Η συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για τον τερματισμό των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή δημιουργεί προσδοκίες για αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας, ωστόσο αυτό δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε φθηνότερα αεροπορικά εισιτήρια για τους ταξιδιώτες.
Παρότι η επανέναρξη των πετρελαϊκών εξαγωγών και η σταδιακή εξομάλυνση των αγορών ενέργειας αναμένεται να περιορίσουν το κόστος των καυσίμων, οι αεροπορικές εταιρείες φαίνεται πως έχουν διαφορετικές προτεραιότητες. Μετά από μήνες έντονων πιέσεων και αυξημένων λειτουργικών δαπανών, πολλές επιδιώκουν να ανακτήσουν μέρος των απωλειών που υπέστησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου, διατηρώντας τις τιμές των εισιτηρίων σε υψηλά επίπεδα.
Παράλληλα, αναφέρουν οι The New York Times, η εμπειρία των τελευταίων μηνών έδειξε ότι οι επιβάτες εξακολουθούν να ταξιδεύουν ακόμη και όταν τα εισιτήρια γίνονται ακριβότερα, γεγονός που περιορίζει τα κίνητρα για άμεσες μειώσεις.
Το αυξημένο κόστος έχει ήδη «κλειδώσει»
Σύμφωνα με τον Τζον Γκραντ, επικεφαλής αναλυτή της εταιρείας αεροπορικών δεδομένων OAG, οι περισσότερες αεροπορικές έχουν ήδη διαμορφώσει τη δομή του κόστους τους για τους επόμενους τρεις έως τέσσερις μήνες. Όπως εξηγεί, η σχέση μεταξύ τιμής πετρελαίου και αεροπορικών ναύλων δεν είναι άμεση.
«Το λειτουργικό κόστος έχει πλέον παγιωθεί για το επόμενο διάστημα και οι δυνατότητες προσαρμογής είναι περιορισμένες. Δεν πρόκειται για μια απλή εξίσωση. Η πτώση του πετρελαίου κατά 10% δεν σημαίνει ότι τα εισιτήρια θα γίνουν αυτομάτως 10% φθηνότερα», σημειώνει.
Η πραγματικότητα είναι ότι οι αεροπορικές αγόρασαν καύσιμα σε πολύ υψηλότερες τιμές κατά τη διάρκεια της κρίσης και μεγάλο μέρος αυτών των συμβολαίων εξακολουθεί να επηρεάζει τους ισολογισμούς τους.
Τα καύσιμα παραμένουν μία από τις μεγαλύτερες δαπάνες
Τα αεροπορικά καύσιμα αντιστοιχούν συνήθως στο 25% έως 35% του συνολικού κόστους λειτουργίας μιας πτήσης, γεγονός που τα καθιστά έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες διαμόρφωσης της κερδοφορίας.
Όταν το κόστος σχεδόν διπλασιάστηκε μετά το ξέσπασμα του πολέμου, οι εταιρείες απορρόφησαν μέρος της επιβάρυνσης, αλλά μετακύλισαν σημαντικό τμήμα της στους επιβάτες μέσω αυξήσεων των ναύλων.
Σήμερα, πολλές δεν έχουν ιδιαίτερο λόγο να εγκαταλείψουν αυτή τη στρατηγική. Η ισχυρή ταξιδιωτική ζήτηση δείχνει ότι οι καταναλωτές εξακολουθούν να είναι πρόθυμοι να πληρώσουν ακριβότερα εισιτήρια προκειμένου να πραγματοποιήσουν τα ταξίδια τους.
Η αγορά ενέργειας δεν έχει επιστρέψει στην κανονικότητα
Παρά τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, η εμπιστοσύνη στην περιοχή του Περσικού Κόλπου δεν έχει αποκατασταθεί πλήρως.
Πολλές ναυτιλιακές εταιρείες εξακολουθούν να κινούνται με επιφυλακτικότητα, καθυστερώντας την πλήρη επιστροφή πλοίων και προσωπικού στην περιοχή. Ταυτόχρονα, κρίσιμες ενεργειακές υποδομές που επλήγησαν ή τέθηκαν εκτός λειτουργίας κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης χρειάζονται χρόνο για να επανέλθουν σε πλήρη παραγωγική δραστηριότητα.
Η διαδικασία αποκατάστασης εκτιμάται ότι θα διαρκέσει μήνες, γεγονός που σημαίνει ότι οι πιέσεις στην αγορά καυσίμων δεν πρόκειται να εξαφανιστούν άμεσα.
Τα κέρδη της βιομηχανίας δέχθηκαν ισχυρό πλήγμα
Η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (IATA) έχει ήδη αναθεωρήσει σημαντικά προς τα κάτω τις εκτιμήσεις της για την κερδοφορία του κλάδου.
Η παγκόσμια αεροπορική βιομηχανία αναμένεται πλέον να εμφανίσει κέρδη περίπου 23 δισ. δολαρίων το 2026, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 41 δισ. δολάρια.
Το πλήγμα ήταν ιδιαίτερα έντονο στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου οι αερομεταφορείς προχώρησαν σε επτά διαδοχικές αυξήσεις ναύλων από τις αρχές Φεβρουαρίου, χωρίς να διαπιστώσουν ουσιαστική υποχώρηση της ζήτησης.
Σύμφωνα με στοιχεία της Kayak, οι πτήσεις εσωτερικού στις ΗΠΑ είναι κατά μέσο όρο 28% ακριβότερες σε σχέση με πέρυσι, ενώ τα διεθνή δρομολόγια εμφανίζουν αύξηση περίπου 18%.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι αυξήσεις αυτού του μεγέθους σπάνια αντιστρέφονται πλήρως.
Όπως είχε προειδοποιήσει ήδη από τον Απρίλιο ο διευθύνων σύμβουλος της United Airlines, Σκοτ Κίρμπι, όσο περισσότερο διατηρούνται οι υψηλές τιμές τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να μετατραπούν σε νέα κανονικότητα για τον κλάδο.
Η Ευρώπη είχε καλύτερη άμυνα
Πολλοί ευρωπαϊκοί αερομεταφορείς κατάφεραν να προστατευθούν αποτελεσματικότερα από την άνοδο του κόστους χάρη σε στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου.
Μέσω συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης και άλλων εργαλείων hedging είχαν εξασφαλίσει μέρος των αναγκών τους σε καύσιμα σε χαμηλότερες τιμές, περιορίζοντας την έκθεσή τους στις διακυμάνσεις της αγοράς.
Αντίθετα, οι περισσότερες αμερικανικές αεροπορικές έχουν εγκαταλείψει εδώ και χρόνια τέτοιες πρακτικές, με αποτέλεσμα να βρεθούν περισσότερο εκτεθειμένες στις ανατιμήσεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες έμειναν ανεπηρέαστες. Καθώς θα ανανεώνουν τις συμφωνίες αντιστάθμισης για τους επόμενους μήνες, θα βρεθούν και αυτές αντιμέτωπες με υψηλότερο ενεργειακό κόστος σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα.
Λιγότερες πτήσεις αντί για φθηνότερα εισιτήρια
Μία ακόμη συνέπεια της ενεργειακής κρίσης ήταν η αναδιάρθρωση των πτητικών προγραμμάτων.
Πολλές εταιρείες επέλεξαν να περιορίσουν δρομολόγια που θεωρούνταν λιγότερο κερδοφόρα ή παρουσίαζαν χαμηλή πληρότητα, προκειμένου να ενισχύσουν την αποδοτικότητα του στόλου τους.
Η κατάσταση επιδείνωσε επίσης τις ανισότητες μεταξύ των μεγάλων αεροπορικών εταιρειών και των αερομεταφορέων χαμηλού κόστους. Εταιρείες όπως η Delta Air Lines και η United κατάφεραν να απορροφήσουν καλύτερα το αυξημένο κόστος, ενώ μικρότεροι παίκτες βρέθηκαν σε πολύ δυσκολότερη θέση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Spirit Airlines, η οποία, έχοντας ήδη συσσωρεύσει μεγάλες ζημίες τα προηγούμενα χρόνια, ανέστειλε τη λειτουργία της τον περασμένο μήνα, με το αυξημένο κόστος καυσίμων να αποτελεί έναν από τους βασικούς επιβαρυντικούς παράγοντες.
Πότε θα μπορούσαν να πέσουν οι τιμές
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι όσο η ταξιδιωτική ζήτηση παραμένει ισχυρή, οι αεροπορικές δεν θα εξετάσουν σοβαρά το ενδεχόμενο μειώσεων πριν από το φθινόπωρο ή ακόμη και τον χειμώνα, όταν η εποχική ζήτηση παραδοσιακά υποχωρεί.
Ακόμη και τότε, η πρώτη αντίδραση των εταιρειών ενδέχεται να μην είναι η μείωση των ναύλων αλλά ο περιορισμός του αριθμού των διαθέσιμων πτήσεων.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι θα εξαφανιστούν οι προσφορές. Σε ανταγωνιστικά ή ιδιαίτερα δημοφιλή δρομολόγια, ορισμένες εταιρείες ενδέχεται να μειώσουν επιλεκτικά τις τιμές τους για να προσελκύσουν περισσότερους επιβάτες.
Σύμφωνα με τον Σατζ Αχμάντ της StrategicAero Research, η αγορά αερομεταφορών εξακολουθεί να λειτουργεί με έντονα ανταγωνιστικά χαρακτηριστικά.
«Αρκεί μία εταιρεία να ξεκινήσει μειώσεις ναύλων και πολύ γρήγορα οι υπόλοιπες θα αναγκαστούν να ακολουθήσουν», σημειώνει.
Μέχρι τότε, πάντως, η πτώση του πετρελαίου από μόνη της δεν φαίνεται αρκετή για να φέρει άμεση ανακούφιση στις τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων.
Διαβάστε ακόμη
Το εστιατόριο της Prada στη Σαγκάη είναι κινηματογραφική εμπειρία
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα