Η συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης, βιομηχανίας τροφίμων και αλυσίδων σούπερ μάρκετ ολοκληρώθηκε. Το δύσκολο κομμάτι, όμως, αρχίζει τώρα. Μέσα στις επόμενες δέκα έως δεκαπέντε ημέρες, το γενικό πλαίσιο που συμφωνήθηκε στη χθεσινή σύσκεψη υπό τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο θα πρέπει να μετατραπεί σε ένα συγκεκριμένο σχέδιο εφαρμογής: να επιλεγούν τα προϊόντα που θα συμμετάσχουν, να καθοριστούν τα ποσοστά των μειώσεων, να οργανωθεί η ειδική σήμανση στα ράφια και να ολοκληρωθούν οι συμφωνίες με τις επιχειρήσεις, ώστε από την 31η Αυγούστου οι καταναλωτές να αρχίσουν να βλέπουν τις πρώτες μειώσεις.
Η συγκυρία μόνο τυχαία δεν είναι. Η ακρίβεια βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, την ώρα που η κυβέρνηση επιχειρεί να περάσει από τη συζήτηση για τις τιμές στην εφαρμογή μιας εθελοντικής συμφωνίας με την αγορά. Παρά την αποκλιμάκωση του γενικού πληθωρισμού στο 2,8% τον Ιούνιο, οι τιμές των τροφίμων εξακολουθούν να αυξάνονται με ρυθμό 2,7%, ενώ σε βασικές κατηγορίες, όπως το μοσχάρι (+15,6%) και το αρνί (+16,2%), οι ανατιμήσεις παραμένουν ισχυρές. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον επιχειρεί να λειτουργήσει η νέα εθελοντική συμφωνία.
Η πρωτοβουλία αφορά βασικές κατηγορίες προϊόντων που συμμετέχουν σχεδόν καθημερινά στο καλάθι του νοικοκυριού. Στη λίστα περιλαμβάνονται το νωπό κρέας (μοσχάρι, χοιρινό και πουλερικά), το γάλα, το γιαούρτι, τα τυριά και τα αυγά, το ψωμί και το αλεύρι, τα ζυμαρικά, το ρύζι και τα όσπρια, το ελαιόλαδο, τα σπορέλαια, το βούτυρο και οι μαργαρίνες, το βρεφικό γάλα, οι παιδικές τροφές και οι πάνες, ο καφές και τα δημητριακά, η σοκολάτα, τα μπισκότα και τα σοκολατοειδή, τα αναψυκτικά, τα απορρυπαντικά και καθαριστικά γενικής χρήσης, τα προϊόντα προσωπικής υγιεινής, καθώς και τα σχολικά είδη. Αντίθετα, τα νωπά φρούτα και λαχανικά έμειναν εκτός, καθώς οι έντονες διακυμάνσεις των τιμών τους δεν επιτρέπουν την ένταξή τους σε ένα τέτοιο πλαίσιο.
Μια εθελοντική συμφωνία
Σε αντίθεση με άλλα μέτρα που εφαρμόστηκαν τα προηγούμενα χρόνια, η νέα πρωτοβουλία δεν προβλέπει υποχρεωτικές μειώσεις τιμών ούτε στηρίζεται σε κάποια υπουργική απόφαση που θα επιβάλλει συγκεκριμένους όρους στις επιχειρήσεις. Αντίθετα, πρόκειται για μια εθελοντική συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης, βιομηχανίας τροφίμων και οργανωμένου λιανεμπορίου, στην οποία κάθε εταιρεία θα αποφασίσει εάν θα συμμετάσχει, ποια προϊόντα θα εντάξει και σε ποιο ποσοστό θα μειώσει τις τιμές τους.
«Δεν είναι “αποφασίζω και διατάσσω”», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός Ανάπτυξης στο άτυπο briefing που ακολούθησε τη σύσκεψη, περιγράφοντας τη φιλοσοφία της πρωτοβουλίας. Όπως εξήγησε, το ζητούμενο είναι να υπάρξει μια κοινή προσπάθεια όλων των κρίκων της αγοράς, με τη συμμετοχή τόσο των προμηθευτών όσο και των αλυσίδων σούπερ μάρκετ, ώστε το τελικό όφελος να φτάσει στον καταναλωτή.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η κυβέρνηση δεν επιχείρησε να καθορίσει ούτε τον αριθμό των προϊόντων που θα συμμετάσχουν ούτε το ακριβές ποσοστό της μείωσης για κάθε κωδικό. Το μοναδικό κοινό σημείο εκκίνησης που συμφωνήθηκε είναι ότι οι μειώσεις θα ξεκινούν από το 5%, αφήνοντας στις ίδιες τις επιχειρήσεις την ευχέρεια να προχωρήσουν σε μεγαλύτερες μειώσεις, ανάλογα με τις δυνατότητές τους.
Μάλιστα το πραγματικό κριτήριο επιτυχίας, σύμφωνα με τον υπουργό, δεν θα είναι ο αριθμός των κωδικών αλλά η μείωση της συνολικής μηνιαίας δαπάνης ενός νοικοκυριού για τις αγορές του στο σούπερ μάρκετ.
Οι επόμενες δέκα ημέρες θα κρίνουν πολλά
Η πραγματική διαπραγμάτευση αρχίζει τώρα. Μέσα στις επόμενες δέκα έως δεκαπέντε ημέρες οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αποφασίσουν ποια προϊόντα θα ενταχθούν στην πρωτοβουλία, ποιο θα είναι το ποσοστό της μείωσης για κάθε κωδικό, πόσο θα διαρκέσει η συμμετοχή κάθε προϊόντος και πώς θα οργανωθεί η εφαρμογή στα ράφια.
Κεντρικό ρόλο στην επόμενη φάση θα έχει η διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, Δέσποινα Τσαγγάρη, η οποία αναλαμβάνει ουσιαστικά τον συντονισμό της εφαρμογής. Μέσα στις επόμενες δέκα έως δεκαπέντε ημέρες θα πρέπει, σε συνεργασία με τις επιχειρήσεις, να οριστικοποιηθούν οι κωδικοί, τα ποσοστά των μειώσεων και οι τεχνικές λεπτομέρειες της πρωτοβουλίας, ώστε να γίνει η πρώτη αξιολόγηση της προόδου πριν από την έναρξη εφαρμογής της.
Γιατί επελέγησαν αυτές οι κατηγορίες
Η επιλογή των προϊόντων δεν έγινε τυχαία. Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπουργείο και η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς αξιοποίησαν τα δεδομένα που συγκεντρώνει η πλατφόρμα PosoKanei, η οποία αποτυπώνει πλέον με μεγάλη ακρίβεια ποιες κατηγορίες και ποιοι κωδικοί συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος των αγορών των καταναλωτών.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι περίπου το 10%-15% των κωδικών ενός μεγάλου σούπερ μάρκετ πραγματοποιεί σχεδόν το 70%-80% του συνολικού τζίρου. Αυτή ακριβώς είναι και η λογική της πρωτοβουλίας: να μην επιδιωχθούν οριζόντιες μειώσεις σε χιλιάδες προϊόντα, αλλά να δοθεί έμφαση σε προϊόντα που αγοράζει σταθερά η μεγάλη πλειονότητα των νοικοκυριών, ώστε το αποτέλεσμα να είναι ουσιαστικό για το συνολικό κόστος του καλαθιού.
Σύμφωνα με τον Τάκη Θεοδωρικάκο, αυτός θα είναι και ο πραγματικός δείκτης επιτυχίας της πρωτοβουλίας. «Δεν με ενδιαφέρει ο αριθμός των κωδικών. Με ενδιαφέρει να μπορώ να πω στο τέλος ότι μειώθηκε το κόστος του καλαθιού του νοικοκυριού», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Από το 5% έως και το 20%
Το 5% αποτελεί το κοινό σημείο εκκίνησης της συμφωνίας, όχι όμως και το ανώτατο όριο των μειώσεων. Όπως εξήγησε ο υπουργός Ανάπτυξης στο άτυπο briefing μετά τη σύσκεψη, στόχος είναι κάθε επιχείρηση να κινηθεί όσο πιο ψηλά μπορεί, ανάλογα με τις δυνατότητές της και την εμπορική της πολιτική.
«Το επιθυμητό είναι το μέγιστο δυνατό ποσοστό», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκτιμώντας ότι σε ορισμένους κωδικούς οι μειώσεις θα μπορούσαν να φθάσουν ακόμη και το 20%.
Στόχος, σύμφωνα με τον υπουργό, είναι να συμβάλουν όλοι οι κρίκοι της αλυσίδας, τόσο οι προμηθευτές όσο και τα σούπερ μάρκετ. «Όλοι θα συμμετέχουν. Όλοι θα συμβάλουν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η κυβέρνηση αποφεύγει, πάντως, να θέσει έναν ενιαίο στόχο για όλες τις επιχειρήσεις, καθώς το περιθώριο κινήσεων διαφέρει σημαντικά από κατηγορία σε κατηγορία και από εταιρεία σε εταιρεία. Γι’ αυτό και το μοναδικό κοινό σημείο αναφοράς που συμφωνήθηκε είναι το ελάχιστο ποσοστό μείωσης 5%, αφήνοντας την αγορά να καθορίσει τις μεγαλύτερες μειώσεις όπου αυτό είναι εφικτό. Η φιλοσοφία, όπως προκύπτει από τις συζητήσεις, είναι κάθε κρίκος της αλυσίδας – από τη βιομηχανία μέχρι το οργανωμένο λιανεμπόριο – να συμβάλει ανάλογα με τις δυνατότητές του, ώστε το τελικό όφελος να φτάσει στον καταναλωτή.
Γιατί επελέγη η διάρκεια των 2 έως 4 μηνών
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της πρωτοβουλίας είναι ότι δεν θα βασιστεί σε μια σταθερή λίστα προϊόντων μέχρι το τέλος του έτους. Αντίθετα, οι επιχειρήσεις θα μπορούν να συμμετέχουν στο πρόγραμμα για διάστημα από δύο έως τέσσερις μήνες, έχοντας τη δυνατότητα να αντικαθιστούν τους κωδικούς που συμμετέχουν κατά τη διάρκειά του.
Όπως εξήγησε ο υπουργός Ανάπτυξης, μια εταιρεία μπορεί να επιλέξει ένα σύνολο προϊόντων για τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο και στη συνέχεια να τα αντικαταστήσει με διαφορετικούς κωδικούς για το δίμηνο Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου. «Το ξαναλέω. Ευελιξία. Δύο έως τέσσερις μήνες. Γιατί θέλουμε το μέγιστο αποτέλεσμα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η επιλογή αυτή εξυπηρετεί περισσότερους από έναν στόχους. Από τη μία, επιτρέπει σε περισσότερες επιχειρήσεις να συμμετάσχουν, χωρίς να δεσμεύονται ότι θα διατηρήσουν τις ίδιες μειώσεις για ολόκληρο το τετράμηνο. Από την άλλη, τους δίνει τη δυνατότητα να ανανεώνουν τα προϊόντα που εντάσσονται στην πρωτοβουλία, χωρίς να δεσμεύονται από μια σταθερή λίστα σε όλη τη διάρκειά της.
Σύμφωνα με τον Τάκη Θεοδωρικάκο, η πρόβλεψη αυτή απαντά και σε προβληματισμούς που διατύπωσαν οι ίδιες οι επιχειρήσεις για ζητήματα ανταγωνισμού και εμπορικού απορρήτου. Όπως ανέφερε, η αγορά δεν επιθυμεί να δημοσιοποιούνται αναλυτικά οι εμπορικές κινήσεις κάθε εταιρείας, γεγονός που οδήγησε στην επιλογή ενός πιο ευέλικτου μοντέλου συμμετοχής, με δυνατότητα ανανέωσης των προϊόντων κατά τη διάρκεια της πρωτοβουλίας.
Η σήμανση που θα ξεχωρίζει τις μειώσεις
Από τις 31 Αυγούστου οι καταναλωτές δεν θα χρειάζεται να αναζητούν μόνοι τους ποια προϊόντα συμμετέχουν στην πρωτοβουλία.
Στα ράφια των σούπερ μάρκετ θα τοποθετηθεί ειδική σήμανση, η οποία – σύμφωνα με πληροφορίες του newmoney – δεν θα αναφέρει απλώς ότι ένα προϊόν συμμετέχει στην εθνική πρωτοβουλία, αλλά θα εμφανίζει και το ποσοστό της μείωσης.
Έτσι, ο καταναλωτής θα μπορεί να γνωρίζει άμεσα εάν ένα προϊόν έχει μειωθεί κατά 5%, 8%, 10% ή ακόμη περισσότερο, χωρίς να χρειάζεται να συγκρίνει παλαιές και νέες τιμές. Στόχος είναι τα προϊόντα που συμμετέχουν στη συμφωνία να είναι άμεσα αναγνωρίσιμα, ώστε η πρωτοβουλία να αποκτήσει και ορατότητα μέσα στα καταστήματα.
Το πραγματικό στοίχημα
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα. Το αν θα εξελιχθεί σε μια ουσιαστική παρέμβαση για τα νοικοκυριά θα εξαρτηθεί από το εύρος της συμμετοχής των επιχειρήσεων, τις τελικές μειώσεις που θα συμφωνηθούν και, κυρίως, από το αν αυτές θα αφορούν προϊόντα που βρίσκονται πραγματικά στο καθημερινό καλάθι των καταναλωτών.
Τις επόμενες εβδομάδες θα φανεί πόσες επιχειρήσεις θα ανταποκριθούν, πόσοι κωδικοί θα ενταχθούν τελικά στην πρωτοβουλία και ποιο θα είναι το πραγματικό ύψος των μειώσεων που θα περάσουν στα ράφια. Εκεί θα κριθεί αν η πρώτη μεγάλη εθελοντική συμφωνία κυβέρνησης και αγοράς μπορεί να αφήσει μετρήσιμο αποτύπωμα στο κόστος των καθημερινών αγορών.
Διαβάστε ακόμη
ElvalHalcor: Το στοίχημα των 850 εκατ. ευρώ στη νέα εποχή του χαλκού και του αλουμινίου (γραφήματα)
Motor Oil – AKTOR: Η στρατηγική συμμαχία πίσω από το τριπλό deal σε ενέργεια και υποδομές
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.