Δύο από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη εξακολουθούν να καθορίζουν την πορεία της διεθνούς αγοράς δεξαμενόπλοιων, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα σύνθετο περιβάλλον για τους πλοιοκτήτες και τους ναυλωτές. Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν αντιμέτωπα με σοβαρούς περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα, ενώ στην Ερυθρά Θάλασσα καταγράφονται οι πρώτες ενδείξεις αύξησης της εμπορικής κίνησης, χωρίς ωστόσο να έχουν αποκατασταθεί οι συνθήκες ασφαλούς διέλευσης.
Σύμφωνα με την εβδομαδιαία έκθεση του ναυλομεσιτικού οίκου Allied Shipbroking, με ημερομηνία 17 Νοεμβρίου 2026, οι εξελίξεις αυτές, σε συνδυασμό με την παράταση της εξαίρεσης από τον αμερικανικό νόμο Jones Act, επηρεάζουν την προσφορά διαθέσιμων πλοίων, τις εμπορικές διαδρομές και τη διαμόρφωση των ναύλων.
Τα στοιχεία που παρουσιάζει η Allied, αξιοποιώντας δεδομένα του IMF PortWatch, αποτυπώνουν το μέγεθος της διαταραχής στη ναυσιπλοΐα του Περσικού Κόλπου. Κατά την εβδομάδα 2-8 Νοεμβρίου 2026 καταγράφηκαν μόλις 27 διελεύσεις εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, έναντι 527 την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Πρόκειται για μείωση 94,9%. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η υποχώρηση στην κατηγορία των δεξαμενόπλοιων. Οι διελεύσεις περιορίστηκαν σε μόλις επτά, από 305 έναν χρόνο νωρίτερα, σημειώνοντας πτώση 97,7%. Μάλιστα, στις 8 Νοεμβρίου καταγράφηκαν μόλις τρεις διελεύσεις εμπορικών πλοίων, εκ των οποίων η μία αφορούσε δεξαμενόπλοιο. Η Allied διευκρινίζει ότι τα συγκεκριμένα στοιχεία βασίζονται σε δορυφορικές καταγραφές AIS και δεν αποτελούν πλήρη αποτύπωση όλων των πραγματικών διελεύσεων, καθώς ενδέχεται να μην περιλαμβάνουν πλοία που κινούνται χωρίς ενεργό σύστημα εντοπισμού. Η περιορισμένη κίνηση εξακολουθεί να επηρεάζει τις εξαγωγές πετρελαίου από την περιοχή και τη διαθεσιμότητα δεξαμενόπλοιων. Παράλληλα, η συγκέντρωση διαθέσιμης χωρητικότητας εκτός του Περσικού Κόλπου δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στην αγορά.
Ερυθρά Θάλασσα: Μικρή ανάκαμψη, αλλά η αβεβαιότητα παραμένει
Διαφορετική, αν και εξίσου εύθραυστη, είναι η εικόνα στην Ερυθρά Θάλασσα. Οι διελεύσεις δεξαμενόπλοιων από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ διαμορφώθηκαν σε 102 την εβδομάδα 2-8 Νοεμβρίου, έναντι 106 την προηγούμενη, καταγράφοντας μείωση 3,8%. Σε μηνιαία βάση, ωστόσο, διαπιστώνεται βελτίωση. Τον Οκτώβριο πραγματοποιήθηκαν 458 διελεύσεις, έναντι 442 τον Σεπτέμβριο, αύξηση 3,6%. Ανοδική ήταν και η κίνηση στη Διώρυγα του Σουέζ, όπου οι εβδομαδιαίες διελεύσεις δεξαμενόπλοιων αυξήθηκαν κατά 5,7%, από 123 σε 130. Παρά τη βελτίωση, οι αναλυτές της Allied επισημαίνουν ότι δεν υπάρχουν ακόμη επαρκείς ενδείξεις για οριστική αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.
Χαρακτηριστικό της κατάστασης είναι περιστατικό που αναφέρθηκε στις 16 Νοεμβρίου, όταν δεξαμενόπλοιο προσεγγίστηκε από ύποπτο σκάφος και ένοπλο ταχύπλοο, περίπου 430 ναυτικά μίλια ανατολικά της Σοκότρα. Το περιστατικό χαρακτηρίστηκε ύποπτη δραστηριότητα και όχι επιβεβαιωμένη επίθεση. Η επιλογή του περίπλου της Αφρικής μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας εξακολουθεί να δεσμεύει περισσότερα πλοία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, περιορίζοντας την άμεσα διαθέσιμη χωρητικότητα. Αντίθετα, μια σταθερή επιστροφή των πλοίων στη διαδρομή μέσω Σουέζ θα συντόμευε τα ταξίδια και θα απελευθέρωνε χωρητικότητα, με πιθανές πιέσεις στους ναύλους.
VLCC: Πτώση 28,6%, αλλά οι αποδόσεις παραμένουν εξαιρετικά υψηλές
Παρά τη συνεχιζόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα, η αγορά των μεγάλων δεξαμενόπλοιων παρουσιάζει έντονη διόρθωση από τα προηγούμενα υψηλά επίπεδα.
Σύμφωνα με την Allied, τα μέσα ημερήσια ισοδύναμα έσοδα χρονοναύλωσης (TCE) των VLCC μειώθηκαν κατά 28,6% σε εβδομαδιαία βάση, στα 521.923 δολάρια.
Πρόκειται, ωστόσο, για επίπεδο που παραμένει κατά 81% υψηλότερο από τον μέσο όρο των τελευταίων 12 μηνών. Ακόμη μεγαλύτερες ήταν οι μειώσεις σε συγκεκριμένες διαδρομές, με τους ναύλους Δυτικής Αφρικής-Κίνας και Κόλπου των ΗΠΑ-Κίνας να υποχωρούν κατά 44%. Η αυξανόμενη διαθεσιμότητα πλοίων στον Ατλαντικό και η περιορισμένη ζήτηση για νέες ναυλώσεις συνέβαλαν στη διόρθωση.
Στα Suezmax, τα ημερήσια έσοδα υποχώρησαν κατά 33,1%, στα 227.213 δολάρια, ενώ στα Aframax σημειώθηκε πτώση 18,7%, στα 142.605 δολάρια.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι, παρά τα ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα κερδοφορίας, η αγορά δεν κινείται πλέον ομοιόμορφα ανοδικά.
Ένας ακόμη παράγοντας που παρακολουθεί η Allied είναι η απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να παρατείνουν για τρίτη φορά την προσωρινή εξαίρεση από περιορισμούς του Jones Act. Η νέα παράταση έχει διάρκεια 90 ημερών, αρχίζοντας στις 16 Νοεμβρίου 2026, και καλύπτει επιλέξιμα φορτία που θα έχουν φορτωθεί έως τις 14 Φεβρουαρίου 2027. Ο συγκεκριμένος νόμος προβλέπει ότι οι θαλάσσιες μεταφορές εμπορευμάτων μεταξύ αμερικανικών λιμανιών πραγματοποιούνται κατά κανόνα από πλοία αμερικανικής κατασκευής, ιδιοκτησίας και σημαίας, με πλήρωση συγκεκριμένων προϋποθέσεων επάνδρωσης.
Η προσωρινή εξαίρεση επιτρέπει, υπό αυστηρές προϋποθέσεις και με ξεχωριστή έγκριση για κάθε ταξίδι, τη χρησιμοποίηση ξένων πλοίων για τη μεταφορά πετρελαϊκών προϊόντων μεταξύ αμερικανικών λιμανιών. Για τη διεθνή ναυλαγορά, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πρόσθετες δυνατότητες απασχόλησης δεξαμενόπλοιων.
Ωστόσο, η Allied υπογραμμίζει ότι η πραγματική επίδραση θα εξαρτηθεί από τον αριθμό των εγκρίσεων, τους τύπους πλοίων και τα φορτία που θα μεταφερθούν. Η παράταση του μέτρου δεν συνεπάγεται αυτομάτως ουσιαστική απορρόφηση χωρητικότητας από τη διεθνή αγορά.
Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι η αγορά δεξαμενόπλοιων εισέρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης μπορεί να μεταβληθεί γρήγορα. Η πιθανή ανάκαμψη των εξαγωγών πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες ανάγκες μεταφοράς και να απορροφήσει μέρος του διαθέσιμου στόλου.
Από την άλλη πλευρά, η επιστροφή περισσότερων πλοίων στη διαδρομή μέσω Ερυθράς Θάλασσας και Σουέζ θα περιόριζε τη διάρκεια των ταξιδιών, αυξάνοντας την προσφερόμενη μεταφορική ικανότητα. Για τους πλοιοκτήτες, μεταξύ των οποίων και οι ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες με ισχυρή παρουσία στα δεξαμενόπλοια, το κρίσιμο ζήτημα είναι εάν η ανάκαμψη των φορτίων θα προηγηθεί της αύξησης της διαθέσιμης χωρητικότητας. Η Allied καταλήγει ότι ο χρονισμός της επιστροφής των φορτίων σε σχέση με την επανεμφάνιση διαθέσιμων πλοίων στην αγορά θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την επόμενη πορεία των ναύλων.
