Με τον Ε65 να παραδίδεται πλέον ολοκληρωμένος στην κυκλοφορία, σήμερα το μεσημέρι πέφτει η αυλαία στον μεγαλύτερο κύκλο οδικών παραχωρήσεων που γνώρισε η χώρα τις τελευταίες δύο δεκαετίες.
Ένα πρόγραμμα έργων που ξεκίνησε τη δεκαετία του 2000, πάγωσε με την οικονομική κρίση, επανασχεδιάστηκε μέσα από δύσκολες χρηματοοικονομικές συνθήκες και κατέληξε να αλλάξει ριζικά τον συγκοινωνιακό χάρτη της Ελλάδας. Ο αυτοκινητόδρομος της Κεντρικής Ελλάδας υπήρξε το πιο δύσκολο και περιπετειώδες κεφάλαιο αυτής της διαδρομής, καθώς κινδύνευσε να μείνει ημιτελής μέχρι να εξασφαλιστεί η ολοκλήρωσή του έπειτα από πολυετείς διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η χθεσινή παράδοση του βόρειου τμήματος, από την Καλαμπάκα έως την Εγνατία Οδό, θέτει σε πλήρη λειτουργία τον αυτοκινητόδρομο μήκους 182,1 χιλιομέτρων, που συνδέει τη Λαμία με την Εγνατία και δημιουργεί έναν νέο αναπτυξιακό διάδρομο μεταφορών μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής Ελλάδας.
Το έργο που πέρασε «από σαράντα κύματα»
Τη δύσκολη διαδρομή του έργου περιέγραψε χθες στην τελετή εγκαινίων ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Γιώργος Περιστέρης, υπενθυμίζοντας ότι η σύμβαση παραχώρησης υπογράφηκε το 2007, λίγο πριν ξεσπάσει η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση.
Όπως ανέφερε, το 2009 οι τράπεζες αποχώρησαν από τη χρηματοδότηση, τα εργοτάξια όλων των παραχωρήσεων έκλεισαν και η ΤΕΡΝΑ συνέχισε μόνη της για περίπου ενάμιση χρόνο, χωρίς δυνατότητα να εισπράξει χρήματα, μέχρι που αναγκάστηκε και εκείνη να διακόψει τις εργασίες.
Κατά την επανεκκίνηση των έργων, ξένοι χρηματοοικονομικοί σύμβουλοι εισηγήθηκαν να εγκαταλειφθεί μέρος του αυτοκινητοδρόμου, θεωρώντας ότι το βόρειο τμήμα δεν ήταν οικονομικά βιώσιμο. Σύμφωνα με τον κ. Περιστέρη, η πρόταση αυτή θα κόστιζε στο Ελληνικό Δημόσιο περίπου 800 εκατ. ευρώ σε αποζημιώσεις, χωρίς ποτέ να ολοκληρωθεί ο δρόμος.
Τελικά αποφασίστηκε να προχωρήσει μόνο το κεντρικό τμήμα Ξυνιάδα – Τρίκαλα, μήκους 77,6 χιλιομέτρων, ενώ τα τμήματα Λαμία – Ξυνιάδα και Τρίκαλα – Εγνατία χαρακτηρίστηκαν «αναβαλλόμενα». Έτσι, όταν το έργο παραδόθηκε το 2017, ο Ε65 ήταν ένας ουσιαστικά «τυφλός» αυτοκινητόδρομος που ξεκινούσε και κατέληγε στη μέση της διαδρομής.
Η επόμενη μεγάλη μάχη δόθηκε στις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όπως παραδέχτηκε κατά την ομιλία του στην τελετή έγκαιρων και ο Πρωθυπουργός αμφισβητούσε την αναγκαιότητα του βόρειου τμήματος, με αποτέλεσμα να απαιτηθεί διαπραγμάτευση περίπου ενάμιση έτους. Ο επικεφαλής της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ απέδωσε καθοριστικό ρόλο στην προσωπική παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος, όπως είπε, έπεισε την Επιτροπή ότι ένας αυτοκινητόδρομος που σταματά στη μέση δεν μπορούσε να εξυπηρετήσει τον σκοπό για τον οποίο σχεδιάστηκε.
Η πορεία προς την πλήρη ολοκλήρωση του Ε65 ξεκίνησε ουσιαστικά το 2018, όταν το Δημόσιο ανέθεσε στην παραχωρησιούχο Κεντρική Οδός την κατασκευή του νότιου τμήματος Λαμία – Ξυνιάδα, το οποίο παραδόθηκε στην κυκλοφορία τον Απρίλιο του 2024. Ακολούθησε το 2021 η απόφαση για την ανάθεση και του τελευταίου βόρειου τμήματος, Καλαμπάκα – Εγνατία, που ολοκληρώθηκε πλέον με τη χθεσινή παράδοση. Για την κατασκευή του εξασφαλίστηκε χρηματοδότηση ύψους 450 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, η οποία αποτέλεσε τον βασικό χρηματοδοτικό πυλώνα για την υλοποίησή του.
Το βόρειο τμήμα αποδείχθηκε εξαρχής το πιο σύνθετο και απαιτητικό τμήμα της παραχώρησης. Οι εργασίες είχαν προχωρήσει ελάχιστα έως το 2010, καθώς προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας είχε αναστείλει τόσο την κατασκευή όσο και τις απαλλοτριώσεις. Αν και η προσφυγή αποσύρθηκε στις αρχές του 2013, στο μεταξύ είχε αποφασιστεί νέα χάραξη του αυτοκινητοδρόμου, με αποτέλεσμα το έργο να επιμηκυνθεί κατά περίπου 17 χιλιόμετρα και να απαιτηθούν νέες μελέτες και αδειοδοτήσεις πριν επανεκκινήσει η κατασκευή.
Ο ΒΟΑΚ το επόμενο μεγάλο στοίχημα
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συμπεριέλαβε χθες την ολοκλήρωση του Ε65 στη συνολική στρατηγική της κυβέρνησης για τις μεγάλες υποδομές, υπογραμμίζοντας ότι μετά την παράδοση της Πατρών – Πύργου και του Ε65, ο επόμενος μεγάλος εθνικός στόχος είναι ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ), τον οποίο χαρακτήρισε ως το μεγάλο εμβληματικό έργο που θα αλλάξει τον αναπτυξιακό χάρτη του νησιού.
Η πρώτη παράδοση τμήματος του ΒΟΑΚ αναμένεται μέσα στο καλοκαίρι, καθώς θα δοθούν στην κυκλοφορία τα πρώτα περίπου 10 χιλιόμετρα του δημόσιου τμήματος Νεάπολη -Άγιος Νικόλαος μήκους 14,5 χιλιομέτρων και προϋπολογισμού 186 εκ. ευρώ που κατασκευάζει η AKTOR, εξέλιξη που αποτελεί και ορόσημο του Ταμείου Ανάκαμψης.
Τα οφέλη για τις μετακινήσεις
Με την ολοκλήρωση του τελευταίου τμήματος τίθεται σε λειτουργία ολόκληρος ο αυτοκινητόδρομος συνολικού μήκους 182,1 χιλιομέτρων, ο οποίος ξεκινά λίγο πριν από τη Λαμία και καταλήγει στην Εγνατία Οδό, κοντά στα Γρεβενά.
Σύμφωνα με την παραχωρησιούχο εταιρεία Κεντρική Οδός, με τη παράδοση και του βορείου τμήματος, η διαδρομή από τη Λαμία έως την Εγνατία θα διαρκεί περίπου 1 ώρα και 45 λεπτά, ενώ η απόσταση Αθήνα – Γρεβενά και Αθήνα – Μέτσοβο περιορίζεται πλέον σε περίπου τέσσερις ώρες. Η πρόσβαση προς Καστοριά και Κοζάνη θα πραγματοποιείται σε περίπου 4,5 ώρες.
Στο νέο τμήμα του οδικού άξονα λειτουργεί ο μετωπικός σταθμός διοδίων Οξύνειας. Με την προσθήκη του, ο Ε65 θα διαθέτει συνολικά τέσσερις μετωπικούς σταθμούς διοδίων – Λιανοκλαδίου, Σοφάδων, Τρικάλων και Οξύνειας – με το συνολικό κόστος για ένα επιβατικό όχημα στη διαδρομή Λαμία – Εγνατία να διαμορφώνεται στα 13,50 ευρώ.
Διαβάστε ακόμη
Φορολογικές δηλώσεις 2026: Ο φόρος αγγίζει τα 5 δισ. ευρώ – Τελευταία ευκαιρία σήμερα για διορθώσεις
Marcin Burdach (Ολυμπιακή Ζυθοποιία): Η νέα συνταγή ανάπτυξης σε μια αγορά που δεν μεγαλώνει
Mικρές καθημερινές συνήθειες που δείχνουν έλλειψη σεβασμού προς τους άλλους
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα