Ο δρόμος για την υλοποίηση ενεργειακών επενδύσεων που ξεπερνούν τα 14 δισ. ευρώ ανοίγει σταδιακά στην Ελλάδα, καθώς τα πρώτα έργα ελληνικού ενδιαφέροντος που έχουν ενταχθεί στον ευρωπαϊκό κατάλογο Εργων Κοινού και Αμοιβαίου Ενδιαφέροντος (PCI/PMI) περνούν από τη φάση του σχεδιασμού στην αδειοδοτική και κατασκευαστική ωρίμανση. Πρώτος στη σειρά βρίσκεται ο Πρίνος, όπου το υπουργείο Ανάπτυξης δρομολογεί την έναρξη της αδειοδοτικής διαδικασίας για το έργο αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα της Energean και τη χορήγηση της άδειας εγκατάστασης της νέας πλατφόρμας. Την ίδια ώρα, η αντλησιοταμίευση της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ στην Αμφιλοχία βρίσκεται ήδη σε φάση κατασκευής, ενώ το μεγάλο έργο αποθήκευσης ενέργειας της Eunice στην Πτολεμαΐδα προχωρά στα επόμενα αδειοδοτικά βήματα.
Υπό τον συντονισμό του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου και της γενικής γραμματέως Ιδιωτικών Επενδύσεων Στελλίνας Σιαράπη, τα 12 έργα ελληνικού ενδιαφέροντος συνθέτουν ένα χαρτοφυλάκιο στρατηγικών υποδομών που εκτείνεται από τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις με την Αίγυπτο, την Κύπρο και την Ιταλία έως τους διαδρόμους υδρογόνου και την πρώτη υποδομή αποθήκευσης CO2 στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Από τα 12 έργα του καταλόγου, έξι έχουν ήδη περάσει στο στάδιο της κοινοποίησης προς την αρμόδια αρχή, πέντε βρίσκονται σε ενεργή αδειοδοτική διαδικασία, ενώ μόλις τρία έχουν αποκτήσει μέχρι σήμερα σαφές προβάδισμα στην πορεία προς την υλοποίηση.
Ο Πρίνος ανοίγει τον δρόμο
Στην πρώτη γραμμή των έργων που προχωρούν βρίσκεται το project αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα που αναπτύσσει η Energean στον Πρίνο. Το έργο εισέρχεται πλέον στην επόμενη φάση της αδειοδοτικής του ωρίμανσης, ανοίγοντας τον δρόμο για την εγκατάσταση της νέας πλατφόρμας που θα υποστηρίξει τη λειτουργία της επένδυσης.
Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες υποδομές δέσμευσης και αποθήκευσης CO2 που σχεδιάζονται σήμερα στην Ευρώπη. Η πρώτη φάση της επένδυσης της Energean υπολογίζεται σε περίπου 300 εκατ. ευρώ, ενώ σε πλήρη ανάπτυξη η εγκατάσταση θα μπορεί να δέχεται έως και 3 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα ετησίως. Στόχος είναι η αξιοποίηση των εξαντλημένων κοιτασμάτων του Πρίνου ως μόνιμου χώρου αποθήκευσης εκπομπών που θα προέρχονται όχι μόνο από την Ελλάδα αλλά και από γειτονικές χώρες της ευρύτερης περιοχής.
Για το υπουργείο Ανάπτυξης το έργο αποτελεί μία από τις πλέον εμβληματικές επενδύσεις του νέου κύματος ενεργειακών υποδομών, καθώς φιλοδοξεί να καταστήσει την Ελλάδα κόμβο διαχείρισης εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Παράλληλα, η αδειοδότηση της νέας πλατφόρμας συνιστά ορόσημο, καθώς αφορά μια δραστηριότητα χωρίς προηγούμενο στην Ελλάδα και από τις πρώτες αντίστοιχες εφαρμογές στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Αμφιλοχία και Πτολεμαΐδα
Δίπλα στον Πρίνο, δύο ακόμη έργα εμφανίζουν σημαντική πρόοδο σε σχέση με το υπόλοιπο χαρτοφυλάκιο των PCI. Το πιο ώριμο απ’ όλα θεωρείται η αντλησιοταμίευση της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ στην Αμφιλοχία, μια επένδυση ύψους περίπου 500 εκατ. ευρώ και ισχύος 680 MW, η οποία έχει ήδη περάσει από τα βασικά αδειοδοτικά στάδια και βρίσκεται σε φάση υλοποίησης.
Οι εργασίες βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη και περιλαμβάνουν οδικές προσβάσεις, εκσκαφές και κατασκευή κρίσιμων υποδομών. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες επενδύσεις αποθήκευσης ενέργειας που υλοποιούνται σήμερα στην Ελλάδα και θεωρείται κρίσιμη για την ενσωμάτωση περισσότερων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ηλεκτρικό σύστημα.
Στην ίδια ομάδα των έργων που έχουν ήδη περάσει σε προχωρημένη φάση συγκαταλέγεται και το σύστημα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας που αναπτύσσει η Eunice Energy Group στην Πτολεμαΐδα. Η επένδυση, ύψους περίπου 230 εκατ. ευρώ, προβλέπει εγκατάσταση συσσωρευτών συνολικής ισχύος 250 MW και χωρητικότητας 1.000 MWh, κατατάσσοντάς τη μεταξύ των μεγαλύτερων έργων αποθήκευσης με μπαταρίες στην ευρύτερη περιοχή.
Μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης, το έργο εισέρχεται στα επόμενα στάδια της αδειοδοτικής διαδικασίας, με το υπουργείο να προχωρά στις σχετικές εγκρίσεις. Η σημασία του αποκτά πρόσθετο βάρος καθώς υλοποιείται στη Δυτική Μακεδονία, σε μια περιοχή που επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τον ενεργειακό της ρόλο μετά την απολιγνιτοποίηση.
Από την Αίγυπτο έως την Ιταλία
Πίσω από τα τρία ώριμα έργα διαμορφώνεται ήδη η επόμενη φουρνιά επενδύσεων που φιλοδοξεί να συνδέσει την Ελλάδα με την Αίγυπτο, την Ιταλία και τους ευρωπαϊκούς διαδρόμους υδρογόνου. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν το GREGY και σειρά έργων υδρογόνου στα οποία συμμετέχει ο ΔΕΣΦΑ, με στόχο την υποβολή των σχετικών φακέλων έως το τέλος του έτους και την έναρξη της αδειοδοτικής τους πορείας.
Ξεχωριστή θέση κατέχει το GREGY του ομίλου Κοπελούζου, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου, προϋπολογισμού περίπου 5 δισ. ευρώ, η οποία προβλέπει τη μεταφορά πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας από τη Βόρεια Αφρική προς την Ευρώπη μέσω υποθαλάσσιας σύνδεσης μήκους σχεδόν 1.000 χιλιομέτρων. Στην ίδια κατηγορία εντάσσεται και η νέα ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Ιταλίας (GRITA 2), έργο ύψους περίπου 1,9 δισ. ευρώ που αναπτύσσουν από κοινού ο ΑΔΜΗΕ και η TEΡNA.
Παράλληλα, σημαντικό βάρος αποκτούν τα έργα υδρογόνου στα οποία συμμετέχει ο ΔΕΣΦΑ. Δεν είναι τυχαίο ότι τα μισά από τα 12 έργα ελληνικού ενδιαφέροντος που περιλαμβάνονται στον κατάλογο συνδέονται άμεσα με την οικονομία του υδρογόνου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο αγωγός υδρογόνου Ελλάδας – Βουλγαρίας, μήκους περίπου 570 χιλιομέτρων, ο διάδρομος Ελλάδας – Ιταλίας που εντάσσεται στο ευρωπαϊκό σχέδιο SoutH2 Corridor, η μονάδα παραγωγής πράσινου υδρογόνου Thalis που αναπτύσσεται από ΔΕΣΦΑ και Energean, καθώς και το Ionian Energy Terminal της Edison.
Στον κατάλογο των PCI παραμένει επίσης ο Great Sea Interconnector, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, προϋπολογισμού περίπου 1 δισ. ευρώ, η οποία έχει ήδη προχωρήσει σε κρίσιμα αδειοδοτικά βήματα παρά τις γεωπολιτικές δυσκολίες. Αντίστοιχα, καθεστώς έργου κοινού ενδιαφέροντος διατηρεί και ο αγωγός EastMed, προϋπολογισμού περίπου 5 δισ. ευρώ, ο οποίος εξακολουθεί να διατηρεί τη θέση του στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει και τη μεταβολή των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων. Από τα 12 έργα ελληνικού ενδιαφέροντος που περιλαμβάνονται σήμερα στον αναθεωρημένο κατάλογο PCI/PMI, μόλις ένα αφορά φυσικό αέριο, ενώ η συντριπτική πλειονότητα σχετίζεται με ηλεκτρικές διασυνδέσεις, αποθήκευση ενέργειας, υδρογόνο και τεχνολογίες δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα δίκτυο υποδομών που συνδέει την Ελλάδα με την Αίγυπτο, την Ιταλία, τη Βουλγαρία, την Κύπρο και το Ισραήλ, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο που φιλοδοξεί να διαδραματίσει η χώρα ως ενεργειακός κόμβος της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Για τους φορείς υλοποίησης, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο η γεωπολιτική σημασία των έργων ή η απόκτηση των απαιτούμενων αδειών. Κάθε στάδιο αδειοδοτικής ωρίμανσης μειώνει το επενδυτικό ρίσκο και αυξάνει τις πιθανότητες προσέλκυσης νέων κεφαλαίων ή στρατηγικών εταίρων. Υπό αυτό το πρίσμα, η πρόοδος που καταγράφεται σήμερα στον Πρίνο, στην Αμφιλοχία και την Πτολεμαΐδα δεν φέρνει τα έργα μόνο πιο κοντά στην κατασκευή. Τα καθιστά και πιο ελκυστικά για τράπεζες, επενδυτικά κεφάλαια και στρατηγικούς εταίρους που αναζητούν ώριμες ενεργειακές υποδομές.
Διαβάστε ακόμη
Τηλέμαχος Λαβίδας (Lavipharm): Από την επιβίωση στο success story της νέας Lavipharm
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα