Ισχυρές «αναταράξεις» στη Γαλλία και όχι μόνο προκαλεί απόφαση γαλλικού δικαστηρίου που βγήκε την περασμένη Πέμπτη, σύμφωνα με την οποία ο πετρελαϊκός κολοσσός TotalEnergies πρέπει να αναλάβει την ευθύνη για το πλήρες εύρος των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού του – συμπεριλαμβανομένων των εκπομπών από τη χρήση των προϊόντων της από τους πελάτες.
Η αποτυχία της εταιρείας να λογοδοτήσει για αυτές τις έμμεσες εκπομπές «Scope 3» που αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία της συμβολής της στην επικίνδυνη υπερθέρμανση του πλανήτη αποτελεί παραβίαση της υποχρέωσής της βάσει του νόμου-ορόσημο της Γαλλίας για το «καθήκον επαγρύπνησης», διαπίστωσε το δικαστήριο.
Η απόφαση σηματοδότησε την πρώτη φορά που μια γαλλική πολυεθνική εταιρεία θεωρείται υπεύθυνη βάσει του νόμου του 2017 για μη εκπλήρωση των υποχρεώσεών της σχετικά με τον κίνδυνο που σχετίζεται με το κλίμα.
Εκπρόσωποι περιβαλλοντικών οργανώσεων δήλωσαν την ικανοποίησή τους την απόφαση.
«Είναι πραγματικά σημαντική γιατί ανοίγει το δρόμο για την κλιματική λογοδοσία των πολυεθνικών εταιρειών στη Γαλλία. Στέλνει επίσης ένα πολύ, πολύ σαφές μήνυμα ότι οι εταιρείες ορυκτών καυσίμων είναι υπεύθυνες για όλες τις εκπομπές τους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που παράγονται από πελάτες που χρησιμοποιούν τα προϊόντα τους», δήλωσε εκπρόσωπος της Sherpa, ενός από τους γαλλικούς οργανισμούς που άσκησαν τη μήνυση κατά της TotalEnergies.
Η απόφαση
Το Δικαστήριο του Παρισιού διέταξε την TotalEnergies να αναθεωρήσει το σχέδιο επαγρύπνησης εντός των επόμενων έξι μηνών για να ενσωματώσει τις επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον από τις εκπομπές Scope 3 της εταιρείας, οι οποίες αντιπροσωπεύουν πάνω από το 90% των συνολικών αποδιδόμενων εκπομπών άνθρακα.
Σύμφωνα με τη γαλλική νομοθεσία, απαιτούνται σχέδια εταιρικής επαγρύπνησης, με τα οποία οι εταιρείες πρέπει να εντοπίζουν τους κινδύνους για τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον που προκύπτουν από τις δραστηριότητές τους και να περιγράφουν τα μέτρα που θα λάβουν για τον μετριασμό αυτών των βλαβών.
Σε ανακοίνωσή της, η TotalEnergies δήλωσε ότι «λαμβάνει υπόψη το αίτημα του Δικαστηρίου να συμπεριλάβει επίσης τις εκπομπές των πελατών (Scope 3) στο σχέδιο επαγρύπνησης και να το ενημερώσει ανάλογα». Η εταιρεία τόνισε ότι θα συμπληρώσει το σχέδιό της βασιζόμενη στην έκθεσή της για τη βιωσιμότητα, στην οποία «περιγράφει τις ενέργειες που εφαρμόζονται για την υποστήριξη των πελατών της στη μείωση των εκπομπών τους, ιδίως μέσω της ανάπτυξης δραστηριοτήτων παραγωγής και πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας και βιοκαυσίμων».
«Η Εταιρεία στοχεύει έτσι να φέρει στην αγορά ένα ενεργειακό μείγμα με προοδευτικά χαμηλότερη ένταση άνθρακα χρόνο με το χρόνο και σε μείωση κατά 25% της έντασης άνθρακα των ενεργειακών προϊόντων που πωλούνται έως το 2030 σε σύγκριση με το 2015, μετά την επίτευξη μείωσης 18% μέχρι το τέλος του 2025. Ακόμη, υπενθυμίζει ότι οι αλλαγές στις εκπομπές των πελατών της εξαρτώνται επίσης από τις δικές τους επενδυτικές και καταναλωτικές επιλογές, όπως η αγορά ενός ηλεκτρικού οχήματος, μιας αντλίας θερμότητας ή η χρήση βιοκαυσίμων». ανέφερε η TotalEnergies στη δήλωσή της.
Το δικαστήριο θα πραγματοποιήσει άλλη μια ακρόαση τον ερχόμενο Ιανουάριο για να εξετάσει εάν το αναθεωρημένο σχέδιο της TotalEnergies είναι επαρκές. Σύμφωνα με τους ενάγοντες, το δικαστήριο θα μπορούσε, σε αυτό το σημείο, να διατάξει την εταιρεία να λάβει πρόσθετα ή πιο συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση των κλιματικών κινδύνων, όπως η μείωση των εκπομπών ή ο περιορισμός της επέκτασής της στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Το δικαστήριο δεν διέταξε αυτά τα μέτρα.
Εν μέσω καύσωνα
Η απόφαση που θεωρείται «ορόσημο», έρχεται καθώς μεγάλο μέρος της Δυτικής Ευρώπης υποφέρει από ένα κύμα καύσωνα που σπάει ρεκόρ. Ένα φαινόμενο το οποίο οι επιστήμονες συνδέουν άμεσα με την κλιματική αλλαγή που προκαλείται από ορυκτά καύσιμα. Η Γαλλία ζει τις πιο ζεστές μέρες που έχουν καταγραφεί αυτή την εβδομάδα, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της χώρας βρίσκεται σε κόκκινο συναγερμό.
«Καθώς η Ευρώπη πνίγεται κάτω από έναν ακόμη θανατηφόρο καύσωνα, το γαλλικό δικαστήριο έστειλε ένα ισχυρό μήνυμα: οι εταιρείες ορυκτών καυσίμων θα λογοδοτήσουν για όλες τις εκπομπές που προκύπτουν από τις δραστηριότητές τους. Η TotalEnergies δεν μπορεί πλέον να κρύβεται πίσω από το επιχείρημα ότι δεν πρέπει να είναι υπεύθυνη για τη χρήση των προϊόντων της», δήλωσε η Clara Gonzales, διευθύντρια στο Ευρωπαϊκό Κέντρο για τα Συνταγματικά και Ανθρώπινα Δικαιώματα.
«Τον Ιανουάριο, οι δικαστές θα έχουν την ευκαιρία να βάλουν τέλος στην πολιτική της Total που καταστρέφει το κλίμα και να κάνουν τον νόμο να υπερισχύσει του οικονομικού συμφέροντος», πρόσθεσε.
Το ιστορικό και η σημασία
Στην υπόθεση κατά της TotalEnergies για το κλίμα, η οποία ξεκίνησε το 2020, οι γαλλικές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και οι δήμοι αμφισβήτησαν τη συνολική αντίδραση της πετρελαϊκής εταιρείας στην κλιματική κρίση, συμπεριλαμβανομένης της συνεχιζόμενης επέκτασης της στον τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου και της αδυναμίας της να αντιμετωπίσει επαρκώς τους κλιματικούς κινδύνους που σχετίζονται με τις δραστηριότητές της.
Οι ενάγοντες -συμπεριλαμβανομένων των Notre Affaire à Tous, Sherpa, France Nature Environnement – απαίτησαν από την εταιρεία να ευθυγραμμίσει τις επιχειρηματικές της δραστηριότητες με μια πορεία μείωσης των εκπομπών συμβατή με την αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμό Κελσίου, η οποία θα απαιτούσε να τερματίσει την επέκταση των ορυκτών καυσίμων και να ξεκινήσει τη σταδιακή μείωση της υπάρχουσας παραγωγής. Ωστόσο, ο γαλλικός κολοσσός σχεδιάζει να αυξήσει την παραγωγή κατά περίπου 3% ετησίως και συνδέεται με τουλάχιστον 30 νέα έργα ορυκτών καυσίμων.
Το δικαστήριο απέρριψε το επιχείρημα της TotalEnergies ότι οι εκπομπές Scope 3 θα πρέπει να εξαιρεθούν από τις υποχρεώσεις της επειδή είναι πέρα από τον έλεγχο της εταιρείας. Αντ’ αυτού, σημείωσε ότι η TotalEnergies μπορεί να ασκήσει επιρροή σε αυτές τις έμμεσες εκπομπές, μεταξύ άλλων «καθορίζοντας τις επενδύσεις της και τη σύνθεση του ενεργειακού της χαρτοφυλακίου». Μη συμπεριλαμβάνοντας αυτές τις εκπομπές στο σχέδιο επαγρύπνησής της, το σχέδιο της εταιρείας είναι ελλιπές, ανέφερε το δικαστήριο.
Εκτός από τον νόμο περί καθήκοντος επαγρύπνησης, οι ενάγοντες είχαν υποβάλει αξίωση βάσει του άρθρου 1252 του γαλλικού αστικού κώδικα, το οποίο στοχεύει στην πρόληψη της οικολογικής ζημίας. Το δικαστήριο ανέβαλε την έκδοση απόφασης επί της αξίωσης αυτής μέχρι να μπορέσει να αξιολογήσει το νέο σχέδιο επαγρύπνησης της εταιρείας, το οποίο πρέπει να ολοκληρωθεί έως τις 21 Ιανουαρίου 2027.
Αποτύπωμα άνθρακα όπως της…Γαλλίας
Σύμφωνα με ανακοίνωση των οργανώσεων, η TotalEnergies θα μπορούσε «να διαταχθεί σε μεταγενέστερη ημερομηνία να εφαρμόσει συγκεκριμένα μέτρα σχετικά με τις δραστηριότητές της στον τομέα των ορυκτών καυσίμων για την πρόληψη της περιβαλλοντικής ζημίας στην ατμόσφαιρα».
Με αποτύπωμα περίπου 376 εκατομμυρίων μετρικών τόνων ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα, η TotalEnergies ευθύνεται για την παραγωγή ρύπανσης άνθρακα περίπου ίσης με τις ετήσιες εκπομπές ολόκληρων χωρών όπως η Γαλλία, σημειώνουν.
Σύμφωνα με νομικούς επιστήμονες «τώρα έχουμε εταιρική λογοδοσία για το κλίμα. Αυτή η απόφαση επιβεβαιώνει μια αυξανόμενη τάση σε όλη την Ευρώπη, ότι οι εταιρείες ορυκτών καυσίμων πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη για τους κλιματικούς κινδύνους που προκύπτουν από τις δραστηριότητές τους».
Διαβάστε ακόμη
Aναμπελ Ντίαζ (Uber): Η Uber πατά γκάζι στην Ελλάδα και στο delivery (pics)
Έρευνα: 1 ευρώ εξαγωγών αφήνει μόλις 43 λεπτά προστιθέμενης αξίας
Πώς η Ελλάδα γίνεται μεγάλος παίκτης στην ενέργεια
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα