Σε μια περίοδο όπου ο θαλάσσιος τουρισμός καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ισχυρή ζήτηση και τις αυξανόμενες γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις, ο Φίλιππος Βενετόπουλος, πρόεδρος της Ένωσης Πλοιοκτητών Ελληνικών Σκαφών Τουρισμού, μιλώντας στο newmoney καταγράφει τη σημερινή εικόνα του κλάδου με ρεαλισμό αλλά και συγκρατημένη αισιοδοξία. Από το yachting έως την κρουαζιέρα, η Ελλάδα συνεχίζει να αποτελεί έναν κορυφαίο διεθνή προορισμό, ωστόσο η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι το ισχυρό φυσικό πλεονέκτημα της χώρας δεν αρκεί από μόνο του, καθώς οι σύγχρονοι ταξιδιώτες αναζητούν ολοκληρωμένες, αυθεντικές και υψηλού επιπέδου εμπειρίες. Την ίδια στιγμή, ζητήματα όπως οι υποδομές, το θεσμικό πλαίσιο και η ανάγκη για επενδύσεις και εκπαίδευση αναδεικνύονται σε κρίσιμους παράγοντες για το μέλλον του κλάδου. Μιλώντας για τις προοπτικές του 2026, ο Φίλιππος Βενετόπουλος τονίζει ότι η χρονιά διαμορφώνεται μεν θετικά, αλλά απαιτεί προσεκτική διαχείριση, ευελιξία και κυρίως συντονισμένη δράση μεταξύ Πολιτείας και αγοράς, ώστε η Ελλάδα να παραμείνει στην πρώτη γραμμή του παγκόσμιου θαλάσσιου τουρισμού.
Κύριε Βενετόπουλε, ποια είναι η εικόνα που έχετε σήμερα για τον θαλάσσιο τουρισμό στην Ελλάδα, τόσο στο yachting όσο και στην κρουαζιέρα;
«Πρώτα απ’ όλα, σας ευχαριστώ πολύ για την ευκαιρία να μιλήσουμε σήμερα. Χαίρομαι ιδιαίτερα που έχουμε τη δυνατότητα να συζητήσουμε για έναν τόσο σημαντικό κλάδο για τη χώρα μας. Η εικόνα που έχω σήμερα για τον θαλάσσιο τουρισμό στην Ελλάδα είναι συνολικά θετική, αλλά ταυτόχρονα απαιτεί σοβαρότητα, προσαρμοστικότητα και στρατηγική σκέψη. Τόσο το yachting όσο και η κρουαζιέρα συνεχίζουν να αποτελούν βασικούς πυλώνες του ελληνικού τουρισμού και να ενισχύουν τη διεθνή εικόνα της Ελλάδας ως μοναδικού θαλάσσιου προορισμού.
Βλέπουμε ότι η ζήτηση παραμένει ισχυρή, όμως ο ταξιδιώτης έχει πλέον διαφορετικές απαιτήσεις. Αναζητά αυθεντικές εμπειρίες, υψηλό επίπεδο υπηρεσιών, ασφάλεια, βιωσιμότητα και ουσιαστική σύνδεση με τον τόπο και τους ανθρώπους του. Δεν αρκεί πλέον μόνο το φυσικό μας πλεονέκτημα. Χρειάζεται ποιότητα, συνέπεια και συνεχής εξέλιξη.
Ωστόσο, θεωρώ ότι χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στη διατήρηση και προστασία του ελληνικού θαλάσσιου προϊόντος και ειδικά του yachting, το οποίο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας. Για να συνεχίσει ο κλάδος να αναπτύσσεται σωστά και βιώσιμα, είναι σημαντικό να υπάρχει συνεχής και ουσιαστική συνεργασία μεταξύ Πολιτείας και επαγγελματιών, με ανοιχτό διάλογο και κατανόηση των πραγματικών αναγκών της αγοράς. Μόνο έτσι μπορούμε να διατηρήσουμε την ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας και να εξελίξουμε ακόμη περισσότερο το τουριστικό προϊόν για τα επόμενα χρόνια.
Παράλληλα, ζούμε σε μια περίοδο με γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις, αυξημένα λειτουργικά κόστη και έναν διεθνή ανταγωνισμό που γίνεται ολοένα πιο έντονος. Αυτό σημαίνει ότι ως κλάδος πρέπει να συνεχίσουμε να επενδύουμε στις υποδομές, στους ανθρώπους μας, στην εκπαίδευση και συνολικά στην εμπειρία που προσφέρουμε. Η Ελλάδα έχει όλα τα χαρακτηριστικά για να πρωταγωνιστεί παγκοσμίως και πιστεύω ότι το μέλλον μπορεί να είναι ακόμη πιο δυνατό, εφόσον κινηθούμε με συνεργασία, όραμα και μακροπρόθεσμη στρατηγική.»
Σε ποιο βαθμό έχει επανέλθει η αγορά στα επίπεδα προ πανδημίας και ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά της φετινής ζήτησης;
«Η αγορά έχει σε μεγάλο βαθμό επανέλθει στα επίπεδα προ πανδημίας και σε ορισμένες κατηγορίες βλέπουμε ακόμη και καλύτερες επιδόσεις. Υπάρχει σαφώς μια πιο ώριμη και πιο απαιτητική ταξιδιωτική συμπεριφορά σε σχέση με το παρελθόν. Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της φετινής ζήτησης είναι η διεύρυνση του booking window, καθώς οι ταξιδιώτες προγραμματίζουν πλέον νωρίτερα τις διακοπές τους, αναζητώντας καλύτερη διαθεσιμότητα, μεγαλύτερη ασφάλεια στις επιλογές τους και συνολικά πιο ποιοτικές εμπειρίες.
Παράλληλα, παρατηρούμε αυξημένη ζήτηση για υψηλότερου επιπέδου υπηρεσίες και πιο προσωποποιημένες εμπειρίες, είτε αυτό αφορά το yachting είτε τη μικρή κρουαζιέρα. Ο ταξιδιώτης δίνει μεγαλύτερη αξία στην ποιότητα, στην αυθεντικότητα και στην άνεση. Επίσης, βλέπουμε ενίσχυση των ομαδικών και πολυγενεακών ταξιδιών — οικογένειες, παρέες ή μικρές κοινότητες ανθρώπων που επιλέγουν να ταξιδεύουν μαζί — κάτι που ταιριάζει ιδιαίτερα στο μοντέλο του ελληνικού θαλάσσιου τουρισμού και στις boutique εμπειρίες που μπορεί να προσφέρει η χώρα μας.»
Πώς διαμορφώνονται μέχρι στιγμής οι κρατήσεις για το καλοκαίρι του 2026; Υπάρχουν ενδείξεις για νέα ρεκόρ ή βλέπετε σημάδια επιβράδυνσης;
«Μέχρι στιγμής βλέπουμε μια θετική δυναμική για το καλοκαίρι του 2026, ιδιαίτερα από αγορές υψηλής αξίας. Οι κρατήσεις ξεκίνησαν σε υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Ωστόσο, από την έναρξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή και μετά, παρατηρήθηκε μια πιο συγκρατημένη τάση στις κρατήσεις, κυρίως λόγω της ψυχολογίας που επηρεάζει πάντα το ταξίδι, αλλά και λόγω των αυξημένων αεροπορικών ναύλων και της μειωμένης διαθεσιμότητας πτήσεων σε ορισμένες αγορές. Αυτό επηρέασε περισσότερο αγορές όπως η Μέση Ανατολή, η Ασία και σε έναν βαθμό η Αυστραλία.
Παρόλα αυτά, θεωρώ ότι είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα. Η ζήτηση παραμένει συνολικά ανθεκτική και η Ελλάδα εξακολουθεί να διαθέτει πολύ ισχυρά πλεονεκτήματα, όπως η ασφάλεια, η αυθεντικότητα και το υψηλό επίπεδο φιλοξενίας. Είμαστε αισιόδοξοι ότι με την αποκλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης, η αγορά θα μπορέσει να επανέλθει σε πιο φυσιολογικούς ρυθμούς. Σε κάθε περίπτωση, το 2026 δείχνει μέχρι στιγμής μια χρονιά με θετικές προοπτικές, αλλά και με ανάγκη για προσεκτική διαχείριση και προσαρμοστικότητα.»
Ποιες αγορές (ΗΠΑ, Ευρώπη, Μέση Ανατολή) κινούν φέτος τη ζήτηση για yachting και luxury τουρισμό;
«Οι βασικές αγορές παραμένουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Δυτική Ευρώπη και η Αυστραλία, ενώ τα τελευταία χρόνια βλέπουμε και αυξανόμενο ενδιαφέρον από την ιαπωνική αγορά. Οι ΗΠΑ συνεχίζουν να αποτελούν μία από τις σημαντικότερες αγορές για τον ελληνικό θαλάσσιο τουρισμό υψηλού επιπέδου. Είναι μια αγορά που εκτιμά ιδιαίτερα την εμπειρία και αναζητά boutique επιλογές. Η Ευρώπη παραμένει επίσης πολύ δυνατή, ειδικά αγορές όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Βρετανία και η Ιταλία.
Από τη Μέση Ανατολή υπάρχει ενδιαφέρον και δυναμική, ιδιαίτερα στον luxury τομέα, όμως είναι μια αγορά που επηρεάζεται πιο άμεσα από τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να ανταγωνίζεται μόνο σε επίπεδο τιμής. Το πραγματικό ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα είναι η ποιότητα, η φιλοξενία και η μοναδικότητα της εμπειρίας που προσφέρουμε.»
Εκτιμάτε ότι η Ελλάδα διατηρεί το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα έναντι άλλων μεσογειακών προορισμών;
«Η Ελλάδα διατηρεί πολύ ισχυρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Έχουμε κάτι που δεν μπορεί να αντιγραφεί: χιλιάδες νησιά, τεράστια ακτογραμμή, ιστορία, πολιτισμό και μια βαθιά σχέση με τη θάλασσα. Όμως το πλεονέκτημα αυτό δεν είναι δεδομένο. Αν δεν επενδύσουμε σε μαρίνες, λιμενικές υποδομές, εκπαίδευση, ψηφιακές υπηρεσίες και βιωσιμότητα, θα χάσουμε έδαφος από χώρες που κινούνται πιο γρήγορα, όπως η Κροατία, η Τουρκία, η Ιταλία και το Μαυροβούνιο.»
Πόσο επηρεάζει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή τον θαλάσσιο τουρισμό και ειδικά την κίνηση σε Ανατολική Μεσόγειο;
«Ο πόλεμος και η αστάθεια στη Μέση Ανατολή επηρεάζουν τον κλάδο, κυρίως σε επίπεδο δρομολογίων, αντίληψης (perception) και ασφαλιστικού κόστους. Αυτό δεν σημαίνει ότι σταματά η ζήτηση για την Ελλάδα. Αντιθέτως, σε αρκετές περιπτώσεις η Ελλάδα λειτουργεί ως ασφαλής εναλλακτική. Ήδη διεθνείς εταιρείες κρουαζιέρας έχουν ανακοινώσει ακυρώσεις ή αλλαγές σε δρομολόγια της Μέσης Ανατολής για το 2026-2027. Παράλληλα, η κατάσταση επηρεάζει και τις αεροπορικές μετακινήσεις, καθώς οι περιορισμοί σε αεροδρόμια της περιοχής έχουν δημιουργήσει δυσκολίες στις διεθνείς ανταποκρίσεις.»
Υπάρχουν ακυρώσεις, αλλαγές δρομολογίων ή μετατόπιση της ζήτησης προς «ασφαλέστερους» προορισμούς;
«Καθώς δραστηριοποιούμαστε κυρίως σε ασφαλείς προορισμούς, δεν έχουμε αντιμετωπίσει σημαντικά προβλήματα. Ωστόσο, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή είχε έμμεσο αντίκτυπο. Συγκεκριμένα, παρατηρήσαμε επιβράδυνση στις κρατήσεις για τις Σεϋχέλλες, καθώς οι πτήσεις προς τον προορισμό πραγματοποιούνταν μέσω αεροδρομίων που επηρεάστηκαν. Αυτό δημιούργησε μια παροδική αβεβαιότητα. Παρόλα αυτά, συνολικά η ζήτηση παραμένει ισχυρή για προορισμούς που προσφέρουν αίσθημα ασφάλειας και σταθερότητας.»
Βλέπετε ευκαιρίες για την Ελλάδα από πιθανή ανακατεύθυνση ροών ή κυριαρχεί η αβεβαιότητα;
«Παρά τη διεθνή αβεβαιότητα, μέχρι στιγμής δεν βλέπουμε ουσιαστική αρνητική επίδραση στην Ελλάδα. Αντιθέτως, η χώρα συνεχίζει να καταγράφει αύξηση στη ζήτηση, ενισχύοντας τη θέση της ως αξιόπιστος προορισμός. Σίγουρα υπάρχουν προκλήσεις στον σχεδιασμό των δρομολογίων στην ευρύτερη περιοχή, όμως η Ελλάδα φαίνεται να λειτουργεί περισσότερο ως σταθερή εναλλακτική επιλογή.»
Ποια είναι σήμερα τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος σε επίπεδο νομοθεσίας και λειτουργίας;
«Υπάρχουν ορισμένα ζητήματα που χρειάζονται καλύτερο συντονισμό. Ένα παράδειγμα είναι η Διώρυγα της Κορίνθου, η οποία παραμένει κλειστή μέχρι και τα τέλη Ιουνίου, δυσκολεύοντας τον προγραμματισμό πολλών σκαφών. Παράλληλα, η στελέχωση παραμένει πρόκληση. Είναι σημαντικό να ενισχυθεί η νέα γενιά Ελλήνων ναυτικών, αλλά και να υπάρξει ένα λειτουργικό πλαίσιο για την πρόσληψη πληρωμάτων από τρίτες χώρες, όπου αυτό είναι απαραίτητο. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι επίσης το θέμα του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού και των αγκυροβολίων. Χρειάζεται διάλογος και πρακτικές λύσεις που να προστατεύουν τις θάλασσές μας αλλά και τη βιωσιμότητα του ελληνικού yachting.»
Το ισχύον πλαίσιο για τα επαγγελματικά σκάφη και τις ναυλώσεις βοηθά ή λειτουργεί ανασταλτικά στην ανάπτυξη;
«Το ισχύον πλαίσιο έχει βελτιωθεί σε ορισμένα σημεία, αλλά παραμένει συχνά βαρύ και δύσκαμπτο. Αν θέλουμε ελληνική σημαία και ελληνικά πληρώματα να πρωταγωνιστήσουν, πρέπει να τους προσφέρουμε ένα περιβάλλον ανταγωνιστικό σε σχέση με άλλες μεσογειακές χώρες.»
Τι θα αλλάζατε άμεσα αν είχατε τη δυνατότητα, ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής σημαίας και του ελληνικού yachting;
«Θα έδινα προτεραιότητα σε τρία πράγματα: σταθερό φορολογικό πλαίσιο, απλούστευση διαδικασιών για επαγγελματικά σκάφη και επενδύσεις στις υποδομές.»
Πόσο επαρκείς είναι σήμερα οι μαρίνες και οι λιμενικές υποδομές για να υποστηρίξουν τη ζήτηση;
«Οι υποδομές είναι ίσως η μεγαλύτερη αδυναμία μας. Η ζήτηση και το προϊόν υπάρχουν, αλλά οι μαρίνες και οι λιμενικές εγκαταστάσεις σε πολλά σημεία δεν είναι στο επίπεδο που χρειάζεται ένας premium προορισμός. Δεν μπορούμε να μιλάμε για luxury yachting όταν ο επισκέπτης φτάνει σε λιμάνια χωρίς επαρκείς υπηρεσίες, διαχείριση αποβλήτων ή βασικές παροχές.»
Υπάρχουν καθυστερήσεις σε επενδύσεις ή έργα που επηρεάζουν την ανάπτυξη του κλάδο;
«Η ανακοίνωση προγράμματος 260 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση 30 νησιωτικών λιμένων είναι προς τη θετική κατεύθυνση, αλλά το ζητούμενο είναι η ταχύτητα υλοποίησης και η συνέπεια.»
Ποιος ήταν ο βασικός στόχος της έκθεσης σκαφών στον Πόρο;
«Ο στόχος ήταν να αναδειχθεί η ποιότητα και ο επαγγελματισμός του ελληνικού yachting διεθνώς. Το EMMYS 2026 στον Πόρο έφερε σε επαφή περισσότερους από 250 διεθνείς brokers και πράκτορες με πάνω από 100 σκάφη, αναδεικνύοντας την Ελλάδα ως premium προορισμό. Η φετινή διοργάνωση επιβεβαίωσε ξανά τη δυναμική μας και την ανάγκη για διεθνή εξωστρέφεια.»
Ποια ήταν η ανταπόκριση από επαγγελματίες και κοινό;
«Η ανταπόκριση ήταν εξαιρετική. Τέτοιες διοργανώσεις έχουν εμπορική αξία, αλλά και θεσμική: φέρνουν κοντά όλο το οικοσύστημα του κλάδου, από τους πλοιοκτήτες μέχρι τις τοπικές κοινωνίες.»
Ποιες είναι οι βασικές τάσεις που διαμορφώνουν το μέλλον του θαλάσσιου τουρισμού; «Οι ταξιδιώτες αναζητούν πλέον την αυθεντικότητα.
Ο σύγχρονος επισκέπτης θέλει να γνωρίσει τους ανθρώπους, την κουλτούρα και την καθημερινότητα κάθε τόπου. Θέλει να βρεθεί σε λιγότερο μαζικά νησιά και να ζήσει μια προσωπική εμπειρία. Η βιωσιμότητα και η τεχνολογία παίζουν ρόλο, αλλά στο τέλος της ημέρας αυτό που μετράει είναι το συναίσθημα που αποκομίζει ο ταξιδιώτης.»
Ποιο είναι το στοίχημα για την Ελλάδα την επόμενη πενταετία;
«Να περάσουμε από τη φυσική υπεροχή στη στρατηγική υπεροχή. Πρέπει να έχουμε υποδομές, κανόνες, εκπαίδευση και εθνική στρατηγική. Η Ελλάδα μπορεί να γίνει το κέντρο της Ανατολικής Μεσογείου ως ένα πλήρες οικοσύστημα.»
Αν έπρεπε να συνοψίσετε, ποιο είναι το βασικό μήνυμα για το 2026: χρονιά ευκαιριών ή χρονιά προκλήσεων;
«Είναι και τα δύο. Η ζήτηση υπάρχει, αλλά το περιβάλλον είναι σύνθετο. Δεν πρέπει να επαναπαυόμαστε· πρέπει να κινηθούμε γρήγορα και συντονισμένα.»
Πού θα θέλατε να δείτε τον ελληνικό θαλάσσιο τουρισμό σε δύο χρόνια από σήμερα;
«Πιο οργανωμένο, πιο εξωστρεφή και με τον θαλάσσιο τουρισμό ακόμη πιο ψηλά στην εθνική ατζέντα. Πρέπει να προχωρήσουν οι υποδομές και να φέρουμε περισσότερους νέους ανθρώπους κοντά στη θάλασσα, καθώς αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του DNA της Ελλάδας.»
Διαβάστε ακόμη
ΗΠΑ και πετρέλαιο: Η μάχη για τις εξαγωγές που απειλεί να ταράξει την παγκόσμια αγορά ενέργειας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα