Σταδιακή ενσωμάτωση των υποψηφίων προς ένταξη κρατών στην Ευρωπαϊκή Ένωση πριν την πλήρη αποδοχή τους, επιτρέποντάς τους να συμμετέχουν και να επωφελούνται από ορισμένες πολιτικές της ΕΕ, ακόμη και αν δεν είναι ακόμη επίσημα μέλη.
Πολύ ισχυρές δικλείδες ασφαλείας διάρκειας ακόμα και 15 ετών που θα μπορούσαν, υπο προυποθέσεις, να οδηγήσουν μέχρι και σε αναστολή του δικαιώματος ψήφου στο Συμβούλιο. Μεγαλύτερη χρήση της ειδικής πλειοψηφίας αντί της ομοφωνίας σε ορισμένους τομείς και συστάσεις για τη θεσμική, πολιτική και διοικητική προσαρμογή της ιδιας της ΕΕ ώστε να μπορέσει να λειτουργήσει με περισσότερα κράτη – μέλη.
Αυτά είναι μερικά μόνο από τα εργαλεία που παρουσίασε σήμερα η Ευρωπαϊκή επιτροπή, ώστε πρώτον να προετοιμάσει την ΕΕ για το επόμενο κύμα διεύρυνσης που θα ξεκινήσει από τα Δυτικά Βαλκάνια και σε εύθετο χρόνο θα συμπεριλάβει τη Μολδαβία και την Ουκρανία. Το Μαυροβούνιο θα μπορούσε να γίνει το 28ο κράτος μέλος της ΕΕ ακόμα και από το 2028, ακολουθούμενο από την Αλβανία. Η Μολδαβία και η Ουκρανία αναμένεται να βρεθούν στα επόμενα κύματα, ενώ η πορεία της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας παραμένει περισσότερο εξαρτημένη από την πρόοδο των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων
Βασικός στόχος των προτάσεων της Κομισιόν είναι η σταδιακή ενσωμάτωση των υποψήφιων χωρών να γίνει πολύ πιο συστηματική, πριν από την πλήρη ένταξη τους, ενώ παράλληλα θα διασφαλίζεται ότι μια ΕΕ 30 και πλέον κρατών – μελών δεν θα παραλύσει τη εύρυθμη λειτουργία της.
Επεξηγώντας τις προτάσεις της Επιτροπής, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες, υπογράμμισαν ότι, η Κομισιόν θεωρεί πλέον μια μεγαλύτερη ΕΕ ως σχετικά άμεσο ενδεχόμενο και όχι ως μακρινή προοπτική. Σύμφωνα με τους ίδιους αξιωματούχους, το Μαυροβούνιο παρουσιάζεται ως η χώρα που βρίσκεται πιο κοντά στην ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, ενώ παράλληλα, αναφέρονται ως ιδιαίτερα προχωρημένες οι διαπραγματεύσεις με την Αλβανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία, με συγκεκριμένους ορίζοντες ολοκλήρωσης. Την ίδια στιγμή οι “Βρυξέλλες” υπογραμμίζουν ότι η γεωπολιτική σημασία της διεύρυνσης δεν σημαίνει πολιτική έκπτωση» στα κριτήρια ένταξης, καθώς η περαιτέρω ενίσχυση του διεθνούς ρόλου της ΕΕ δεν θα πρέπει να εκληφθεί ως χαλάρωση των όρων προσχώρησης.
«Είναι η πρώτη φορά και πολλά χρόνια που βρισκόμαστε αντιμέτωποι με αυτή την πραγματικότητα. Και αυτό, φυσικά, σημαίνει επίσης ότι η διεύρυνση και τα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά της πολιτικής διεύρυνσης είναι σημαντικά και πρέπει να αντιμετωπιστούν πριν από τη λήψη αυτής της απόφασης. Το δεύτερο μήνυμα είναι ότι σε καμία περίπτωση δεν χαμηλώνουμε τα πρότυπα. Δεν υπαναχωρούμε από την αρχή της αξιοκρατικής προσέγγισης και, ως εκ τούτου, η πρόοδος που έχουν σημειώσει οι χώρες οι οποίες βρίσκονται πιο κοντά στην ένταξη έχει επιτευχθεί πράγματι βάσει των επιδόσεών τους”, δήλωσε χαρακτηριστικά Ευρωπαίος αξιωματούχος.
Η ΕΕ θέλει να δώσει την εντύπωση ότι η διαδικασία έχει ξαναρχίσει με πλήρη ταχύτητα. Η πρόταση αναθεώρησης της συμφωνίας πριν από τη διεύρυνση πρόκειται να συζητηθεί από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 15 και 16 Οκτωβρίου. Οι προτάσεις της Κομισιόν έρχονται λίγες μέρες μετά την περιοδεία που πραγματοποίησε η πρόεδρος της Κομισιον Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σε χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, σε μια προσπάθεια των Βρυξελλών να διατηρήσουν το όποιο ενδιαφέρον των πολιτών αλλά και των πολιτικών ηγεσιών του Μαυροβουνίου, της Αλβανίας και της Βόρειας Μακεδονίας, να συνεχίσουν το δρόμο προς την ένταξή τους στην ΕΕ.
Η σταδιακή ενσωμάτωση αποτελεί το “καρότο” που προσφέρουν οι Βρυξέλλες, καθώς προβλέπεται ότι τα εν λόγω υποψήφια προς ένταξη κράτη δεν θα χρειάζεται να περιμένουν μέχρι την ημέρα της πλήρους ένταξης για να αρχίσουν να λειτουργούν σε επιμέρους τμήματα του συστήματος της ΕΕ. Η Επιτροπή θέλει να το κάνει αυτό πιο συστηματικά, μέσω της συμμετοχής σε ευρωπαϊκά προγράμματα όπως Horizon και Erasmus, της μεγαλύτερης συμμετοχής σε οργανισμούς της ΕΕ, π.χ. Frontex, της σταδιακής ενσωμάτωσης στην ενιαία αγορά, μέσω έργων συνδεσιμότητας ( σ.σ μεταφορές, ενέργεια, ψηφιακά δίκτυα) καθώς και την πιθανή αποστολή παρατηρητών στα θεσμικά όργανα της ΕΕ (όπως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή και το Συμβούλιο της ΕΕ), χωρίς όμως δικαίωμα ψήφου.
«Βάσει του Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το Κοινοβούλιο μπορεί να προσκαλέσει μια υπό ένταξη χώρα να ορίσει παρατηρητές, οι οποίοι θα συμμετέχουν στις εργασίες χωρίς όμως δικαίωμα ψήφου. Επίσης η Κομισιόν θα μπορούσε να εξετάσει από την πλευρά της τη δυνατότητα δομημένης πολιτικής συμμετοχής απεσταλμένων από τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες σε σχετικές δραστηριότητες, τηρώντας φυσικά τις διατάξεις της Συνθήκης, πράγμα που σημαίνει ότι δεν θα υπάρχει συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων”, δήλωσε χαρακτηριστικά Ευρωπαίος αξιωματούχος.
Ωστόσο η εργαλειοθήκη της Επιτροπής για τη μελλοντική διεύρυνση της ΕΕ στοχεύει περισσότερο στην προστασία των σημερινών κρατών μελών από τις νέες αφίξεις παρά στο να δώσει μια αποφασιστική ώθηση σε μια ΕΕ 30, 32 ή ακόμα και 34 κρατών – μελών.
Σε αυτό το πλαίσιο η Κομισιόν δεν προτείνει την αναθεώρηση των Συνθηκών της ΕΕ (ένα ζήτημα ταμπού για πολλές εθνικές κυβερνήσεις) αλλά αντίθετα εξετάζει το ενδεχόμενο να αξιοποιηθούν εργαλεία που ήδη προβλέπονται από την ισχύουσα Συνθήκη. Όπως εξήγησε Ευρωπαίος αξιωματούχος, μιλώντας υπό το καθεστώς της ανωνυμίας, “θα πρέπει να έχουμε κατά νου ότι η Συνθήκη της Λισαβόνας έχει σχεδιαστεί λαμβάνοντας υπόψη τη διεύρυνση και παρέχει μια ευρεία βάση για την προετοιμασία μελλοντικών διευρύνσεων. Ως εκ τούτου, αξιοποιώντας στο μέγιστο τις δυνατότητες που παρέχουν οι ισχύουσες Συνθήκες, μπορούμε να ενισχύσουμε την ικανότητα δράσης και να προετοιμαστούμε για τα μελλοντικά κράτη-μέλη».
Σύμφωνα με τον ίδιο, ένα πρώτο μέτρο πρώτο μέτρο είναι η επέκταση της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία (QMV) στο πλαίσιο των υφιστάμενων Συνθηκών. Όπως ανέφερε, οι «ρήτρες γέφυρας» (σ.σ passerelle clauses των Συνθηκών, δηλαδή διατάξεις που επιτρέπουν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τη μετάβαση από ομοφωνία σε ειδική πλειοψηφία) επιτρέπουν ήδη στο Συμβούλιο της ΕΕ ή στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να αντικαταστήσουν την ομοφωνία με ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία. Η ενεργοποίησή τους απαιτεί όμως ομοφωνία. Σε αυτό το πλαίσιο η Κομισιόν προτείνει επίσης να αξιοποιηθεί στο έπακρο η ενισχυμένη συνεργασία, προκειμένου να ξεπερνιούνται αδιέξοδα.
Ένα νέο εργαλείο που παρουσίασε η Ευρωπαική Επιτροπή, χωρίς ακόμα να έχει αποσαφηνίσει πλήρως τα κριτήρια, είναι ότι πλέον δεν αρκεί μια υποψήφια χώρα να πληροί τις τομεακές προϋποθέσεις για να αποκτήσει πρόσβαση σε αυτά τα στάδια σταδιακής ενσωμάτωσης, αλλά θα πρέπει επίσης να υπάρχει στρατηγική ευθυγράμμιση με την ΕΕ.
Όπως πληροφορείται το Νewmoney πρόκειται για μια προσπάθεια της ΕΕ να ευθυγραμμίσει τις γεωπολιτικές της επεδιώξεις με αυτές των υποψηφίων προς ένταξη κρατών, ώστε να περιοριστούν οι «παραφωνίες» σε μια διευρυμένη ΕΕ, σε τομείς όπως η ασφάλεια, το μεταναστευτικό και οι εξωτερικές σχέσεις.
Ειδικό καθεστώς για την Ουκρανία στην κοινή αγροτική πολιτική της ΕΕ
Παρόλο που η επιτάχυνση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία είναι κάτι που επιθυμούν αρκετά κράτη – μέλη της ΕΕ, με τον Γερμανό Καγκελάριο Φρίντριχ Μερτζ να το δηλώνει δημοσίως μόλις λίγες ημέρες πριν, το μέγεθος της χώρας και οι τεράστιος αγροτικός της τομέας προκαλούν φόβο σε άλλα κράτη – μέλη, οπως η Γαλλία και η Πολωνία που θέλουν να προστατεύσουν τη δική τους αγροτική παραγωγή. Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόταση της Επιτροπής για τη μελλοντική διεύρυνση της ΕΕ προβλέπει διαφορετική μεταχείριση όσον αφορά στην πρόσβασή της στην αγορά της ΕΕ για τα γεωργικά προϊόντα (σιτάρι και δημητριακά) και τις άμεσες ενισχύσεις στο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο η “εξαίρεση” αυτή δικαιολογείται από το γεγονός ότι ο ουκρανικός αγροτικός τομέας διαφέρει σημαντικά από τους αντίστοιχους ευρωπαϊκούς ως προς την παραγωγικότητα, το μοναδιαίο κόστος παραγωγής, και κυρίως τον προσανατολισμό των εξαγωγών του.
Σύμφωνα με τον ίδιο, «πριν από τον πόλεμο, οι εξαγωγές της ουκρανικής γεωργίας κατευθύνονταν σε μεγάλο βαθμό προς τη Βόρεια Αφρική, ιδίως για προϊόντα όπως τα σιτηρά και τα δημητριακά. Άρα, η λογική είναι ότι δεν θα ήταν ορθό να αντιμετωπιστεί η Ουκρανία ακριβώς όπως ένας νέος αγροτικός τομέας εντός της ΕΕ που αντιμετωπίζει προβλήματα παραγωγικότητας και χρειάζεται μεγάλης κλίμακας οικονομική στήριξη. Παράλληλα εάν οι ουκρανικές εξαγωγές που παραδοσιακά κατευθύνονταν προς τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή ανακατευθύνονταν μαζικά προς την αγορά της ΕΕ, θα μπορούσαν να δημιουργηθούν σοβαρά προβλήματα στις χώρες που τις αγόραζαν».
Μεταξύ των 27 κρατών – μελών, αλλά και της Επιτροπή και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, υπάρχει συναίνεση ότι, ακόμα και χωρίς μεταρρύθμιση των Συνθηκών, η ΕΕ μπορεί να απορροφήσει την ένταξη μικρών χωρών όπως το Μαυροβούνιο, η Αλβανία και η Μολδαβία. Ωστόσο σε κάθε περίπτωση η πραγματική δοκιμασία της διεύρυνσης είναι η Ουκρανία. Η στρατηγική για τη διερεύνηση και τις μεταρρυθμίσεις αναμένεται να συζητηθεί στο Ευρωπαικό Συμβούλιο της επόμενης εβδομάδας
Διαβάστε ακόμη
Η ζωή με το μήνα: Γιατί όλο και περισσότερα πράγματα τα νοικιάζουμε αντί να τα αγοράζουμε
Πληροφορική: Προς νέο κύμα εισαγωγών και μετατάξεων στο Euronext Athens – Οι 7 περιπτώσεις
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.