Για περισσότερους από τρεις μήνες τα Στενά του Ορμούζ είναι σχεδόν αδιάβατα και -μέχρι να υπογραφεί η νέα συμφωνία για ειρήνευση στην περιοχή– θα συνεχίσουν να είναι έτσι, ακόμα κι αν υπάρξει βούληση για συνεχείς διελεύσεις. Παρ’ όλα αυτά, η τιμή του πετρελαίου κινείται λίγο πάνω από τα 90 δολάρια, περίπου 30 δολάρια κάτω από τα υψηλά του Απριλίου. Παρά την ταχεία μείωση των παγκόσμιων αποθεμάτων, η έλλειψη δεν αντανακλάται ακόμη στις τιμές. Πού μπορεί να οφείλεται αυτή η κατάσταση;
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι τιμές στα καύσιμα μπορούν να συνεχίσουν να αυξάνονται, ακόμα κι αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν ανοικτά, αφού τα στρατηγικά αποθέματα εξαντλούνται, οδηγώντας σε σοβαρές ελλείψεις. Αυτό συμβαίνει επειδή η αγορά πετρελαίου –έτσι κι αλλιώς- χαρακτηρίζεται κυρίως από μεγάλη μεταβλητότητα.
Για παράδειγμα, η τιμή του Brent αυξήθηκε σχεδόν κατά 8% την 1η Ιουνίου, όταν το ιρανικό πρακτορείο Tasnim ανακοίνωσε ότι η διαπραγματευτική ομάδα του Ιράν σταμάτησε τον έμμεσο διάλογο με τις ΗΠΑ. Τη Δευτέρα το Brent ανέβηκε έως και 5% μετά την επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν. Αμέσως μετά τη συμφωνία Ισραήλ–Ιράν για προσωρινή αναστολή επιθέσεων, η τιμή υποχώρησε και μετά έπεσε ακόμη και κάτω από τα 90 δολάρια προσωρινά. Οπως το ίδιο μοτίβο επαναλήφθηκε και τις επόμενες ημέρες – μέχρι σήμερα.
Ως συνέπεια, αυτές οι έντονες διακυμάνσεις αποθαρρύνουν πλέον και τους εμπόρους, σύμφωνα με τη Handelsblatt. Ο αριθμός των ανοιχτών συμβολαίων Brent — δηλαδή όλων των συμβολαίων που δεν έχουν ακόμη πουληθεί ή εκτελεστεί — έπεσε στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Αύγουστο του προηγούμενου έτους. «Οι πελάτες είναι εξαντλημένοι», δήλωσε ο Νταν Στράιβεν, αναλυτής της Goldman Sachs.
Οι εταιρείες προειδοποιούν για κρίσιμο σημείο
Οι traders και συνολικά η αγορά βρίσκονται σε αναμονή. Αν αποτύχουν οι συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν, οι τιμές θα μπορούσαν να αυξηθούν σημαντικά, καθώς η φυσική έλλειψη θα γίνει ορατή. Πολλές εταιρείες προειδοποιούν ότι η παγκόσμια αγορά πετρελαίου κινδυνεύει με σοβαρή έλλειψη, αν τα Στενά του Ορμούζ δεν ανοίξουν ξανά. Ο Άρνε Λόμαν Ράσμουσεν, επικεφαλής αναλυτής της Global Risk Management, εκτιμά ότι η Exxon Mobil θεωρεί πως η αγορά απέχει περίπου δύο έως τέσσερις εβδομάδες από επίπεδα αποθεμάτων που θα προκαλέσουν νέα άνοδο τιμών.
Γιατί οι τιμές δεν ανεβαίνουν ακόμη
Η έλλειψη κρύβεται από τρεις παράγοντες, σύμφωνα με τη Handelsblatt:
-Σαουδική Αραβία: Ο μεγαλύτερος παραγωγός της περιοχής κατάφερε να διατηρήσει περίπου το 70% των εξαγωγών του, διοχετεύοντας καθημερινά περίπου 7 εκατομμύρια βαρέλια μέσω του αγωγού Ανατολής–Δύσης προς το λιμάνι Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα.
-Απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων: Τα μέλη της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (IEA) έχουν μειώσει την έλλειψη απελευθερώνοντας 400 εκατ. βαρέλια. Οι ΗΠΑ παρέχουν περίπου 1,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως από τα αποθέματά τους.
-Μείωση εισαγωγών Κίνας: Η Κίνα, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο, έχει μειώσει σημαντικά τις εισαγωγές της. Από την έναρξη του πολέμου, οι κινεζικές εισαγωγές υποχώρησαν κατά 4,3 εκατ. βαρέλια την ημέρα — μείωση 38%.
Οι μειώσεις αντανακλούν χαμηλότερη χρήση διυλιστηρίων και πιθανό αποθεματικό ξεφόρτωμα. Ωστόσο, κάποια στιγμή και οι κινεζικές αποθήκες θα εξαντληθούν. «Η Κίνα δεν θα συνεχίσει να μειώνει μόνιμα 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως», λέει ο Τομ Μπέικερ, μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Vitol.
Η αγορά ήδη υποφέρει από έλλειψη και λειτουργεί μόνο λόγω μείωσης αποθεμάτων. Σύμφωνα με την IEA, μόνο τον Μάρτιο και τον Απρίλιο μειώθηκαν τα παγκόσμια αποθέματα κατά 247 εκατ. βαρέλια. Τέλος Απριλίου, τα παγκόσμια αποθέματα ανέρχονταν σε 7,95 δισ. βαρέλια.
Η UBS εκτιμά ότι οι ημερήσιες μειώσεις ισοδυναμούν με περίπου 4 εκατ. βαρέλια, δηλαδή 4% της παγκόσμιας ζήτησης πριν τον πόλεμο. Ο συνολικός χαμένος όγκος παραγωγής έως τέλος Μαΐου υπολογίζεται σε περίπου 1 δισ. βαρέλια και μπορεί να φτάσει τα 2 δισ. βαρέλια έως Σεπτέμβριο. Το δεύτερο τρίμηνο η UBS προβλέπει έλλειψη περίπου 6,7 εκατ. βαρελιών ημερησίως.
Ο Αμίν Νάσερ, CEO της Saudi Aramco, προειδοποιεί ότι κάθε εβδομάδα που τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά σημαίνει απώλεια περίπου 100 εκατ. βαρελιών. «Όσο συνεχίζονται οι διακοπές, τόσο πιο αργά θα επανέλθει η αγορά σε ισορροπία», είπε, προσθέτοντας ότι η πλήρης επαναφορά μπορεί να επέλθει το 2027.
Ο Σουλτάν Αχμέντ Αλ Τζαμπέρ, CEO της Adnoc, εκτιμά ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον τέσσερις μήνες για να επανέλθει το 80% των ροών και η πλήρης επαναφορά αναμένεται το πρώτο ή δεύτερο τρίμηνο του 2027.
Σενάριο ακόμα και για 150 δολάρια
Αν η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ μετατεθεί, η EIA προβλέπει τιμές άνω των 120 δολαρίων ανά βαρέλι. Ο Αρνε Λόμαν Ράσμουσεν προβλέπει ότι οι τιμές του Brent μπορεί να φτάσουν τα 130–150 δολάρια αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για 1–2 μήνες. Ο αναλυτής της UBS, Στάουνοβο, θεωρεί πιθανό σενάριο τιμές άνω των 150 δολαρίων, ειδικά αν οι φόβοι έλλειψης προκαλέσουν πανικό.
Η «μυστική» επέμβαση Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ από πλευράς του υποστηρίζει ότι οι αποφάσεις του απέτρεψαν εκτίναξη τιμών: «Αποσύραμε εκατομμύρια βαρέλια κάθε νύχτα… Γι’ αυτό η τιμή είναι 85–90 δολάρια αντί για 250». Στη συνέχεια ανέφερε ότι ο στρατός των ΗΠΑ βοήθησε πετρελαιοφόρα και εμπορικά πλοία να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ σε μυστική επιχείρηση, διασφαλίζοντας πάνω από 100 εκατ. βαρέλια και 200 πλοία. Ομως, αυτό δεν είναι αρκετό. Αντίστοιχα, ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, δήλωσε στο Κογκρέσο ότι δεν είναι γνωστό ότι οι ΗΠΑ απέσυραν εκατομμύρια βαρέλια από το Ιράν.
Ολα αυτά δεν θα έχουν καμία σημασία, πάντως, εάν υπογραφεί τελικά η συμφωνία, επέλθει η ειρήνη στην περιοχή και ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ.
Διαβάστε ακόμη
Έλον Μασκ-SpaceX: Η μεγαλύτερη IPO στην Ιστορία δημιούργησε τον πρώτο τρισεκατομμυριούχο
SpaceX: H IPO που μετατράπηκε σε λαχείο – Πώς 4.400 εργαζόμενοι έγιναν εκατομμυριούχοι
e-ΕΦΚΑ-ΔΥΠΑ: Ο «χάρτης» πληρωμών 50.3 εκατ. ευρώ έως τις 19 Ιουνίου
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα