Η διαμόρφωση μιας σύγχρονης εθνικής λιμενικής πολιτικής, ικανής να ανταποκριθεί στις νέες ευρωπαϊκές απαιτήσεις και να αξιοποιήσει τα χρηματοδοτικά εργαλεία της επόμενης δεκαετίας, βρέθηκε στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Λιμένων Ελλάδος (ΕΛΙΜΕ), που πραγματοποιήθηκε στα γραφεία του Οργανισμού Λιμένος Ηρακλείου, παρουσία του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Μανώλη Κουτουλάκη.
Η συνεδρίαση δεν περιορίστηκε σε έναν απολογισμό των εξελίξεων στον λιμενικό τομέα. Αντίθετα, ανέδειξε το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθούν τα ελληνικά λιμάνια τα επόμενα χρόνια, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση εισάγει νέους περιβαλλοντικούς και τεχνολογικούς κανόνες, ενώ αλλάζει συνολικά η φιλοσοφία χρηματοδότησης των μεγάλων έργων υποδομής.
Ο Μανώλης Κουτουλάκης υπογράμμισε ότι ο θεσμικός διάλογος αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη χάραξη μιας ολοκληρωμένης εθνικής λιμενικής πολιτικής. Όπως σημείωσε, το Υπουργείο, σε συνεργασία με την ΕΛΙΜΕ και τους οργανισμούς λιμένων, προετοιμάζει ένα ολοκληρωμένο εθνικό πρόγραμμα επενδύσεων για τη λιμενική βιομηχανία, το οποίο δεν θα περιορίζεται μόνο στις υποδομές, αλλά θα περιλαμβάνει τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών, την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού και τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου.
Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην κωδικοποίηση της λιμενικής νομοθεσίας και στην απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών, ώστε οι οργανισμοί λιμένων και τα λιμενικά ταμεία να μπορούν να υλοποιούν ταχύτερα τα αναπτυξιακά τους σχέδια. Όπως επεσήμανε ο Γενικός Γραμματέας, η νέα στρατηγική αφορά στο σύνολο του ελληνικού λιμενικού συστήματος, από τα μεγάλα λιμάνια του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών έως τα μικρότερα περιφερειακά και νησιωτικά λιμάνια, τα οποία αποτελούν κρίσιμους πυλώνες της νησιωτικότητας, των θαλάσσιων μεταφορών και της περιφερειακής ανάπτυξης.
Το επιχειρησιακό σκέλος αυτής της στρατηγικής παρουσιάστηκε από τον Υπεύθυνο Νέων Τεχνολογιών και Αειφορίας της ΕΛΙΜΕ, Μηνά Παπαδάκη, ο οποίος ανέπτυξε το νέο Στρατηγικό Πλαίσιο Νέων Τεχνολογιών και Αειφορίας 2026-2030, φιλοδοξώντας να αποτελέσει τον εθνικό οδικό χάρτη για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την πράσινη μετάβαση των ελληνικών λιμένων.
Όπως επισημάνθηκε, οι ελληνικοί λιμένες βρίσκονται μπροστά σε μία από τις μεγαλύτερες μεταβάσεις των τελευταίων δεκαετιών. Η εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανονισμών FuelEU Maritime, η ένταξη της ναυτιλίας στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS), η υποχρεωτική ηλεκτροδότηση των πλοίων από ξηρά (Cold Ironing), αλλά και η ταχεία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και των ψηφιακών εφαρμογών δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον λειτουργίας, στο οποίο τα λιμάνια καλούνται να προσαρμοστούν με γρήγορους ρυθμούς.
Η στρατηγική της ΕΛΙΜΕ αναπτύσσεται σε τρεις βασικούς άξονες.
Ο πρώτος αφορά στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου μηχανισμού αποτύπωσης της σημερινής κατάστασης των ελληνικών λιμένων. Προβλέπεται η συλλογή στοιχείων μέσω ειδικών ερωτηματολογίων, η ίδρυση Ελληνικού Παρατηρητηρίου Βιωσιμότητας και η έκδοση της πρώτης Εθνικής Έκθεσης Βιωσιμότητας Ελληνικών Λιμένων, ώστε να δημιουργηθεί για πρώτη φορά μια ενιαία εικόνα για τις επιδόσεις και τις ανάγκες του λιμενικού συστήματος.
Ο δεύτερος άξονας επικεντρώνεται στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Προβλέπει τη δημιουργία ομάδων εργασίας για την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, την έκδοση εξειδικευμένου Οδηγού AI για τους λιμένες, την ανάπτυξη Δείκτη Ψηφιακής Ωριμότητας (Digital Maturity Index), καθώς και την υιοθέτηση ολοκληρωμένων πολιτικών κυβερνοασφάλειας σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής οδηγίας NIS2, καθώς οι ψηφιακές απειλές αποτελούν πλέον κρίσιμο παράγοντα για τη λειτουργία των λιμενικών εγκαταστάσεων.
Ο τρίτος πυλώνας αφορά στην πράσινη μετάβαση. Περιλαμβάνει πιλοτικές μετρήσεις ενεργειακής κατανάλωσης και ανθρακικού αποτυπώματος, τη δημιουργία κοινού πλαισίου δεικτών αειφορίας μέσω του Green Port Framework, την εκπόνηση εθνικού οδικού χάρτη για την ανάπτυξη υποδομών Cold Ironing, καθώς και τον σχεδιασμό του προγράμματος Net Zero Ports Greece, με ορίζοντα την κλιματική ουδετερότητα των ελληνικών λιμένων έως το 2050. Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των λιμενικών υποδομών απέναντι στην κλιματική αλλαγή, στις ενεργειακές κρίσεις και στις κυβερνοεπιθέσεις.
Ο Οργανισμός Λιμένος Ηρακλείου θα αποτελέσει έναν από τους πρώτους λιμένες όπου θα εφαρμοστούν πιλοτικά αρκετές από τις νέες δράσεις, λειτουργώντας ως πεδίο δοκιμών για τεχνολογικές και περιβαλλοντικές καινοτομίες που στη συνέχεια θα μπορούν να επεκταθούν και στα υπόλοιπα ελληνικά λιμάνια.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Ένωσης Λιμένων Ελλάδος, Παναγιώτης Αναστασόπουλος, υπογράμμισε ότι μια συστηματική προσπάθεια έξι ετών αρχίζει πλέον να αποδίδει καρπούς. Όπως ανέφερε, η ελληνική λιμενική κοινότητα διαθέτει πλέον τα απαραίτητα εργαλεία για να περάσει από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση, αξιοποιώντας τις νέες ευρωπαϊκές δυνατότητες χρηματοδότησης και τις τεχνολογικές εξελίξεις.
Ο ίδιος χαρακτήρισε τη λιμενική βιομηχανία στρατηγικό πυλώνα τόσο της ελληνικής οικονομίας όσο και της ευρωπαϊκής εφοδιαστικής αλυσίδας, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία Πολιτείας, οργανισμών λιμένων και επιστημονικής κοινότητας αποτελεί τη βασική προϋπόθεση ώστε οι σχεδιασμοί των τελευταίων ετών να μετατραπούν σε έργα που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα, τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα του ελληνικού λιμενικού συστήματος.
Το μήνυμα που εξέπεμψε η συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΛΙΜΕ στο Ηράκλειο είναι σαφές. Η επόμενη δεκαετία δεν θα κριθεί μόνο από τις επενδύσεις σε νέες υποδομές, αλλά κυρίως από την ικανότητα των ελληνικών λιμανιών να υιοθετήσουν τις νέες τεχνολογίες, να μειώσουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα και να εξελιχθούν σε σύγχρονους κόμβους της ευρωπαϊκής εφοδιαστικής αλυσίδας.
Λεζάντα κεντρικής φωτογραφίας: Παναγιώτης Αναστασόπουλου , Μανώλης Κουτουλάκης, Μηνάς Παπαδάκης.
Διαβάστε ακόμη
Ιράν: Πώς το «χρυσό όπλο» των Στενών του Ορμούζ έγινε μεγαλύτερο ζήτημα από τα πυρηνικά
Το σχέδιο για φθηνότερο καλάθι: Πώς θα λειτουργήσει η συμφωνία κυβέρνησης και αγοράς
Ηχος αποκάλυψη: Τα ηχεία που μεταφέρουν το ιστορικό στούντιο στο σαλόνι
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα