Το παρατεταμένο κύμα ακραίας ζέστης που πλήττει την Ευρώπη το φετινό καλοκαίρι κινδυνεύει να εξανεμίσει σχεδόν έναν ολόκληρο χρόνο οικονομικής ανάπτυξης, σύμφωνα με έρευνα της Triodos Bank.
Η ανάλυση εκτιμά ότι οι ζημιές από τους καύσωνες και τις δασικές πυρκαγιές θα προκαλέσουν σωρευτικό οικονομικό κόστος 180 δισ. ευρώ το 2026, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 1% του ΑΕΠ. Με την ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση να αναμένεται περίπου στο 1,1% φέτος, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν ουσιαστικά να φέρουν την ευρωπαϊκή οικονομία κοντά στη στασιμότητα.
Η ολλανδική τράπεζα, που διακρίνεται για την βιώσιμη και ηθική τραπεζική, εντοπίζει τέσσερις βασικούς διαύλους μέσω των οποίων οι υψηλές θερμοκρασίες πλήττουν την οικονομία, με τους τρεις από αυτούς να έχουν ποσοτικοποιηθεί ως μέσος όρος για την ΕΕ.
Οι χαμηλότερες αποδόσεις των καλλιεργειών και η μειωμένη παραγωγή γαλακτοκομικών, μαζί με τις αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων που προκαλούν, εκτιμάται ότι αφαιρούν περίπου 0,15% από την οικονομική δραστηριότητα.
Στον ενεργειακό τομέα, οι περιορισμοί στην παραγωγή από πυρηνικούς, υδροηλεκτρικούς και θερμικούς σταθμούς, η χαμηλότερη αποδοτικότητα των φωτοβολταϊκών και η άνοδος των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στη χονδρική προκαλούν πρόσθετη επιβάρυνση της τάξης του 0,12% έως 0,15%.
Παράλληλα, τα προβλήματα στις σιδηροδρομικές και οδικές μεταφορές, καθώς και στις μεταφορές μέσω ποταμών και άλλων πλωτών οδών, εκτιμάται ότι αφαιρούν επιπλέον 0,15%.
Το μεγαλύτερο πλήγμα έρχεται από την παραγωγικότητα
Η μεγαλύτερη οικονομική επίπτωση, αλλά και η δυσκολότερη να υπολογιστεί με ακρίβεια, αφορά την παραγωγικότητα της εργασίας.
Η απόδοση των εργαζομένων αρχίζει να μειώνεται όταν οι θερμοκρασίες ξεπερνούν περίπου τους 25 έως 30 βαθμούς Κελσίου, με τις μεγαλύτερες απώλειες να καταγράφονται στις υπαίθριες και σωματικά απαιτητικές εργασίες.
Ωστόσο, οι συνέπειες δεν περιορίζονται στους εργαζομένους σε εξωτερικούς χώρους. Η παραγωγικότητα μειώνεται και στις δουλειές γραφείου, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τόσο την ποιότητα του ύπνου όσο και τις γνωστικές λειτουργίες.
Διακρατική ανάλυση της Allianz, την οποία επικαλείται η έρευνα, υπολογίζει ότι για κάθε βαθμό πάνω από τους 30°C που διατηρείται επί σειρά ημερών, η παραγωγή ανά ώρα εργασίας μειώνεται περίπου κατά 3%.
Τα αποτελέσματα δεν αποτελούν απλώς κατάταξη των χωρών με τις υψηλότερες θερμοκρασίες. Η Triodos αξιολογεί κάθε οικονομία με βάση το ποσοστό της παραγωγής που προέρχεται από ευάλωτους κλάδους, τον χρόνο μετακίνησης των εργαζομένων, τη διάδοση του κλιματισμού και τον βαθμό προσαρμογής του πληθυσμού στις υψηλές θερμοκρασίες. Στη συνέχεια συνυπολογίζει τις επιπλέον ημέρες ακραίας ζέστης που έχουν καταγραφεί φέτος.
Η Γαλλία εμφανίζεται ως η περισσότερο πληττόμενη οικονομία, με εκτιμώμενη απώλεια 1,4 ποσοστιαίων μονάδων από τον ρυθμό ανάπτυξης. Το πλήγμα είναι αρκετό ώστε να οδηγήσει τη γαλλική οικονομία σε συρρίκνωση περίπου 0,6%, δεδομένης της ήδη ασθενικής αναπτυξιακής της δυναμικής.
Η Ολλανδία χάνει περίπου 0,8 ποσοστιαίες μονάδες, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει την οικονομία της κοντά στη στασιμότητα.
Η Ισπανία και η Ιταλία διαθέτουν από τα μεγαλύτερα ποσοστά εργαζομένων που είναι εκτεθειμένοι στις υψηλές θερμοκρασίες και έχουν καταγράψει πολλές ημέρες έντονης ζέστης. Ωστόσο, δεκαετίες προσαρμογής στις υψηλές θερμοκρασίες περιορίζουν τον οικονομικό αντίκτυπο κάθε επιπλέον ημέρας καύσωνα.
Η Πολωνία, από την άλλη πλευρά, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη λόγω της περιορισμένης χρήσης κλιματισμού και του χαμηλότερου βαθμού προσαρμογής στις υψηλές θερμοκρασίες. Το σχετικά δροσερότερο φετινό καλοκαίρι περιορίζει, όμως, τις απώλειες και η οικονομία της εκτιμάται ότι θα εξακολουθήσει να αναπτύσσεται με ρυθμό περίπου 2,9%.
Το κόστος που δεν καταγράφεται στο ΑΕΠ
Το ανθρώπινο και περιβαλλοντικό κόστος των ακραίων θερμοκρασιών βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό εκτός των παραδοσιακών μετρήσεων του ΑΕΠ.
Υπολογίζεται ότι περίπου 20.400 θάνατοι που συνδέονται με τη ζέστη σημειώθηκαν μόνο στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ισπανία και την Ιταλία κατά τη διάρκεια του καύσωνα του Ιουνίου.
Εάν αποτιμηθούν οικονομικά τα χαμένα έτη ζωής από τους περίπου 25.000 θανάτους που εκτιμάται ότι προκάλεσε η ακραία ζέστη μέσα στο καλοκαίρι, το πρόσθετο κόστος υπολογίζεται μεταξύ 1,5 και 7 δισ. ευρώ.
Σημαντική είναι και η περιβαλλοντική καταστροφή. Μέχρι τις αρχές Αυγούστου είχαν καεί περισσότερα από 490.000 εκτάρια στην ΕΕ, έναντι μέσου όρου 197.000 εκταρίων κατά την τελευταία 20ετία, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές. Η Γαλλία έχει μάλιστα καταγράψει επίπεδα-ρεκόρ.
Η απώλεια των οικοσυστημικών υπηρεσιών από τις καμένες εκτάσεις θα μπορούσε να προσθέσει ακόμη 100 εκατ. έως 4,6 δισ. ευρώ στον συνολικό λογαριασμό.
Σύμφωνα με την έρευνα, τα μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή θα μπορούσαν να περιορίσουν τις απώλειες παραγωγικότητας κατά περίπου 40%, όχι όμως και να τις εξαλείψουν. Οι συντάκτες της μελέτης επισημαίνουν, μάλιστα, ότι οι υπολογισμοί τους βασίζονται σε συντηρητικές παραδοχές.
Η Triodos υποστηρίζει ότι η προσαρμογή από μόνη της δεν επαρκεί και ότι η Ευρώπη χρειάζεται ισχυρότερες παρεμβάσεις για τον περιορισμό των εκπομπών, επικρίνοντας την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις 17 Ιουλίου να χαλαρώσει την πορεία εφαρμογής του βασικού ευρωπαϊκού συστήματος τιμολόγησης των εκπομπών άνθρακα.
Διαβάστε ακόμη
Αλλάζει ο χάρτης των ελληνικών επιχειρήσεων με €7 δισ. σε νέα deals
Χρήματα στα παιδιά: Πότε η οικονομική βοήθεια ή το χαρτζιλίκι απαιτεί δήλωση στην εφορία;
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ