Η Ελλάδα δεν αποτελεί πλέον απλώς μια αγορά στην οποία ξένοι επενδυτές αναζητούν ευκαιρίες εξαγοράς επιχειρήσεων σε χαμηλές αποτιμήσεις. Οι ελληνικές εταιρείες διεκδικούν πλέον οι ίδιες μεγαλύτερο ρόλο στις διεθνείς αγορές, επεκτείνονται μέσω εξαγορών στο εξωτερικό και αποκτούν πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία που πριν από μία δεκαετία ήταν ουσιαστικά απρόσιτα.
Την αλλαγή αυτή περιέγραψε ο Λέανδρος Κατσούρης, διευθυντής Επενδυτικής Τραπεζικής για την Ελλάδα και την Κύπρο της Bank of America υπογραμμίζοντας ότι η ελληνική αγορά εξαγορών και συγχωνεύσεων (M&A) έχει περάσει σε μια νέα φάση, με διαφορετικά χαρακτηριστικά, ισχυρότερο τραπεζικό σύστημα και αυξανόμενο ενδιαφέρον από διεθνείς επενδυτές.
Όπως επισήμανε, η ουσιαστικότερη μεταβολή δεν αφορά μόνο τον αριθμό ή το μέγεθος των συμφωνιών, αλλά τον ίδιο τον χαρακτήρα τους: από τις αναγκαστικές πωλήσεις και τις αναδιαρθρώσεις της οικονομικής κρίσης, η Ελλάδα έχει περάσει σε μια περίοδο επιχειρηματικής επέκτασης και διεθνοποίησης.
Οι εκτιμήσεις αυτές διατυπώθηκαν στο 6th HAT International Treasury Summit, που διοργανώθηκε στην Αθήνα από την Hellenic Association of Treasurers (HAT), στο πλαίσιο συζήτησης για τη στρατηγική, τη χρηματοδότηση και τις προοπτικές ανάπτυξης μέσω εξαγορών και συγχωνεύσεων.
Από τις αμυντικές εξαγορές στην επιχειρηματική επέκταση
«Περάσαμε μία δεκαετία πραγματοποιώντας αμυντικές εξαγορές και συγχωνεύσεις», ανέφερε ο Κατσούρης, περιγράφοντας μια περίοδο κατά την οποία η αγορά κυριαρχούνταν από αναδιαρθρώσεις, υποχρεωτικές αποεπενδύσεις και αναγκαστικές πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων.
Η εικόνα έχει πλέον αντιστραφεί. Ελληνικές επιχειρήσεις δεν περιορίζονται στην αναζήτηση αγοραστών ή κεφαλαίων για την αναδιάρθρωσή τους, αλλά πραγματοποιούν εξαγορές εκτός συνόρων, διευρύνοντας τη δραστηριότητά τους σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές.
Ο Κατσούρης αναφέρθηκε σε χαρακτηριστικά παραδείγματα ελληνικών επιχειρήσεων που επεκτείνονται εκτός συνόρων, όπως η ΔΕΗ στη Ρουμανία, η THEON στη Γαλλία και η CrediaBank στη Μάλτα. Η αλλαγή αυτή συνδέεται άμεσα με την αποκατάσταση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος.
«Έχουμε ένα πλήρως λειτουργικό και υγιές τραπεζικό σύστημα, το οποίο επιτρέπει και υποστηρίζει τις επιχειρήσεις στην υλοποίηση των επενδυτικών τους σχεδίων», σημείωσε, προσθέτοντας ότι οι δυνατότητες αυτές ήταν σε μεγάλο βαθμό ανύπαρκτες την προηγούμενη δεκαετία.
Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, η πρόσβαση στη χρηματοδότηση σημαίνει ότι μπορούν πλέον να ανταγωνίζονται διεθνείς επενδυτές στη διεκδίκηση εξαγορών, χωρίς να περιορίζονται αποκλειστικά στα ίδια κεφάλαιά τους.
Παράλληλα, έχει αναπτυχθεί ένα εγχώριο οικοσύστημα επενδυτικών κεφαλαίων, το οποίο, σύμφωνα με τον Κατσούρη, μπορεί να υποστηρίξει μια επιχείρηση από τα πρώτα στάδια ανάπτυξής της μέχρι την ωρίμανσή της.
Η Ελλάδα επιστρέφει στον χάρτη των διεθνών επενδύσεων
Μία από τις πιο χαρακτηριστικές αναφορές του στελέχους της Bank of America ήταν ότι «η Ελλάδα μετράει ξανά στον επενδυτικό χάρτη».
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την εξαγορά της Hellenic Healthcare Group από την PureHealth, συναλλαγή στην οποία, όπως σημείωσε, η Bank of America είχε συμβουλευτικό ρόλο.
Αναφέρθηκε επίσης στη δραστηριότητα της UniCredit, εντάσσοντας τις σχετικές συμφωνίες στο ευρύτερο κύμα διεθνών επενδύσεων στην ελληνική αγορά.
Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο οι ξένοι επενδυτές αξιολογούν τις ελληνικές επιχειρήσεις.
«Οι αγοραστές δεν αποτιμούν πλέον απλώς μια ελληνική επιχείρηση. Αποτιμούν την περιφερειακή της εμβέλεια, με ένα εντελώς διαφορετικό μοντέλο», τόνισε.
Η νέα γενιά αλλάζει τη νοοτροπία των ελληνικών επιχειρήσεων
Τη μεταβολή του ελληνικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος ανέδειξε και ο Κίμων Μπαλούμης της K Group Capital Partners, εταιρείας επενδυτικών κεφαλαίων που δραστηριοποιείται στον χώρο του private equity.
Έχοντας εμπειρία από την ολλανδική αγορά, ο Μπαλούμης περιέγραψε τις διαφορές ανάμεσα στην Ελλάδα και τις πιο ώριμες ευρωπαϊκές αγορές, όπου η συμμετοχή επενδυτικών κεφαλαίων στο μετοχικό κεφάλαιο επιχειρήσεων αποτελεί εδώ και χρόνια καθιερωμένη πρακτική.
Στην Ελλάδα, αντίθετα, πολλές μεσαίες επιχειρήσεις παραμένουν οικογενειακές, ενώ οι ιδρυτές τους αντιμετωπίζουν συχνά με επιφυλακτικότητα την είσοδο εξωτερικών επενδυτών.
Το βασικό εμπόδιο, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η αντίληψη ότι η συνεργασία με ένα επενδυτικό κεφάλαιο συνεπάγεται απώλεια ελέγχου.
«Συχνά αντιμετωπίζεται ως μια απόφαση ανάμεσα στο να πουλήσεις ή να μην πουλήσεις, αντί να θεωρείται η δυνατότητα να αποκτήσεις έναν συνεργάτη», εξήγησε.
Ωστόσο, αυτή η νοοτροπία αρχίζει να αλλάζει.
«Πιστεύω ότι βρισκόμαστε σε ένα σημείο καμπής», υπογράμμισε ο Μπαλούμης, χρησιμοποιώντας τον όρο inflection point για να περιγράψει τη μετάβαση που συντελείται στην ελληνική επιχειρηματικότητα.
Όπως εξήγησε, μια νέα γενιά επιχειρηματιών, με σπουδές στο εξωτερικό και διεθνή επαγγελματική εμπειρία, αναλαμβάνει σταδιακά τη διοίκηση ελληνικών εταιρειών. Περισσότερο εξοικειωμένοι με τα σύγχρονα επενδυτικά μοντέλα και πιο ανοιχτοί στη συνεργασία με επενδυτικά κεφάλαια, οι νέοι επιχειρηματίες έχουν και μεγαλύτερες φιλοδοξίες για την ανάπτυξη των εταιρειών τους.
«Υπάρχει μια νέα γενιά ανθρώπων που αναλαμβάνουν επιχειρήσεις, έχουν σπουδάσει στο εξωτερικό, διαθέτουν διεθνή εμπειρία και είναι πραγματικά φιλόδοξοι να αναπτύξουν τις εταιρείες τους τόσο στην εγχώρια όσο και στη διεθνή αγορά», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, η αλλαγή αυτή δημιουργεί νέες προοπτικές για τις ελληνικές μικρομεσαίες και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις, οι οποίες μπορούν να αξιοποιήσουν τη συνεργασία με επενδυτικά κεφάλαια όχι μόνο για να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση, αλλά και για να αποκτήσουν πρόσβαση σε τεχνογνωσία, οργανωτικές δομές και διεθνή δίκτυα.
Η ανάπτυξη των private equity αλλάζει τους κανόνες των εξαγορών
Την αυξανόμενη παρουσία των επενδυτικών κεφαλαίων στην ελληνική αγορά ανέδειξε και η Μ. Ν. Μπερνίτσα της Bernitsas Law, δικηγορικής εταιρείας με δραστηριότητα στις εταιρικές συναλλαγές και τις εξαγορές.
«Η παρουσία των private equity funds έχει αυξηθεί εκθετικά τα τελευταία χρόνια. Βλέπουμε διεθνή επενδυτικά κεφάλαια να εισέρχονται στην ελληνική αγορά, αλλά και μια πληθώρα εγχώριων funds» είπε.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη σταθεροποίηση του μακροοικονομικού περιβάλλοντος, την ανάκαμψη των ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων και τις ανάγκες διαδοχής που αντιμετωπίζουν πολλές οικογενειακές εταιρείες.
Παράλληλα, η αυξανόμενη παρουσία επενδυτικών κεφαλαίων αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και χρηματοδοτούνται οι εξαγορές.
«Όταν εισέρχονται σε μια επένδυση, τα private equity funds σκέφτονται σε μεγάλο βαθμό και τον τρόπο με τον οποίο θα αποχωρήσουν. Χρειάζονται ευελιξία για να εξασφαλίσουν τις αποδόσεις τους και να μπορέσουν να αποεπενδύσουν» εξήγησε.
Παρά τις αλλαγές αυτές, η τραπεζική χρηματοδότηση εξακολουθεί, σύμφωνα με την ίδια, να αποτελεί τον βασικό μηχανισμό χρηματοδότησης εξαγορών στην Ελλάδα.
Η δοκιμασία αρχίζει μετά τη συμφωνία
Στις επιχειρησιακές προκλήσεις που συνοδεύουν τις εξαγορές αναφέρθηκε ο Μ. Δαμοράκης της Volton Hellenic Energy. Με βάση την εμπειρία του από διαδικασίες εταιρικών εξαγορών και ενοποιήσεων, επισήμανε τρεις παράγοντες που συχνά υποτιμώνται κατά την προετοιμασία μιας συμφωνίας: την ποιότητα των οικονομικών δεδομένων, την επιχειρησιακή ικανότητα υλοποίησης του σχεδίου και την πολυπλοκότητα της ενοποίησης διαφορετικών εταιρικών δομών.
Όπως εξήγησε, η επιτυχία μιας επένδυσης προϋποθέτει ότι οι ομάδες που θα αναλάβουν τη λειτουργία της επιχείρησης μετά την εξαγορά συμμετέχουν ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού.
Διαφορετικά, ακόμη και ένα φαινομενικά άρτιο επιχειρηματικό σχέδιο μπορεί να αντιμετωπίσει σημαντικές δυσκολίες στην εφαρμογή του.
Λεζαντα κεντρικής φώτο, από αριστερά: ο συντονιστής Κ. Ανθόπουλος (Volton Hellenic Energy) και οι ομιλητές Κ. Μπαλούμης (K Group Capital Partners), Μ. Ν. Μπερνίτσα (Bernitsas Law), Λ. Κατσούρης (Bank of America) και Μ. Δαμοράκης (Volton Hellenic Energy), στο 6th HAT International Treasury Summit, που διοργάνωσε η Hellenic Association of Treasurers στο ΚΠΙΣΝ.
Διαβάστε ακόμη
Φαγητό στο γραφείο: Ο τόνος, τα βραστά αυγά και άλλα εργασιακά εγκλήματα
Ρetrossian: Η οικογένεια προσφύγων που έμαθε στον κόσμο το χαβιάρι
Evergood: Τι κρύβει η συμφωνία με τον Πρεμ Γουάτσα – Το παρασκήνιο, τα σχέδια και το χρονοδιάγραμμα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ