Ο Κιρ Στάρμερ εξελέγη υποσχόμενος να αποκαταστήσει τη σταθερότητα μετά από χρόνια πολιτικού χάους στο Ηνωμένο Βασίλειο: Brexit, διαδοχικές κυβερνητικές κρίσεις, οικονομικά σοκ και εσωκομματικές συγκρούσεις.
Ωστόσο, λίγους μόλις μήνες μετά την ανάληψη της εξουσίας, η κυβέρνησή του βρίσκεται αντιμέτωπη με φθορά, κοινωνική δυσαρέσκεια και έντονη πίεση τόσο από τα δεξιά όσο και από το εσωτερικό του Εργατικού Κόμματος. Η οικονομία παραμένει ασθενική, το κόστος ζωής πιέζει τα νοικοκυριά, ενώ η άνοδος του αντιμεταναστευτικού λόγου προκαλεί κλίμα εμφυλίου στην χώρα.
Για την Ελλάδα, η κρίση αυτή δεν είναι μια «μακρινή» βρετανική υπόθεση. Το Ηνωμένο Βασίλειο εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο για τον ελληνικό τουρισμό, τη ναυτιλία, τις επενδύσεις και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Μία παρατεταμένη περίοδος πολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητας στο Λονδίνο μπορεί να έχει συνέπειες που θα φτάσουν από τα ελληνικά νησιά και την αγορά ακινήτων μέχρι τις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Τουρισμός: Πόσα θα ξοδέψουν οι Βρετανοί;
Οι Βρετανοί παραμένουν μία από τις σημαντικότερες δεξαμενές επισκεπτών για τον ελληνικό τουρισμό, ιδιαίτερα για προορισμούς όπως η Κρήτη, η Ρόδος, η Κέρκυρα και η Ζάκυνθος. Σε αρκετές περιοχές, οι αφίξεις από το Ηνωμένο Βασίλειο καθορίζουν την πορεία της σεζόν.
Εάν η πολιτική αβεβαιότητα συνοδευτεί από επιβράδυνση της βρετανικής οικονομίας, νέα πτώση της στερλίνας ή αυξημένη φορολογική πίεση στα νοικοκυριά, η πρώτη επίπτωση ενδέχεται να φανεί στις ταξιδιωτικές δαπάνες. Το πρόβλημα για την Ελλάδα ίσως να μην είναι η μείωση των αφίξεων, αλλά η μείωση της κατανάλωσης ανά επισκέπτη. Το 2024, ο Βρετανός τουρίστας ξόδευε κατά μέσο όρο 108 ευρώ ημερησίως όταν ταξίδευε στην Ευρώπη.
Η εμπειρία του Brexit έδειξε πόσο άμεσα η πολιτική αβεβαιότητα μεταφέρεται στην τουριστική συμπεριφορά των Βρετανών καταναλωτών. Σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα (briefing paper) της Βουλής των Κοινοτήτων (Tourism: Statistics and policy, Φεβρουαριος 2026), που παρουσιάζει τα τελευταία επίσημα στοιχεία, οι δαπάνες των Βρετανών για ταξίδια στο εξωτερικό επηρεάζονται έντονα από τον πληθωρισμό, την ισοτιμία της στερλίνας και την καταναλωτική εμπιστοσύνη. Μετά το δημοψήφισμα του 2016, η αποδυνάμωση της λίρας αύξησε σημαντικά το κόστος των διακοπών στο εξωτερικό για τα βρετανικά νοικοκυριά.
Ήδη, «η μέση διάρκεια ταξιδιού (σημ. των Βρετανών τουριστών) ήταν 9,5 διανυκτερεύσεις το 2024, μειωμένη από 10,4 το 2023», όπως επισημαίνει το σημείωμα.
Το σημείωμα αναδεικνύει μία ακόμα ανησυχητική τάση: το 2024 ο αριθμός των επισκεπτών από τη Μεγάλη Βρετανία προς την Ελλάδα κατέγραψε την υψηλότερη πτώση, σε σχέση με όλους τους άλλους προορισμούς του εξωτερικού (μείωση 354.000 επισκεπτών), την ώρα που τα ταξίδια προς Τουρκία, Γερμανία και Αίγυπτο αυξήθηκαν σημαντικά.
Ελληνικές εξαγωγές: Ο κίνδυνος από τη μείωση της αγοραστικής δύναμης
Πέρα από τον τουρισμό, το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί σημαντική αγορά και για τα ελληνικά προϊόντα, ιδιαίτερα για τρόφιμα, ποτά, γαλακτοκομικά, φαρμακευτικά και βιομηχανικά αγαθά.
Σύμφωνα με στοιχεία του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής πρεσβείας στο Λονδίνο, οι ελληνικές εξαγωγές προς τη βρετανική αγορά διαμορφώθηκαν περίπου στις 1,43 δισ. λίρες στο ενδεκάμηνο του 2025, με ισχυρή παρουσία των γαλακτοκομικών προϊόντων (και κυρίως του ελληνικού γιαουρτιού), καθώς και των φαρμακευτικών και βιομηχανικών προϊόντων.
Ωστόσο, η επιβράδυνση της βρετανικής οικονομίας και η μείωση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών ενδέχεται να ασκήσουν πίεση στις ελληνικές εξαγωγές, ειδικά στα προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.
Άλλωστε, τα στοιχεία δείχνουν ότι, παρότι ο όγκος των ελληνικών εξαγωγών αυξήθηκε κατά 11%, η συνολική αξία τους υποχώρησε κατά 3,27%. Η απόκλιση μεταξύ όγκου και αξίας υποδηλώνει ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να διατηρούν τη θέση τους στη βρετανική αγορά, αλλά με αυξημένη πίεση στις τιμές και στα περιθώρια κέρδους, καθώς τα βρετανικά νοικοκυριά γίνονται πιο ευαίσθητα στο κόστος.
Για την Ελλάδα, αυτό είναι κρίσιμο, καθώς πολλά ελληνικά τρόφιμα και ποτά έχουν χτίσει παρουσία στη βρετανική αγορά ως «premium» προϊόντα.
Τα ασταθή βρετανικά ομόλογα
Η αστάθεια στις βρετανικές αγορές προκαλεί ανησυχία στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές. Σε ενημερωτικό σημείωμα με ημερομηνία 13 Μαΐου 2026, το Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής πρεσβείας στο Λονδίνο επισημαίνει ότι η αγορά βρετανικών κρατικών ομολόγων παραμένει ευάλωτη στις πολιτικές εξελίξεις και στις ανησυχίες για τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, με τις αποδόσεις των gilts να καταγράφουν «σημαντική άνοδο».
«Οι πιέσεις στην αγορά β/κρατικών τίτλων ενισχύθηκαν περαιτέρω από την κυβερνητική κρίση στο ΗΒ, μετά την ήττα της κυβέρνησης Στάρμερ στις πρόσφατες τοπικές εκλογές και τις ανησυχίες των αγορών σχετικά με τη μελλοντική πορεία της β/δημοσιονομικής πολιτικής» γράφουν οι Έλληνες διπλωμάτες.
Για οικονομίες όπως η ελληνική, τέτοιες αναταράξεις δεν είναι αδιάφορες.
Η εμπειρία της περιόδου Λιζ Τρας το 2022 αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς μία κρίση αξιοπιστίας στο Λονδίνο μπορεί να μεταδοθεί στις ευρωπαϊκές αγορές. Μετά το λεγόμενο “mini-budget” της Τρας, οι αποδόσεις των βρετανικών κρατικών ομολόγων εκτοξεύθηκαν.
Το κλίμα αποστροφής ρίσκου επηρέασε και τις οικονομίες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, με τα ελληνικά ομόλογα να δέχονται τότε πιέσεις. Η απόδοση του ελληνικού 10ετούς ομολόγου ξεπέρασε ακόμη και το 5% τον Οκτώβριο του 2022 (από 3% τον Αύγουστο του ίδιου έτους, σύμφωνα με τα στοιχεία του Trading Economics) και το spread με το γερμανικό bund διευρύνθηκε σημαντικά -αν και πρέπει να σημειωθεί ότι εκείνη την περίοδο η Ελλάδα δεν είχε ακόμη ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα.
Το ευρωπαϊκό ντόμινο
Η κρίση στο Λονδίνο έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη συνολικά εμφανίζει σημάδια πολιτικής κόπωσης. Η Γαλλία αντιμετωπίζει βαθιά πολιτική και κοινωνική πόλωση, στη Γερμανία ο καγκελάριος Μερτς βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενη πολιτική πίεση και φθορά, ενώ σε αρκετές χώρες ενισχύονται αντισυστημικές και λαϊκιστικές δυνάμεις.
Η «νέα τριμερής ηγεσία» (Στάρμερ, Μακρόν, Μερτς) για την οποία μιλούσε ο Economist μόλις τον Νοέμβριο του 2025 μοιάζει να καταρρέει.
Για την Ελλάδα, αυτό το περιβάλλον γεννά ανησυχία, καθώς η ελληνική οικονομία είναι άρρηκτα συνδεμένη με την ευρωπαϊκή: για τον τουρισμό, τις ξένες επενδύσεις, τη ναυτιλία, την ενεργειακή ασφάλεια και τη γεωπολιτική σταθερότητα. Οι περιφερειακές οικονομίες της Ευρώπης είναι συνήθως οι πρώτες που δέχονται πίεση όταν το ευρωπαϊκό οικοδόμημα ταλανίζεται.
Διαβάστε ακόμη
Ιρανικά Μέσα: Οι ΗΠΑ πρότειναν προσωρινή άρση κυρώσεων στο πετρέλαιο
Reuters για ΔΕΗ: Στα ύψη οι προσφορές – Καλύφθηκε άμεσα η ΑΜΚ
Πώς η Λετονία έγινε ο απόλυτος ανθοκομικός προορισμός της Ευρώπης
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.