Το ενδιαφέρον των διεθνών ενεργειακών κολοσσών για τον ελληνικό χώρο αναζωπυρώνει τη συζήτηση γύρω από τις προοπτικές αξιοποίησης των εγχώριων υδρογονανθράκων.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Εμμανουήλ Παπαλέξης, ειδικός σε θέματα ενέργειας και ναυτιλίας, η ιστορία των ερευνών στην Ελλάδα δείχνει ότι απαιτούνται χρόνος, υπομονή και σημαντικά κεφάλαια μέχρι να διαπιστωθεί αν ένα κοίτασμα μπορεί να αξιοποιηθεί εμπορικά. Με αφορμή τις πρόσφατες εξελίξεις στα Blocks 2, 4 και 10, ο κ. Παπαλέξης μιλά στο newmoney.gr για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον των ελληνικών ερευνών υδρογονανθράκων.
– Πού βρίσκεται σήμερα η Ελλάδα στον τομέα των ερευνών υδρογονανθράκων;
Οι εργασίες στο Block 2 στο βορειοδυτικό Ιόνιο συνεχίζονται, ενώ έχουν ξεκινήσει οι διαδικασίες και στο Block 4, νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου. Παράλληλα, ανακοινώθηκε η έναρξη ερευνών και στο Block 10, στον Κυπαρισσιακό Κόλπο. Πρόκειται ουσιαστικά για τη συνέχεια μιας προσπάθειας που ξεκίνησε πριν από 125 περίπου χρόνια, όταν άρχισαν οι πρώτες έρευνες στον ελληνικό χώρο από ξένες εταιρείες.
– Τι μας διδάσκει η ιστορία των ερευνών στην Ελλάδα;
Η ιστορία χωρίζεται σε τρεις βασικές περιόδους. Από το 1903 έως το 1960 πραγματοποιήθηκαν έρευνες κυρίως στη Δυτική Ελλάδα και ανοίχθηκαν περίπου 40 ρηχά πηγάδια. Από το 1960 έως το 1975 έγιναν εκτεταμένες έρευνες με ακόμη περίπου 40 γεωτρήσεις, ενώ από το 1975 έως το 1990 ακολούθησαν άλλες 70 έως 80 γεωτρήσεις. Παρ’ όλα αυτά, το μοναδικό πραγματικά επιτυχημένο αποτέλεσμα ήταν η ανακάλυψη του κοιτάσματος του Πρίνου στη Θάσο.
– Ποια ήταν η συμβολή του Πρίνου στην ελληνική παραγωγή υδρογονανθράκων;
Ο Πρίνος ανακαλύφθηκε από την Oceanic Exploration και η παραγωγή ξεκίνησε το 1981. Μέχρι τη διακοπή λειτουργίας του το 2024 παρήγαγε περίπου 130 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στη σημερινή ετήσια κατανάλωση της χώρας. Η παραγωγή μειώθηκε σταδιακά, φθάνοντας τα τελευταία χρόνια μόλις τα 1.000 βαρέλια ημερησίως. Σήμερα εξετάζεται η αξιοποίηση των εγκαταστάσεων ως υπόγειας αποθήκης διοξειδίου του άνθρακα (Carbon Capture and Storage – CCS), μια εξέλιξη που μπορεί να δώσει νέα χρήση σε ένα ώριμο κοίτασμα.
– Ποιες είναι οι προοπτικές του Block 2 στο βορειοδυτικό Ιόνιο;
Η πρώτη φάση του έργου υλοποιήθηκε με τη συμμετοχή των TotalEnergies, Edison και Hellenic Energy. Ωστόσο, η Total αποχώρησε το 2020 και αργότερα ακολούθησε η Edison, καθώς οι εκτιμήσεις τους δεν επιβεβαιώθηκαν και το απαιτούμενο βάθος εξόρυξης ήταν ιδιαίτερα μεγάλο. Σήμερα το project συνεχίζεται με την ExxonMobil να κατέχει το 60%, την Energean το 20% και τη Hellenic Energy το υπόλοιπο 20%. Οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι η περιοχή ενδέχεται να διαθέτει έως και 200 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 33 χρόνια της σημερινής ελληνικής κατανάλωσης.
– Πότε αναμένεται η πρώτη γεώτρηση και ποια είναι τα επόμενα στάδια;
Εάν οι τρέχουσες αναλύσεις των σεισμικών δεδομένων καταλήξουν σε θετικά συμπεράσματα, η πρώτη γεώτρηση εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθεί τον Φεβρουάριο του 2027. Εφόσον τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, θα ακολουθήσει η φάση του appraisal, δηλαδή της επιβεβαίωσης και αξιολόγησης του κοιτάσματος. Σε αυτή τη διαδικασία μπορεί να απαιτηθούν νέες γεωτρήσεις και πρόσθετες σεισμικές έρευνες για να εκτιμηθούν με ακρίβεια η ποσότητα και τα χαρακτηριστικά του φυσικού αερίου ή του πετρελαίου. Στη συνέχεια ακολουθεί η φάση ανάπτυξης (development) και μόνο μετά λαμβάνεται η απόφαση για παραγωγή (production). Όλη αυτή η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει από πέντε έως δέκα χρόνια.
– Πόσο πιθανό είναι να υπάρξει εμπορική ανακάλυψη;
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι πιθανότητες επιτυχίας κυμαίνονται μεταξύ 15% και 18%. Το ποσοστό αυτό δεν θεωρείται ούτε χαμηλό ούτε βέβαιο. Είναι όμως αρκετά σημαντικό ώστε να δικαιολογεί επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων από μεγάλες διεθνείς εταιρείες.
– Τι συμβαίνει στο Block 4 νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου;
Για το συγκεκριμένο project έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον η Chevron και η Hellenic Energy. Οι εξελίξεις προχωρούν με πιο αργούς ρυθμούς, καθώς οι σεισμικές έρευνες 2D προγραμματίζονται για το 2027, ενώ η πρώτη γεώτρηση τοποθετείται χρονικά μετά το 2030.
– Γιατί εγκαταλείφθηκε το project δυτικά της Κρήτης;
Η ExxonMobil και η Hellenic Energy είχαν πραγματοποιήσει σεισμικές έρευνες 2D και είχαν αποφασίσει να προχωρήσουν στο επόμενο στάδιο των τρισδιάστατων σεισμικών ερευνών. Ωστόσο, πολύ πρόσφατα το project εγκαταλείφθηκε λόγω των γεωλογικών ενδείξεων που προέκυψαν αλλά και του υψηλού κόστους που απαιτούσε η συνέχιση των ερευνών.
– Ποια είναι η σημασία της εισόδου της Chevron στο Block 10;
Πρόσφατα η Chevron και η Hellenic Energy συμφώνησαν να αναλάβουν το Block 10 στον Κυπαρισσιακό Κόλπο, με τη Chevron να κατέχει ποσοστό 70%. Αξίζει να σημειωθεί ότι η αμερικανική εταιρεία συμμετέχει και στο Block 4, γεγονός που δείχνει το αυξημένο ενδιαφέρον της για συγκεκριμένες περιοχές του ελληνικού χώρου.
– Ποια είναι η βασική διαφορά στη στρατηγική Chevron και ExxonMobil;
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, η Chevron φαίνεται να στρέφεται σε έργα που μπορούν να προχωρήσουν ταχύτερα, ενώ η ExxonMobil επικεντρώνεται περισσότερο σε περιοχές που απαιτούν βαθύτερες εξορύξεις και πιο σύνθετες τεχνικές προσεγγίσεις. Αυτή είναι και η βασική διαφοροποίηση της στρατηγικής τους στην Ελλάδα.
-Ποιο είναι το βασικό συμπέρασμα για τις ελληνικές προοπτικές στους υδρογονάνθρακες;
Μέχρι σήμερα, με εξαίρεση τον Πρίνο, οι πολυάριθμες προσπάθειες του παρελθόντος δεν απέδωσαν ουσιαστικά αποτελέσματα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι σημερινές έρευνες δεν μπορούν να είναι πιο επιτυχημένες. Εκείνο που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι ότι τα έργα υδρογονανθράκων είναι μακροχρόνια projects, τα οποία επηρεάζονται από γεωπολιτικές εξελίξεις, από τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και από πολλούς ακόμη παράγοντες κατά τη διάρκεια της ερευνητικής διαδικασίας. Γι’ αυτό απαιτείται υπομονή και ρεαλισμός μέχρι να φανεί αν οι σημερινές επενδύσεις θα οδηγήσουν τελικά σε παραγωγή.
Διαβάστε ακόμη
Από Casio μέχρι Rolex: Η απίστευτη συλλογή που έφτιαξε ο Ζάκερμπεργκ όταν… ζήλεψε τον Αμπάνι (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.