το τμήμα συναλλαγών της BP απέφερε περίπου 2,2 δισ. δολάρια στο πρώτο τρίμηνο του 2026, όταν έναν χρόνο πριν τα κέρδη ήταν περιορισμένα. Η ενεργειακή κρίση λειτούργησε ουσιαστικά ως επιταχυντής κερδοφορίας για τις ευρωπαϊκές εταιρείες που διαθέτουν εξελιγμένα δίκτυα trading.
Η προσπάθεια των αμερικανικών πετρελαϊκών
Τα τελευταία χρόνια, οι αμερικανικοί ενεργειακοί κολοσσοί προσπαθούν να μειώσουν την απόσταση από τους ευρωπαϊκούς ανταγωνιστές τους στον τομέα των εμπορικών συναλλαγών και της εσωτερικής διαχείρισης παραγωγής.
Η Chevron, για παράδειγμα, επιχειρεί να κατευθύνει μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής της μέσα από τα δικά της εμπορικά δίκτυα αντί να εξαρτάται από τρίτους εμπόρους. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκει να διαθέτει το πετρέλαιό της στις αγορές όπου τα περιθώρια κέρδους είναι υψηλότερα.
Η στρατηγική αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην Ασία, όπου η έλλειψη καυσίμων έχει ξεπεράσει το 80% σε ορισμένες αγορές. Η Chevron σχεδιάζει το επόμενο διάστημα να διαχειρίζεται εσωτερικά πάνω από το 40% του αργού πετρελαίου της, προσπαθώντας να αυξήσει τα κέρδη της από το εμπορικό κομμάτι.
Η ExxonMobil, ωστόσο, εμφανίζεται πιο εκτεθειμένη στις συνέπειες της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ. Περίπου το ένα πέμπτο της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου της προέρχεται από τη Μέση Ανατολή, γεγονός που αυξάνει την ευαλωτότητά της στις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Η πίεση αποτυπώνεται ήδη στους όγκους παραγωγής. Από περίπου 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, η παραγωγή της Exxon υποχώρησε στα 4,6 εκατ. βαρέλια το πρώτο τρίμηνο του 2026. Εάν η κρίση παραταθεί, αναλυτές εκτιμούν ότι η παραγωγή μπορεί να υποχωρήσει ακόμη περισσότερο, προς τα 4,1 έως 4,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Ο κίνδυνος για τις ΗΠΑ
Το χάσμα ανάμεσα στις ευρωπαϊκές και αμερικανικές πετρελαϊκές ενδέχεται να διευρυνθεί ακόμη περισσότερο όσο συνεχίζεται ο πόλεμος και παραμένει κλειστός ο βασικός ενεργειακός διάδρομος του Περσικού Κόλπου.
Στις ΗΠΑ εντείνεται ήδη η ανησυχία για τις τιμές των καυσίμων. Εάν η βενζίνη ξεπεράσει το όριο των 5 δολαρίων ανά γαλόνι, δεν αποκλείεται η κυβέρνηση Τραμπ να εξετάσει περιορισμούς ή ακόμη και απαγόρευση εξαγωγών πετρελαίου.
Μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε νέο πλήγμα για τις αμερικανικές εταιρείες, καθώς τα διυλιστήρια δεν θα μπορούσαν πλέον να εκμεταλλεύονται τις υψηλές διεθνείς τιμές. Σε αυτό το σενάριο, η πίεση θα περνούσε τόσο στην παραγωγή όσο και στη διανομή, επιβαρύνοντας περαιτέρω τα περιθώρια κέρδους των αμερικανικών ενεργειακών κολοσσών.
Διαβάστε ακόμη
CNBC: Όταν ο «δράκος» συνάντησε τον «αετό» – Τα 5 βασικά σημεία της συνάντησης Σι – Τραμπ (vid)
Δεν υπάρχουν ναυαγοσώστες: “Ας τους αντικαταστήσουμε με κάμερες και AI”
Ugly shoes: Γιατί τα «άσχημα» παπούτσια έγιναν η μεγαλύτερη τάση της μόδας (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.