Τι (τελικά) ισχύει με τα λεφτά που γονείς, γιαγιάδες ή λοιποί συγγενείς και φίλοι στα παιδιά; Περίπου 100 φορολογούμενοι κάθε χρόνο υποβάλλουν ένσταση στην Διεύθυνση Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ, καθώς «πέφτουν από τα σύννεφα» όταν η εφορία τους ζητά να πληρώσω φόρο και πρόστιμο επειδή δεν υπέβαλαν δήλωση δωρεάς.
Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο. Φόρος Δωρεάς ισχύει πάνω από μισό αιώνα (από το 1973 ήδη). Άρα, η μεταβίβαση ακινήτου ή χρημάτων εν ζωή από γονέα σε παιδί δεν ήταν αφορολόγητη γενικά. Υπήρχαν κλίμακες, όρια, μειώσεις και ειδικές απαλλαγές -αλλά όχι το σημερινό υψηλό αφορολόγητο των 800.000 ευρώ που ισχύει από το 2021.
Η διάδοση της ηλεκτρονικής και του IRIS όμως φαίνεται πως βρίσκει απροετοίμαστα χιλιάδες ελληνικά νοικοκυριά που έρχονται προ εκπλήξεως όταν συμβαίνει στους ίδιους, αυτό που αγνοούσαν ότι ισχύει γενικά.
Όπως γενικά έχει αποδείξει σε περιπτώσεις άδικης εφαρμογής των φορολογικών διατάξεων, «η ΔΕΔ σώζει κόσμο»! Με έναν βασικό περιορισμό όμως: δεν είναι δικαστήριο και δεν μπορεί να ανατρέπει υπερκείμενες διατάξεις και νόμους. Κινείται δηλαδή πάντα στο όριο της νομοθεσίας, η άγνοια της οποίας από τους πολίτες δεν δίνει νομικό έρεισμα στην ΔΕΔ να τους γλιτώνει.
Αυτό φάνηκε ιδιαίτερα στην περίπτωση του παππού και της γιαγιάς που έστελναν χαρτζιλίκι στην εγγονή τους που σπούδαζε στη Χίο για να ζει. Σε 9 μήνες της είχαν στείλει συνολικά 700 ευρώ και οι ελεγκτές της εφορίας το θεώρησαν άτυπη δωρεά και της επέβαλαν πρόστιμο 105 ευρώ. Το κορίτσι προσέφυγε στη ΔΕΔ για να τα γλιτώσει, επικαλούμενη ότι τέτοιες κινήσεις «δεν πληρούν τα ουσιώδη στοιχεία της δωρεάς και δεν γεννούν υποχρέωση υποβολής δήλωσης φόρου δωρεάς». Και δικαίως!
Ωστόσο η ΔΕΔ δεν την δικαίωσε, γιατί στην υπόθεση αυτή είχε «δεμένα τα χέρια», για δύο λόγους:
· Πρώτον, το γιατί έφτασαν να ελεγχθούν οι τραπεζικοί λογαριασμοί δεν είναι θέμα της ΔΕΔ. Από την ΑΑΔΕ εξηγούν ότι οι λογαριασμοί ανοίχθηκαν στο πλαίσιο ευρύτερης φορολογικής έρευνας που διεξαγόταν για άλλους λόγους -και όχι για το χαρτζιλίκι της φοιτήτριας.
· Δεύτερον, η φοιτήτρια, πριν υποβάλει προσφυγή στη ΔΕΔ για να ακυρώσει το πρόστιμο, έκανε και κάτι άλλο: η προσφεύγουσα προσπάθησε να εκμεταλλευτεί το «παράθυρο» της εκπρόθεσμης δήλωσης με επιφύλαξη για να αποφύγει χειρότερες κυρώσεις, μετά που ξεκίνησε ο έλεγχος. Ωστόσο ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας αποκλείει ρητά την επιστροφή ή τη διαγραφή αυτών των χρημάτων, «κλειδώνοντας» την οφειλή. Ασχέτως αν το έκανε «με επιφύλαξη» των δικαιωμάτων της, το άρθρο 22 του ν.5104 που ορίζει αυτή τη διαδικασία γράφει ότι «δεν είναι δυνατή η υποβολή δήλωσης, σύμφωνα με την παρούσα περίπτωση με επιφύλαξη» και «φόροι, πρόστιμα, τέλη, εισφορές και λοιπά ποσά, που έχουν προσδιορισθεί δεν διαγράφονται ούτε συμψηφίζονται ή επιστρέφονται». Άρα η ΔΕΔ ούτε να ακυρώσει τον έλεγχο μπορούσε, ούτε τα πρόστιμα να διαγράψει, από τη στιγμή που η ίδια η ελεγχόμενη «κλείδωσε» τα πρόστιμα, πριν καταθέσει την προσφυγή στην ΔΕΔ!
Η άγνοια… δεν είναι δωρεάν!
Ίδια ή και μεγαλύτερη άγνοια φαίνεται πως υπάρχει όμως, είτε πρόκειται για μικρά ποσά, είτε και για μεγάλα.
Για παράδειγμα, το 2022 ο φορολογικός έλεγχος εντόπισε μεταφορά χρημάτων 668.566 ευρώ, από μητέρα (δωρητή) στην κόρη (δωρεοδόχο). Με τα χρήματα αυτά, εξοφλήθηκαν στη συνέχεια διατραπεζικά προμηθευτές της επιχείρησης της κόρης. Η εφορία της επέβαλε να πληρώσει 100.285 ευρώ συνολικά, ως «άτυπη δωρεά», επειδή δεν είχαν υποβάλει δήλωση δωρεάς. Τα 66.856 ήταν ο φόρος (10% ως δωρεά από συγγενή Α΄Κατηγορίας) και 33.428 ευρώ επειδή δεν είχαν υποβάλει δήλωση αλλά η δωρεά ανακαλύφθηκε από φορολογικό έλεγχο (προσαύξηση 50%).
Η Διεύθυνση Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών (ΔΕΔ) εξέτασε την προσφυγή της δωρεοδόχου και μείωσε το οφειλόμενο ποσό σε 65.035 ευρώ. Τους απάλλαξε κατά περίπου 35.000 ευρώ, γιατί δέχθηκε ότι ποσό 235.000 ευρώ διακινήθηκε εξ ολοκλήρου διατραπεζικά (από ΙΒΑΝ της μητέρας σε ΙΒΑΝ της κόρης) και καλύπτεται από το αφορολόγητο των 800.000 από και προς γονείς και παιδιά (συγγενείς α΄βαθμού).
Αντιθέτως δεν τους απάλλαξε από φόρο 10% και πρόστιμο 50% για τα υπόλοιπα περίπου 433.350, γιατί η μητέρα (δωρητής) τα κατέβαλε με μετρητά στους τραπεζικούς λογαριασμούς των προμηθευτών της κόρης. Δηλαδή δεν «έφυγαν» απευθείας από δικό της ΙΒΑΝ στο ΙΒΑΝ της κόρης της, αλλά τα κατέθεσε ως μετρητά για να εξοφληθούν υποχρεώσεις πληρωμών της κόρης.
Αυτό συνέβη γιατί το Νόμος 4839 του 2021 προβλέπει μεν αφορολόγητο όριο 800.000 για συγγενείς Α΄Κατηγορίας αλλά μόνο αν η μεταφορά αποδεικνύεται μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Βάσει αυτού η ΑΑΔΕ έχει εκδώσει οδηγίες ότι δέχεται μόνον μεταφορές που γίνονται με χρέωση του λογαριασμού του δωρητή, όχι με έκδοση επιταγής ή με κατάθεση μετρητών. Όπως αναλύει η απόφαση της ΔΕΔ που είναι δημόσια διαθέσιμη (ΔΕΔ 2522/2026) «χρηματικές γονικές παροχές και οι χρηματικές δωρεές με δωρεοδόχους πρόσωπα της Α’ κατηγορίας της φορολογικής κλίμακας, οι οποίες δεν διενεργούνται με μεταφορά χρημάτων μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, φορολογούνται με αυτοτελή συντελεστή 10%, χωρίς αφορολόγητο όριο».
Αξίζει να σημειωθεί ότι η πλευρά της προσφεύγουσας υποστηρίζει ότι και η κατάθεση μετρητών σε τραπεζικούς λογαριασμούς των προμηθευτών του του δωρεοδόχου, συνιστούν και αυτές μεταφορές μέσω τράπεζας και συνεπώς πληρούν και αυτές τις προϋποθέσεις του νόμου για την εφαρμογή του αφορολογήτου ορίου των 800.000 ευρώ. Στέκεται δηλαδή στο ότι και η μεταφορά αυτού του ποσού «αποδεικνύεται μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων», υποστηρίζοντας ότι οι σχετικές οδηγίες (εγκύκλιος Ε. 2077/2022 της ΑΑΔΕ), στενεύουν το γράμμα του νόμου «και η ισχύς της εν λόγω εγκυκλίου δε δύναται να κατισχύει του νόμου».
Ωστόσο η ΔΕΔ δεν έχει εξουσιοδότηση ή αρμοδιότητα να υπερβεί ή να καταρρίψει την ισχύ εγκυκλίων, όπως μόνο τα δικαστήρια έχουν και μπορούν. Ως προς αυτό, μετά την προσφυγή στην ΔΕΔ, ανοίγει ο δρόμος για να προσφύγει η φορολογούμενη στη δικαιοσύνη, εφόσον επιμείνει ότι αυτή είναι η ορθή ερμηνεία του νόμου και όχι της εγκυκλίου που αποτελεί δευτερογενή νομοθεσία.
“Άλλα κόλπα”
Το υψηλό αφορολόγητο όριο πάντως των 800.000 ευρώ, φαίνεται πως άνοιξε την όρεξη και σε πολλούς «συγγενείς εξ αγχιστείας» που δεν το δικαιούνται, να μεταχειρίζονται «παρένθετα πρόσωπα» για να επωφεληθούν.
Για παράδειγμα, τέλη του 2024, φορολογούμενος δήλωσε ως δωρήτρια την κόρη του αντί τον γαμπρό του, προκειμένου να επωφεληθεί από το αφορολόγητο που ισχύει για τα συγγενείς Α΄Κατηγορίας (πατέρας-κόρη) και να αποφύγει τη φορολόγηση με συντελεστή 20% που προβλέπεται για συγγενείς Β’ κατηγορίας (γαμπρός – πεθερός).
Τα λεφτά «έφυγαν» από κοινό λογαριασμό της κόρης και του γαμπρού, αλλά ο έλεγχος απέρριψε ως ανακριβή τη δήλωση ότι η δωρεά ήταν της κόρης, για τρεις λόγους τους οποίους έψαξε και εντόπισε:
– η κόρη μετά το γάμο της δεν εργαζόταν, δεν εισέφερε στον κοινό λογαριασμό και δεν είχε προηγούμενα εισοδήματα που να δικαιολογούν να δίνει δωρεά 26.000 ευρώ
– ο γαμπρός είχε εισοδήματα περίπου της τάξεως των 110.000 ευρώ στα έτη 2021-2023 που δείχνουν ότι από αυτόν προέρχονται οι καταθέσεις και η δωρεά 26.000 ευρώ.
– λίγες εβδομάδες πριν ο γαμπρός έλαβε ποσό επιστροφής φόρου εισοδήματος 26.019.58 ευρώ από την εφορία, ποσό ίσο δηλαδή με αυτό που δωρίστηκε στις 9 Σεπτεμβρίου στον πεθερό του.
Η ΑΑΔΕ εστιάζει πλέον στην «φάμπρικα» τέτοιων διευθετήσεων, με αποτέλεσμα η ΔΕΔ να δέχεται το αποτέλεσμα του ελέγχου όταν τα γεγονότα διαψεύδουν την «δήλωση προθέσεων» σχετικά με το ποιος πραγματικά ήταν αυτό που ήθελε και έκανε τη δωρεά.
Σε άλλη περίπτωση επίσης, η ΔΕΔ δεν ακύρωσε τον φόρο που επέβαλε ο έλεγχος σε δωρεά από μάνα σε κόρη, γιατί διαπίστωσε τεχνητή διευθέτηση, για να μη πληρώσουν φόρο.
Τα γεγονότα είχαν ως εξής:
– χρηματικό ποσό ύψους 10.000 μεταφέρθηκε διατραπεζικά ως δωρεά στις 04/11/2022 από τον τραπεζικό λογαριασμό γιαγιάς προς τον τραπεζικό λογαριασμό της εγγονής της. Για τη δωρεά αυτή υποβλήθηκε δήλωση και δεν προέκυψε φόρος, λόγω της συγγένειας αυτής που καλύπτεται με αφορολόγητο 800.000 ευρώ.
– στις 17/11/2022, δηλαδή σε διάστημα μόλις δεκατριών ημερών, μεταφέρθηκε διατραπεζικά αιτία ποσό 10.000 ευρώ, από τον τραπεζικό λογαριασμό της εγγονής, προς στον τραπεζικό λογαριασμό της μητέρας αυτής -η οποία είναι νύφη της γιαγιάς. Και αυτή η δήλωση δωρεάς υποβλήθηκε τυπικά σωστά, την ίδια ημέρα μάλιστα (3/12/2022) με την αντίστοιχη δήλωση δωρεάς από τη γιαγιά στην εγγονή.
Ο έλεγχος όμως το πρόσεξε και έκρινε ότι οι δηλώσεις φόρου δωρεάς αποτελούν σειρά διευθετήσεων. Θεώρησε ότι η πραγματική δωρήτρια είναι η γιαγιά και η πραγματική δωρεοδόχος η νύφη της, δηλαδή πρόσωπο που κατατάσσεται στην Β’ κατηγορία και όχι στην Α΄κατηγορία συγγένειας, ως νύφη.
Σύμφωνα με τον έλεγχο, σκοπός των διευθετήσεων ήταν η καταστρατήγηση των φορολογικών διατάξεων και η αποφυγή της φορολόγησης, διότι η νύφη, ως τελική και πραγματική δικαιούχος του αντικειμένου της δωρεάς από την πεθερά της, απέφυγε τη φορολόγηση με συντελεστή 20% που θα πλήρωνε, αν η δωρεά των 10.000 ευρώ γινόταν απευθείας σε εκείνη και όχι μέσω του παιδιού.
Η νύφη προσέφυγε στην ΔΕΔ για να καταρρίψει τις κυρώσεις ύψους 3.000 ευρώ που της επέβαλε ο έλεγχος (φόρος 20% ή 2.000 ευρώ που θα πλήρωνε ως νύφη για δωρεά 10.000 ευρώ αλλά και πρόστιμο 50% ή 1.000 ευρώ για την δήλωσε που δεν έκανε).Η φορολογούμενη επιμένει ότι «σκοπός και πρόθεση της πεθεράς της δεν ήταν να δωρίσει τα χρήματα στην ίδια διότι βρίσκεται σε διάσταση με το σύζυγό της και δεν έχει σχέσεις μαζί της. Αντιθέτως, η πεθερά της δώρισε το επίμαχο ποσό στην εγγονή της προκειμένου η τελευταία να το διαθέσει όπως επιθυμούσε, η οποία στο λογαριασμό της είχε 35.000 ευρώ από πώληση ακινήτου και μέρος αυτών αποτέλεσαν αντικείμενο της δωρεάς».
Η ΔΕΔ απέρριψε τον ισχυρισμό αυτό, γιατί τα στοιχεία έδειχναν άλλα, ούτε υπήρχαν 35.000 ευρώ στο λογαριασμό του παιδιού. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την απόφαση της ΔΕΔ που είναι δημόσια διαθέσιμη, «η προσφεύγουσα διατείνεται ότι η πεθερά της δώρισε το επίμαχο ποσό στην εγγονή της προκειμένου η τελευταία να το διαθέσει όπως επιθυμούσε, η οποία στο λογαριασμό της είχε 35.000,00€ από πώληση ακινήτου και μέρος αυτών αποτέλεσαν αντικείμενο της δωρεάς».
Ωστόσο, «από την προσκομισθείσα κίνηση του λογαριασμού προκύπτει ότι, στις 17/11/2022, ήτοι κατά την ημέρα πραγματοποίησης της δωρεάς προς την προσφεύγουσα μητέρα της ύψους 16.000,00€,το υπόλοιπό του ανερχόταν σε 16.010,57€» μετά τη δωρεά της γιαγιάς στην εγγονή.
Με άλλα λόγια, ο λογαριασμός του παιδιού πριν ήταν ουσιαστικά άδειος, έχοντας υπόλοιπο μόλις 10,57 ευρώ -και όχι 35.000 ευρώ. Από τα 16.000 που του δώρισε διατραπεζικά η γιαγιά, προέκυψαν και τα 10.000 τα οποία έδωσε η εγγονή στη μητέρα της. Αυτό το ποσό έκρινε η ελεγκτική αρχή ότι, εν τοις πράγμασι, συνιστά δωρεά προς της πεθεράς προς την προσφεύγουσα νύφη της. Κατά συνέπεια, οι ισχυρισμοί της προσφεύγουσας περί έλλειψης πρόθεσης της πεθεράς της να της δωρίσει το υπό κρίση χρηματικό ποσό και δωρεάς χρημάτων που προέρχονται από πώληση ακινήτου της κόρης της κρίθηκαν αναπόδεικτοι και απορρίφθηκαν.
Διαβάστε ακόμη
Καφές: Συναγερμός στις αγορές από την Κολομβία – Σεισμός και El Niño οδηγούν σε νέο ράλι τις τιμές
ΟΝΥΧ: Πώς θα υλοποιηθεί η επένδυση των 387 εκατ. ευρώ στη Χαλκιδική
Δεκάδες βιομηχανικά ακίνητα σε όλη τη χώρα βγαίνουν στο σφυρί
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.