Σε ένα χρηματοδοτικό αδιέξοδο που απειλεί να εξελιχθεί σε συνολικό πρόβλημα για την ελληνική ακτοπλοΐα βρίσκονται οι μικρότερες εταιρείες του κλάδου. Πρόκειται για επιχειρήσεις που εξυπηρετούν κυρίως άγονες και ενδονησιωτικές γραμμές, συνδέοντας μικρά και απομακρυσμένα νησιά, αλλά αδυνατούν να εξασφαλίσουν τα κεφάλαια που απαιτούνται για την κατασκευή, την αγορά ή την ενεργειακή αναβάθμιση των πλοίων τους.
Το πρόβλημα αναδεικνύεται στην 25η ετήσια μελέτη της XRTC Business Consultants για την ελληνική ακτοπλοΐα, με τίτλο «Ώρα Ευθύνης και Αποφάσεων». Επικεφαλής της XRTC είναι ο διευθύνων σύμβουλος Γιώργος Ξηραδάκης, ενώ υπεύθυνη σύνταξης και ανάλυσης είναι η Κατερίνα Φίτσιου.
Στην κατηγορία των μικρότερων εταιρειών περιλαμβάνονται 30 επιχειρήσεις, οι οποίες διαχειρίζονται συνολικά 75 πλοία, από τα οποία μόλις εννέα είναι ταχύπλοα. Οι περισσότερες έχουν τοπικό χαρακτήρα και καλύπτουν γραμμές με περιορισμένο εμπορικό ενδιαφέρον, αλλά καθοριστική σημασία για την τροφοδοσία, τον τουρισμό, τη μετακίνηση των κατοίκων και τη συνοχή της νησιωτικής Ελλάδας.
Το βασικό εμπόδιο είναι η περιορισμένη δυνατότητά τους να καλύψουν την ίδια συμμετοχή που απαιτείται για μια νέα επένδυση. Οι τράπεζες δεν χρηματοδοτούν το σύνολο του κόστους κατασκευής ενός πλοίου και ζητούν από την εταιρεία να διαθέτει κεφάλαια, πρόσθετες εγγυήσεις και προβλέψιμες ταμειακές ροές.
Σύμφωνα με τη μελέτη, σχεδόν όλες οι μικρές ακτοπλοϊκές που δραστηριοποιούνται σε άγονες και ενδονησιωτικές γραμμές δεν μπορούν να απευθυνθούν στις τράπεζες για νέα ναυπήγηση χωρίς ισχυρές εξασφαλίσεις ή συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας. Το μεγαλύτερο «αγκάθι» είναι η κάλυψη των ιδίων κεφαλαίων, καθώς ο τραπεζικός δανεισμός δεν καλύπτει ποτέ το 100% της επένδυσης.
Τη δυσκολία επιτείνει η έλλειψη δημοσιοποιημένων οικονομικών στοιχείων και επαρκούς εταιρικής διαφάνειας. Η απουσία σαφούς εικόνας για τα έσοδα, τις υποχρεώσεις, την κερδοφορία και τις ταμειακές ροές αυξάνει τον πιστωτικό κίνδυνο στα μάτια των τραπεζών. Η XRTC σημειώνει ότι οι 30 μικρές εταιρείες δυσκολεύονται να αντλήσουν χρηματοδότηση τόσο λόγω των περιορισμένων ιδίων κεφαλαίων όσο και λόγω της έλλειψης διαφάνειας.
Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία ενός φαύλου κύκλου. Οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να ανανεώσουν τον στόλο τους επειδή δεν έχουν πρόσβαση σε κεφάλαια και ταυτόχρονα δυσκολεύονται να χρηματοδοτηθούν επειδή διαθέτουν παλαιότερα πλοία, χαμηλή κεφαλαιακή βάση και περιορισμένες εξασφαλίσεις.
Η κατάσταση αυτή αφορά ολόκληρη την ακτοπλοΐα. Η διατήρηση γερασμένων πλοίων αυξάνει το κόστος καυσίμων και συντήρησης, περιορίζει την αξιοπιστία των υπηρεσιών και δυσκολεύει τη συμμόρφωση με τους νέους περιβαλλοντικούς κανονισμούς. Παράλληλα, διευρύνεται το χάσμα με τους μεγάλους ομίλους, οι οποίοι έχουν πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό, αυξήσεις κεφαλαίου και ενδοομιλική χρηματοδότηση.
Οι νέες τετραετείς συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας μπορούν να προσφέρουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα εσόδων και να ενισχύσουν τη δυνατότητα των μικρών εταιρειών να απευθυνθούν στις τράπεζες. Δεν αρκούν, όμως, χωρίς κρατικές εγγυήσεις, ειδικά χρηματοδοτικά προϊόντα και μηχανισμό κάλυψης της ίδιας συμμετοχής.
Η XRTC προτείνει τη δημιουργία εγγυοδοτικών εργαλείων, την τεχνική υποστήριξη για την κατάρτιση αξιόπιστων επενδυτικών σχεδίων και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων. Η χρηματοδότηση των μικρών ακτοπλοϊκών, όπως επισημαίνεται, δεν αποτελεί απλώς επιχειρηματικό ζήτημα, αλλά θέμα εθνικής αναπτυξιακής και νησιωτικής πολιτικής.
Διαβάστε ακόμη
METLEN: Το «super bingo» με το γάλλιο και τα κρίσιμα μέταλλα
Goldman Sachs: Το Brent θα κυμανθεί στα $80-90/βαρέλι μέχρι να υπάρξουν εξελίξεις στη Μέση Ανατολή
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα