Ο Ούλριχ Ζίγκμουντ, επικεφαλής υποψήφιος του ακροδεξιού κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD), ανέβηκε στη σκηνή στην κεντρική αγορά της πόλης Νάουμπουργκ και δήλωσε ότι παρατηρείται μια νέα «αφύπνιση» στην ανατολική Γερμανία.
Πριν από τις κρίσιμες εκλογές της Κυριακής στην περιφέρεια της Σαξονίας-Άνχαλτ — στις οποίες ο Ζίγκμουντ βρίσκεται πολύ κοντά στο να γίνει ο πρώτος ηγέτης της ακροδεξιάς που θα κυβερνήσει ένα γερμανικό ομόσπονδο κράτος από το 1945 — αυτή η έκκληση προς την ανατολική ταυτότητα βρήκε «πάτημα».
Ορισμένα στοιχεία της νέας «αφύπνισης» του Ζίγκμουντ θύμιζαν την παλιά Ανατολή, και η ομιλία του σίγουρα θα είχε απήχηση στο Κρεμλίνο. Καταδίκασε την ανοησία της υποστήριξης της «διεφθαρμένης» Ουκρανίας και αναφέρθηκε στην ανάγκη επιστροφής στις προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Ρωσία.
Αν το AfD εξασφαλίσει ολοκληρωτική νίκη αυτό το Σαββατοκύριακο, θα θέσει βαθιά ερωτήματα για το πώς καγκελάριοι όπως ο Χέλμουτ Κολ, η Άνγκελα Μέρκελ και ο Φρίντριχ Μερτς απέτυχαν να διαχειριστούν τη μετά την επανένωση μετάβαση και να αποτρέψουν μεγάλα τμήματα της Ανατολής από το να στραφούν σε μια πολιτική τροχιά προς την ακροδεξιά.
Στην κατά γενικό λόγο ευδιάθετη ουρά για λουκάνικα και μπύρα στο Νάουμπουργκ, υπήρχαν και μερικοί λιγότερο χαρούμενοι τύποι με νεοναζιστικά μπλουζάκια και στολές. Ένας από το πλήθος δήλωσε ότι η κυβέρνηση στο Βερολίνο «στέλνει τα χρήματά μας στους Εβραίους στο Ισραήλ και στον Ζελένσκι, αντί να τα ξοδεύει εδώ».
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η πολιτική ταυτότητα της Ανατολικής Γερμανίας δεν είναι μια νοσταλγία για το πρώην κράτος. Πράγματι, το AfD αξιοποιεί το σύνθημα των διαδηλώσεων του 1989 κατά του κομμουνισμού — «Wir sind das Volk» («Εμείς είμαστε ο λαός») — για τους δικούς του σκοπούς.
Πέρα από την γενικά ευχάριστη ατμόσφαιρα στην ουρά για λουκάνικα, η διάθεση μπορεί να χαλάσει γρήγορα — όπως ανακάλυψε ρεπόρτερ του POLITICO όταν προσπάθησε να μιλήσει με τον Ζίγκμουντ στο Λούτσεν, μόνο για να της πουν ότι ο «κυρίαρχος» Τύπος δεν ήταν ευπρόσδεκτος. Την έσπρωξαν βίαια, στρίβοντάς της το χέρι. «Φύγε αλλιώς θα σε πάω στην αστυνομία», φώναξε μυώδης μπράβος που πλαισίωνε τον Ζίγκμουντ, ο οποίος φορούσε ακουστικό και είχε τατουάζ στον λαιμό. Είχαν μια σύντομη, άκαρπη συζήτηση σχετικά με το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα της ελεύθερης δημοσιογραφικής κάλυψης σε δημόσιους χώρους.
Ακολούθησε ένα ακόμη δυνατό στρίψιμο του χεριού και μια ώθηση, με αποτέλεσμα να σκοντάψει πάνω σε ένα κράσπεδο και να την σύρουν σε ένα περιπολικό. Κανείς δεν φάνηκε να ενοχλείται ιδιαίτερα από αυτό.
«Αυτή η γυναίκα δεν συνεργάζεται», γρύλισε ο φρουρός. Στην επόμενη στάση στο Νάουμπουργκ, ένας άλλος προσεκτικός αστυνομικός της επέβαλε να μείνω μακριά από την «Ζώνη Ασφαλείας 1» — οπουδήποτε κοντά στη σκηνή. Τότε έλαβε και την πιο ανατριχιαστική προειδοποίηση.
«Είναι για τη δική σου ασφάλεια», προσέθεσε. «Σε αυτή τη ζώνη, οι AfD είναι οι αφέντες».
Ο ρόλος των Καγκελαρίων
Η Ανατολή αντέδρασε πολύ αρνητικά στην απόφαση της Μέρκελ να επιτρέψει μαζική εισροή αιτούντων άσυλο από τη Συρία και τη Βόρεια Αφρική το 2015 και το 2016.
Η εποχή της πανδημίας ενέτεινε επίσης τις διαιρέσεις: μια εκστρατεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απαίτησε την εισαγωγή του ρωσικού εμβολίου Sputnik V πριν από καλύτερες επιλογές της Δύσης. Αυτό κατέδειξε ένα περίπλοκο μείγμα στάσεων που κυριαρχούν έντονα στην ιδεολογία της AfD μέχρι σήμερα: η δυσπιστία απέναντι στον δυτικό καπιταλισμό και η αποδοχή της Ρωσίας.
Η άφιξη του Μερτς, ενός πολιτικού από τη Δύση που δεν διαθέτει ευρύ φάσμα επικοινωνιακών δεξιοτήτων, σε συνδυασμό με τις δυσκολίες της ευρύτερης γερμανικής οικονομίας έχουν μειώσει ακόμη περισσότερο τη γοητεία του μοντέλου ευημερίας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας.
Μια αξιολόγηση του Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών της Χάλλε σημείωσε ότι, μετά τη δεκαετία του 1990, «η αρχική δυναμική αναπλήρωσης της οικονομικής διαφοράς σταμάτησε. Από τότε, η οικονομία της Ανατολικής Γερμανίας έχει αναπτυχθεί, ως επί το πλείστον, ακόμη πιο αργά από εκείνη της Δυτικής Γερμανίας».
Η έρευνα αποδίδει την ευθύνη στην «έλλειψη παραγωγικότητας των ανατολικογερμανικών επιχειρήσεων», καθώς και στο παρατεταμένο brain drain και στο χαμηλό ποσοστό ίδρυσης επιχειρήσεων.
Η Μέρκελ ζήτησε περισσότερο «θάρρος για να αγωνιστούμε για τη δημοκρατία», εκφράζοντας τη δική της νοσταλγία για την επανένωση το 1990. Ο Μερτς προειδοποιεί ότι μια ακροδεξιά κυβέρνηση στη Σαξονία-Άνχαλτ θα σήμαινε ότι «οι ξένοι επενδυτές θα αποφεύγουν το κρατίδιο στο μέλλον» και ότι το κρατίδιο «θα αντιμετωπίσει σημαντικά προβλήματα». Μένει να δούμε αν αυτή η τακτική εκφοβισμού θα αποδειχθεί πειστική.
Η Σαξονία-Άνχαλτ είναι ένα μικρό κρατίδιο από άποψη πληθυσμού — με λίγο περισσότερους από 2 εκατομμύρια κατοίκους. Αποτελεί όμως το λίκνο της λουθηρανικής παράδοσης της αμφισβήτησης των ισχυρών — ένα θέμα που ανέφεραν οι πιο ιστορικά ενημερωμένοι συμμετέχοντες στη συγκέντρωση.
Την Κυριακή, το AfD θα τεθεί σε δοκιμασία. Το ίδιο θα συμβεί και με το γερμανικό πολιτικό κατεστημένο, το οποίο πέτυχε την επανένωση, μόνο για να χάσει μεγάλο μέρος της επιρροής του.
Διαβάστε ακόμη
Mεντεκίδης: Νέο project για επιχειρηματικό – εμπορικό πάρκο στην Πυλαία 95 εκατ. ευρώ