Σε νέα φάση εισέρχονται οι εμπορικές σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Κίνας, καθώς οι Βρυξέλλες προετοιμάζουν πρόσθετους περιορισμούς στις εισαγωγές κινεζικών προϊόντων, οι οποίοι ενδέχεται να παρουσιαστούν ακόμη και μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2027. Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, στο επίκεντρο των σχεδιασμών βρίσκονται βιομηχανικοί τομείς όπως τα χημικά προϊόντα, τα έπιπλα και τα μηχανήματα, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάζει την επιβολή νέων δασμών ή τη θέσπιση ανώτατων ποσοτικών ορίων στις εισαγωγές.
Η Κομισιόν επιδιώκει να αξιοποιήσει ως πρότυπο την πρόσφατη εμπορική συμφωνία με το Πεκίνο για τα υβριδικά αυτοκίνητα, η οποία προβλέπει περιορισμό των εισαγωγών από την Κίνα στις 350.000 μονάδες ετησίως. Το όριο αυτό θεωρήθηκε αρκετά υψηλό ώστε να μειώσει τον κίνδυνο αντιποίνων από την κινεζική πλευρά, διατηρώντας παράλληλα ένα πλαίσιο προστασίας για την ευρωπαϊκή παραγωγή. Η σχεδιαζόμενη παρέμβαση αποτελεί μέρος της ευρύτερης προσπάθειας της ΕΕ να περιορίσει τις εμπορικές ανισορροπίες με την Κίνα. Το ευρωπαϊκό εμπορικό έλλειμμα έφθασε τα 360 δισ. ευρώ το 2025, εντείνοντας τις ανησυχίες για την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας.
Οι Βρυξέλλες επιχειρούν να ενισχύσουν την προστασία των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, χωρίς ωστόσο να οδηγηθούν σε γενικευμένη εμπορική αντιπαράθεση με το Πεκίνο. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είχε δηλώσει νωρίτερα μέσα στον Οκτώβριο ότι οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες έχουν ζητήσει συγκεκριμένες παρεμβάσεις και ότι η Επιτροπή προτίθεται να ανταποκριθεί, μεταξύ άλλων με επιπλέον προστατευτικά μέτρα.
Ποσοστώσεις και επιπλέον δασμοί στο τραπέζι
Βασικό εργαλείο των σχεδιαζόμενων παρεμβάσεων αποτελούν τα λεγόμενα μέτρα εμπορικής διασφάλισης, τα οποία επιτρέπουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση να περιορίζει τις εισαγωγές σε συγκεκριμένους κλάδους όταν παρατηρείται απότομη αύξηση των εισερχόμενων προϊόντων. Η Κομισιόν έχει ήδη ξεκινήσει την επεξεργασία των εμπορικών δεδομένων, προκειμένου να εντοπίσει τις κατηγορίες στις οποίες καταγράφεται ιδιαίτερα έντονη ενίσχυση των εισαγωγών. Οι παρεμβάσεις μπορούν να λάβουν δύο βασικές μορφές: είτε ποσοτικά ανώτατα όρια εισαγωγών είτε δασμολογικές ποσοστώσεις, βάσει των οποίων επιβάλλονται πρόσθετοι δασμοί όταν οι ποσότητες υπερβαίνουν ένα προκαθορισμένο επίπεδο.
Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο παρέχει στις Βρυξέλλες τη δυνατότητα να ενεργήσουν μονομερώς, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη συμφωνία με την κινεζική κυβέρνηση. Ωστόσο, οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι οι τελικές αποφάσεις παραμένουν ανοιχτές. Τόσο η μορφή των περιορισμών όσο και οι βιομηχανικοί τομείς που θα καλυφθούν ενδέχεται να τροποποιηθούν έπειτα από διαβουλεύσεις με τα κράτη-μέλη και τις κινεζικές αρχές. Στόχος της Επιτροπής είναι τα μέτρα να είναι συμβατά με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ).
Για τον λόγο αυτό, σχεδιάζεται να εφαρμόζονται και σε εισαγωγές από άλλες χώρες εκτός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, αντί να περιορίζονται αποκλειστικά στα προϊόντα κινεζικής προέλευσης.
Από τον Δεκέμβριο οι περιορισμοί στα υβριδικά αυτοκίνητα
Την ίδια περίοδο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται τις απαραίτητες προτάσεις για την ενεργοποίηση της συμφωνίας που αφορά τις εισαγωγές υβριδικών αυτοκινήτων.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι οι νέοι κανόνες θα αρχίσουν να εφαρμόζονται τον Δεκέμβριο, με συνολική διάρκεια τεσσάρων ετών. Η ετήσια ποσόστωση των 350.000 κινεζικών οχημάτων θα αυξάνεται κατά 6% κάθε χρόνο μετά το πρώτο έτος εφαρμογής.
Αντίστοιχη διαδικασία προβλέπεται και για τις εισαγωγές οχημάτων από άλλες μεγάλες ασιατικές οικονομίες, μεταξύ των οποίων η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα. Οι παρεμβάσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η αυξημένη παρουσία κινεζικών προϊόντων χαμηλού κόστους στην ευρωπαϊκή αγορά προκαλεί ολοένα μεγαλύτερη πίεση στους εγχώριους παραγωγούς.
Ορισμένα από τα προϊόντα αυτά επωφελούνται από κρατικές επιδοτήσεις, γεγονός που, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές ανησυχίες, ενισχύει το ανταγωνιστικό τους πλεονέκτημα έναντι των επιχειρήσεων της ΕΕ.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στην παραγωγή, αλλά επεκτείνονται και στην απασχόληση στους ευρωπαϊκούς βιομηχανικούς κλάδους.
Παράλληλα, η εξασθένηση της εσωτερικής ζήτησης στην Κίνα, σε συνδυασμό με τους περιορισμούς που αντιμετωπίζουν τα ευρωπαϊκά προϊόντα κατά την είσοδό τους στην κινεζική αγορά, επιβαρύνει περαιτέρω το εμπορικό ισοζύγιο.
Κατά τη σύνοδο κορυφής που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες νωρίτερα τον Οκτώβριο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες κάλεσαν την Επιτροπή να κινηθεί ταχύτερα, προωθώντας παρεμβάσεις σε περισσότερους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας.
Νέος μηχανισμός για την αντιμετώπιση εμπορικών πιέσεων
Πέρα από τις ποσοστώσεις και τους δασμούς, η Κομισιόν προετοιμάζει ένα ευρύτερο πλέγμα εμπορικών εργαλείων.
Πριν από τα μέσα Δεκεμβρίου σχεδιάζει να παρουσιάσει προτάσεις για τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού της ευρωπαϊκής οικονομίας, περιορίζοντας την εξάρτηση από συγκεκριμένες αγορές και προμηθευτές. Παράλληλα, εξετάζεται η δημιουργία ενός νέου μηχανισμού ταχείας αντίδρασης απέναντι σε επιθετικές εμπορικές πρακτικές τρίτων χωρών.
Ο μηχανισμός αυτός θα μπορούσε να επιτρέπει στην ΕΕ να περιορίζει την πρόσβαση συγκεκριμένων αγαθών και υπηρεσιών στην ενιαία αγορά, παρέχοντας μεγαλύτερη ευχέρεια και ευρύτερες δυνατότητες παρέμβασης σε σχέση με τα υφιστάμενα εργαλεία.
Η νέα προσέγγιση αντανακλά την προσπάθεια των Βρυξελλών να αποκτήσουν ισχυρότερη δυνατότητα αντίδρασης απέναντι σε ενδεχόμενες εμπορικές πιέσεις ή αντίποινα.
Οι προειδοποιήσεις του Πεκίνου
Η κινεζική κυβέρνηση έχει ήδη στείλει σαφές μήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, προειδοποιώντας ότι δεν πρέπει να υποτιμηθεί η αποφασιστικότητά της να υπερασπιστεί τα εμπορικά της συμφέροντα. Σε ανακοίνωση που εξέδωσε νωρίτερα μέσα στον Οκτώβριο, το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας υπογράμμισε ότι οι Βρυξέλλες δεν μπορούν να θεωρούν πως θα εξασφαλίσουν οφέλη μέσω της άσκησης πιέσεων στο Πεκίνο.
Οι τοποθετήσεις αυτές καταδεικνύουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι διαπραγματεύσεις, καθώς οι δύο πλευρές επιχειρούν να προστατεύσουν τις βιομηχανίες τους χωρίς να προκαλέσουν περαιτέρω επιδείνωση των οικονομικών τους σχέσεων.
Ο Ευρωπαίος επίτροπος Εμπορίου, Μάρος Σέφτσοβιτς, αναμένεται να συναντηθεί με Κινέζους αξιωματούχους στις αρχές του 2027, προκειμένου να εξετάσουν την πρόοδο των συνομιλιών και τις επόμενες κινήσεις. Παρά τις εμπορικές διαφωνίες, οι διαπραγματεύσεις έχουν ήδη αποφέρει ορισμένες συμφωνίες.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η μείωση κινεζικών δασμών σε επιλεγμένα ανταλλακτικά αυτοκινήτων, στο ελαιόλαδο και στο παγωτό, διευκολύνοντας την πρόσβαση συγκεκριμένων ευρωπαϊκών προϊόντων στην κινεζική αγορά. Οι Βρυξέλλες επιδιώκουν, επίσης, ευρύτερη βελτίωση των όρων πρόσβασης των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στην Κίνα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην απλούστευση των διαδικασιών εξαγωγής κρίσιμων ορυκτών και μόνιμων μαγνητών, υλικών που έχουν καθοριστική σημασία για την ευρωπαϊκή βιομηχανία και τις τεχνολογικές εφοδιαστικές αλυσίδες.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.