Τελεσίγραφο για την επίτευξη συμφωνίας επί του νέου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού μέχρι το τέλος του 2026 έθεσε ο Εμανουέλ Μακρόν στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών, προειδοποιώντας τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι από τον Ιανουάριο δεν θα υπάρχει πλέον το αναγκαίο πολιτικό περιθώριο για να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις. Με τον προϋπολογισμό των 1,622 τρισ. ευρώ να προκαλεί βαθιές διαφωνίες μεταξύ των «27», η συζήτηση εξελίσσεται σε σκληρό παζάρι, την ώρα που η ενεργειακή κρίση επαναφέρει στο τραπέζι το ζήτημα της δημοσιονομικής ευελιξίας, με την Ελλάδα να ζητά μεγαλύτερη δυνατότητα χρηματοδότησης επιδοτήσεων.
Σύμφωνα με το Politico, που επικαλείται τέσσερις Ευρωπαίους διπλωμάτες, ο Γάλλος πρόεδρος ξεκαθάρισε κατά την κλειστή συνεδρίαση της Πέμπτης ότι οι προεδρικές εκλογές του Απριλίου 2027 στη Γαλλία δημιουργούν ένα ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα. Όπως εξήγησε στους ομολόγους του, δεν θα διαθέτει την απαιτούμενη πολιτική εντολή για να υπογράψει μια συμφωνία τέτοιου μεγέθους ενώ η χώρα θα βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο.
«Από τον Ιανουάριο και μετά δεν θα υπάρχει πολιτικό περιθώριο», μετέφερε χαρακτηριστικά ένας από τους διπλωμάτες, αποτυπώνοντας το μήνυμα Μακρόν προς τους υπόλοιπους ηγέτες.
Η παρέμβαση του Γάλλου προέδρου φέρνει πλέον τη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων, καθώς τα κράτη-μέλη καλούνται να γεφυρώσουν μέσα σε λίγες εβδομάδες σημαντικές διαφορές για το ύψος και την κατανομή των ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Στα δύο οι «27» για τον προϋπολογισμό των 1,622 τρισ. ευρώ
Το μεγαλύτερο αγκάθι είναι το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034, από το οποίο θα εξαρτηθεί η χρηματοδότηση κρίσιμων πολιτικών, όπως η Κοινή Αγροτική Πολιτική, η συνοχή, η άμυνα, η ανταγωνιστικότητα και η στήριξη προς την Ουκρανία.
Η συμβιβαστική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας προβλέπει προϋπολογισμό 1,622 τρισ. ευρώ, μειωμένο κατά 141 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ωστόσο, αντί να περιορίσει τις αντιδράσεις, η νέα πρόταση φαίνεται πως έχει προκαλέσει δυσαρέσκεια και στις δύο πλευρές.
Η Γερμανία, η Σουηδία και η Ολλανδία επιμένουν στην ανάγκη συγκράτησης των ευρωπαϊκών δαπανών, επικαλούμενες τις πιέσεις που δέχονται οι εθνικοί προϋπολογισμοί. Στον αντίποδα, η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία ζητούν μεγαλύτερη χρηματοδότηση, εκτιμώντας ότι οι περικοπές αποδυναμώνουν τη δυνατότητα της Ένωσης να ανταποκριθεί στις νέες οικονομικές και γεωπολιτικές απαιτήσεις.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς παραδέχθηκε ότι οι θέσεις των κρατών-μελών εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά, προειδοποιώντας για εξαιρετικά δύσκολες διαπραγματεύσεις τον Δεκέμβριο. Μάλιστα, σχολίασε ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα χρειαστεί να έχουν μαζί τους περισσότερα πουκάμισα από όσα συνήθως, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι συνομιλίες ενδέχεται να διαρκέσουν πολύ.
Η Σουηδία έχει ήδη απορρίψει το προτεινόμενο πλαίσιο, ενώ ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ χαρακτήρισε την πρόταση «σαφώς ανεπαρκή» και «απαράδεκτη για την Ισπανία».
Οι διαφωνίες δεν περιορίζονται στο συνολικό ποσό, αλλά επεκτείνονται στον τρόπο με τον οποίο θα μοιραστούν τα κονδύλια μεταξύ των παραδοσιακών ευρωπαϊκών πολιτικών και των νέων προτεραιοτήτων της Ένωσης.
Η παρέμβαση Μητσοτάκη για την ενεργειακή ακρίβεια
Στο δεύτερο μεγάλο μέτωπο της Συνόδου, αυτό της ενέργειας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε ζήτημα μεγαλύτερης δημοσιονομικής ευελιξίας, ώστε οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να μπορούν να αξιοποιούν τα πρόσθετα δημόσια έσοδα που προκαλεί ο υψηλός πληθωρισμός για τη χρηματοδότηση μέτρων στήριξης των καταναλωτών.
Σύμφωνα με το Politico, ο Έλληνας πρωθυπουργός ζήτησε χαλάρωση των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων, προκειμένου να μπορούν να χρηματοδοτούνται επιδοτήσεις ενέργειας και παρεμβάσεις εξοικονόμησης, χωρίς να δημιουργούνται εμπόδια από τα ισχύοντα όρια δαπανών.
Η ελληνική πρόταση βασίζεται στο γεγονός ότι η άνοδος των τιμών αυξάνει και τα φορολογικά έσοδα των κρατών. Η Αθήνα ζητά να υπάρχει η δυνατότητα μέρος αυτών των πρόσθετων πόρων να επιστρέφει σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με στοχευμένα μέτρα για την αντιμετώπιση της ακρίβειας.
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη εκφράσει επιφυλάξεις απέναντι σε αντίστοιχα αιτήματα της Ελλάδας και της Ιταλίας, υποστηρίζοντας ότι οι συνέπειες του πληθωρισμού λαμβάνονται υπόψη στο υφιστάμενο δημοσιονομικό πλαίσιο. Κατά την προσέγγιση των Βρυξελλών, η δημιουργία νέων εξαιρέσεων θα μπορούσε να αποδυναμώσει τους κοινούς κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Η Αυστρία ανοίγει ξανά τη συζήτηση για την τιμή του ρεύματος
Παρέμβαση στη συζήτηση για το ενεργειακό κόστος έκανε και ο Αυστριακός καγκελάριος Κρίστιαν Στόκερ, επαναφέροντας πρόταση για μεγαλύτερη διαφάνεια στον τρόπο διαμόρφωσης των τιμών στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο μηχανισμός της χονδρεμπορικής αγοράς, όπου οι μονάδες φυσικού αερίου μπορούν να καθορίζουν την τελική τιμή του ρεύματος, ακόμη και όταν σημαντικό μέρος της ηλεκτροπαραγωγής προέρχεται από φθηνότερες πηγές.
«Μόνο εάν γνωρίζουμε ακριβώς πώς διαμορφώνονται οι τιμές της ενέργειας μπορούμε να προχωρήσουμε στα επόμενα βήματα», ανέφερε Ευρωπαίος διπλωμάτης, περιγράφοντας το περιεχόμενο της αυστριακής πρότασης.
Την ίδια ώρα, τα κράτη-μέλη διαφωνούν και για πιθανές αλλαγές στο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων. Ορισμένες κυβερνήσεις ζητούν προσωρινές παρεμβάσεις προκειμένου να περιοριστεί το ενεργειακό κόστος, ενώ άλλες προειδοποιούν ότι μια τέτοια επιλογή θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια.
Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης η φορολόγηση έκτακτων κερδών των ενεργειακών εταιρειών, μειώσεις φορολογικών επιβαρύνσεων και στοχευμένες κρατικές ενισχύσεις, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει διαμορφωθεί κοινή ευρωπαϊκή γραμμή.
Στην ατζέντα και η χρηματοδότηση της Ουκρανίας
Οι διαπραγματεύσεις για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό συνδέονται και με τις αυξημένες ανάγκες στήριξης της Ουκρανίας, καθώς ο πόλεμος με τη Ρωσία συνεχίζεται και η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να εξασφαλίσει πόρους για τη στρατιωτική και οικονομική ενίσχυση του Κιέβου.
Έχει ήδη συμφωνηθεί δάνειο 90 δισ. ευρώ για τη διετία 2026-2027, εκ των οποίων τα 60 δισ. ευρώ προορίζονται για στρατιωτική βοήθεια και τα υπόλοιπα 30 δισ. ευρώ για δημοσιονομική στήριξη.
Ωστόσο, οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας, σε συνδυασμό με τις αυξημένες απαιτήσεις για την ευρωπαϊκή άμυνα, προσθέτουν ακόμη έναν παράγοντα πίεσης στις συνομιλίες για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
Με τις θέσεις των κρατών-μελών να παραμένουν απομακρυσμένες, το επόμενο κρίσιμο ραντεβού μεταφέρεται στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου. Η προειδοποίηση Μακρόν για το πολιτικό αδιέξοδο που μπορεί να δημιουργήσουν οι γαλλικές εκλογές επισπεύδει το χρονοδιάγραμμα, ενώ οι διαφορές για τα ευρωπαϊκά κονδύλια και την ενεργειακή πολιτική παραμένουν ανοιχτές.
Διαβάστε ακόμη
Φαγητό στο γραφείο: Ο τόνος, τα βραστά αυγά και άλλα εργασιακά εγκλήματα
Ρetrossian: Η οικογένεια προσφύγων που έμαθε στον κόσμο το χαβιάρι
Evergood: Τι κρύβει η συμφωνία με τον Πρεμ Γουάτσα – Το παρασκήνιο, τα σχέδια και το χρονοδιάγραμμα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ