Η λογική του διαμοιρασμού έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούμε υπηρεσίες και αξιοποιούμε διαθέσιμους πόρους. Σταδιακά, η ίδια φιλοσοφία εμφανίζεται με διαφορετικές μορφές και στον επιχειρηματικό κόσμο, φθάνοντας πλέον ακόμη και στα ανώτερα επίπεδα διοίκησης. Μια επιχείρηση μπορεί να αξιοποιεί την εμπειρία ενός εξειδικευμένου επαγγελματία για μέρος του χρόνου του και ανάλογα με τις ανάγκες της, χωρίς να απαιτείται η παρουσία του σε θέση πλήρους απασχόλησης.
Το μοντέλο των fractional στελεχών δεν περιορίζεται στους οικονομικούς διευθυντές. Μπορεί να εφαρμοστεί και σε διευθύνοντες συμβούλους, επικεφαλής λειτουργιών, marketing, τεχνολογίας και ανθρώπινου δυναμικού. Μία από τις καίριες και περισσότερο διαδεδομένες εφαρμογές του, όμως, είναι εκείνη του Fractional CFO.
Μπορεί, λοιπόν, μια μικρομεσαία επιχείρηση να χρειάζεται οικονομικό διευθυντή χωρίς να χρειάζεται ή να μπορεί να προσλάβει ένα υψηλόβαθμο στέλεχος πλήρους απασχόλησης; Σε αυτή την ανάγκη επιχειρεί να απαντήσει ένα μοντέλο οικονομικής διοίκησης που έχει αναπτυχθεί διεθνώς και κερδίζει έδαφος και στην ελληνική επιχειρηματική αγορά. Ο Fractional CFO. Ο όρος Fractional CFO σημαίνει ουσιαστικά ότι μια επιχείρηση αξιοποιεί τις υπηρεσίες ενός Chief Financial Officer (CFO), δηλαδή ενός οικονομικού διευθυντή, για μέρος του χρόνου του και ανάλογα με τις πραγματικές ανάγκες της, αντί να διαθέτει μόνιμο CFO πλήρους απασχόλησης.
Το μοντέλο απευθύνεται κυρίως σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, startups και εταιρείες που βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης. Επιχειρήσεις, δηλαδή, που έχουν φθάσει σε ένα επίπεδο πολυπλοκότητας όπου η λογιστική και φορολογική παρακολούθηση δεν αρκεί από μόνη της για τις ανάγκες της διοίκησης, αλλά το μέγεθός τους δεν δικαιολογεί ακόμη απαραίτητα τη δημιουργία μιας πλήρως στελεχωμένης οικονομικής διεύθυνσης. Η συγκεκριμένη αγορά αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην Ελλάδα, όπου οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν σχεδόν το σύνολο της επιχειρηματικής βάσης.
Μια τάση που αναπτύσσεται διεθνώς
Η στροφή προς περισσότερο ευέλικτα μοντέλα στελέχωσης των ανώτερων διοικητικών θέσεων δεν αποτελεί μόνο ελληνικό φαινόμενο. Ενδεικτικά είναι τα ευρήματα της «Executive Survey on Alternative Leadership: Insights & Results». Μεταξύ των θέσεων που οι συμμετέχοντες στην έρευνα θεωρούν πιθανότερο να καλυφθούν μέσω fractional leadership, πρώτη εμφανίζεται εκείνη του CFO, με ποσοστό 56,4%. Ακολουθούν ο επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού (CHRO) με 54,6%, ο επικεφαλής marketing (CMO) με 50,9%, ο επικεφαλής νομικών υπηρεσιών (CLO) με 47,3% και οι θέσεις CIO/CTO στον τομέα της τεχνολογίας με 45,5%.
Την τάση προς περισσότερο ευέλικτες μορφές στελέχωσης των οικονομικών διευθύνσεων καταγράφουν και άλλα στοιχεία, τα οποία αφορούν την ευρύτερη αγορά των interim στελεχών και όχι αποκλειστικά τους Fractional CFOs. Σύμφωνα με το «2024 High-End Independent Talent Report» της Business Talent Group, εταιρείας της Heidrick & Struggles, τα αιτήματα για interim CFOs αυξήθηκαν κατά 46% σε ετήσια βάση.
Ακόμη πιο πρόσφατα στοιχεία προέρχονται από το CFO Connect Salary Benchmark 2026, το οποίο βασίζεται σε απαντήσεις 516 επαγγελματιών του χρηματοοικονομικού τομέα από περισσότερες από 40 χώρες. Η έρευνα περιλαμβάνει ξεχωριστή ενότητα για τους Fractional CFOs. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, οι Fractional CFOs του δείγματος συνεργάζονται συνήθως με τρεις έως τέσσερις επιχειρήσεις ταυτόχρονα, ενώ η πελατειακή τους βάση επικεντρώνεται κυρίως σε επιχειρήσεις πρώιμου ή αναπτυξιακού σταδίου που δεν είναι ακόμη έτοιμες να προσλάβουν CFO πλήρους απασχόλησης.
Από τον λογιστή στη στρατηγική οικονομική πληροφόρηση
Η βασική διαφορά βρίσκεται στον ρόλο. Ο λογιστής καλύπτει τη λογιστική και φορολογική λειτουργία μιας επιχείρησης. Ο CFO έχει διαφορετική αποστολή: καλείται να κοιτάξει περισσότερο προς το μέλλον, οργανώνοντας προϋπολογισμούς, προβλέψεις, παρακολουθώντας τις ταμειακές ροές και την κερδοφορία, δημιουργώντας διαφορετικά οικονομικά σενάρια και παρέχοντας στη διοίκηση την πληροφόρηση που χρειάζεται πριν λάβει επιχειρηματικές αποφάσεις.
Για μια αναπτυσσόμενη μικρομεσαία επιχείρηση αυτό μπορεί να αφορά πρακτικά ζητήματα: αν υπάρχουν επαρκείς ταμειακές ροές για μια νέα επένδυση, ποιο προϊόν ή δραστηριότητα έχει πραγματικά μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους, πώς πρέπει να οργανωθεί ο προϋπολογισμός και πώς μπορεί να προετοιμαστεί καλύτερα η εταιρεία για την άντληση χρηματοδότησης.
Η εμπειρία από την ελληνική αγορά
Την εμπειρία του από την εφαρμογή του συγκεκριμένου μοντέλου στην ελληνική αγορά περιγράφει ο Κωνσταντίνος Σταφυλάς, ιδρυτής της Startfins CFO, η οποία δραστηριοποιείται από το 2021 στην παροχή υπηρεσιών εξωτερικής οικονομικής διεύθυνσης σε αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις.
«Όταν ξεκινήσαμε να χρησιμοποιούμε τον όρο, η πρώτη ερώτηση ήταν συνήθως “δηλαδή, είστε λογιστές;”. Στη συνέχεια, χρειαζόταν να εξηγήσουμε την ίδια την υπηρεσία: πώς ένας εξωτερικός συνεργάτης μπορεί να αναλάβει τον ρόλο του οικονομικού διευθυντή, με σταθερή συμμετοχή στον σχεδιασμό και στις αποφάσεις της επιχείρησης, χωρίς να αποτελεί στέλεχος πλήρους απασχόλησης», αναφέρει ο κ. Σταφυλάς.
Όπως επισημαίνει, πέντε χρόνια αργότερα η συζήτηση έχει προχωρήσει και οι επιχειρηματίες μπορούν πλέον να περιγράψουν πιο συγκεκριμένα τις ανάγκες τους. Καλύτερος έλεγχος ρευστότητας, αξιόπιστη οικονομική πληροφόρηση, προγραμματισμός ανάπτυξης ή προετοιμασία για χρηματοδότηση βρίσκονται μεταξύ των βασικών λόγων επιλογής ενός Fractional CFO.
Ποιες επιχειρήσεις επιλέγουν Fractional CFO
Το μοντέλο βρίσκει ιδιαίτερη ανταπόκριση σε startups, scaleups και μικρομεσαίες επιχειρήσεις που αναπτύσσονται γρήγορα. Η ανάγκη μπορεί να εμφανιστεί σε μια εταιρεία που προετοιμάζει τον επόμενο γύρο χρηματοδότησης, αλλά και σε μια εδραιωμένη επιχείρηση που επεκτείνεται στο εξωτερικό ή χρειάζεται καλύτερο έλεγχο της κερδοφορίας της.
Δεν υπάρχει συγκεκριμένο όριο τζίρου ή αριθμού εργαζομένων που καθορίζει πότε μια εταιρεία χρειάζεται CFO. Μια μικρότερη εταιρεία με παρουσία σε πολλές χώρες, επενδυτές και σύνθετες χρηματοδοτικές ανάγκες μπορεί να χρειάζεται νωρίτερα έναν οικονομικό διευθυντή από μια μεγαλύτερη αλλά απλούστερη επιχειρηματική δομή.
Συμπερασματικά, ο Fractional CFO προσφέρει στις επιχειρήσεις πρόσβαση σε εμπειρία και στρατηγική καθοδήγηση, με κόστος και απασχόληση προσαρμοσμένα στις πραγματικές τους ανάγκες. Καθώς η εταιρεία μεγαλώνει, ο ρόλος μπορεί να εξελιχθεί και να οδηγήσει στη δημιουργία εσωτερικής οικονομικής ομάδας ή στη μετάβαση σε CFO πλήρους απασχόλησης.
Διαβάστε ακόμη
Πότε συμφέρουν οι 72 δόσεις και πότε ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ