Τον καθοριστικό ρόλο που διαδραμάτισε το Ναυτικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΝΕΕ) στη διαμόρφωση της σύγχρονης ελληνικής ναυτιλίας, μέσα από 90 χρόνια θεσμικής παρουσίας, παρεμβάσεων και προσαρμογής στις διεθνείς εξελίξεις, ανέδειξε ο καθηγητής Γιάννης Θεοτοκάς, πρόεδρος του Τμήματος Ναυτιλιακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς. Μιλώντας στην επετειακή εκδήλωση για τη συμπλήρωση 90 χρόνων από την ίδρυση του ΝΕΕ, που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, ο καθηγητής παρουσίασε την ιστορική έκδοση που εκπονήθηκε με πρωτοβουλία της διοίκησης του Επιμελητηρίου, φωτίζοντας σημαντικούς σταθμούς της πορείας του, αλλά και τις δυσκολίες που αντιμετώπισε η ερευνητική ομάδα στην ανασύνθεση της ιστορίας του.
Όπως επισήμανε, το ΝΕΕ, που ιδρύθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 1936 ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, αποτελεί τον θεσμό που συνενώνει τους φορείς της θαλάσσιας επιχειρηματικής δραστηριότητας, με βασική αποστολή την προστασία και την προαγωγή των συμφερόντων της εμπορικής ναυτιλίας. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις δυσκολίες της ιστορικής έρευνας. Το διαθέσιμο αρχειακό υλικό δεν ήταν συστηματικά ταξινομημένο, ενώ μεγάλο μέρος των εγγράφων αφορούσε κυρίως τις τελευταίες δεκαετίες λειτουργίας του Επιμελητηρίου. Η συγγραφική ομάδα, στην οποία συμμετείχαν ένας ναυτιλιακός οικονομολόγος, ένας νομικός και δύο ιστορικοί, χρειάστηκε να αναζητήσει πρόσθετες πηγές, να οργανώσει τα διαθέσιμα τεκμήρια και να καλύψει σημαντικά κενά.
Για τις πρώτες δεκαετίες λειτουργίας του ΝΕΕ, βασική πηγή πληροφοριών αποτέλεσε το περιοδικό «Ναυτικά Χρονικά», ενώ για τις νεότερες περιόδους αξιοποιήθηκαν δημοσιεύματα και αρχειακά έγγραφα. Η ερευνητική διαδικασία είχε και ένα πρόσθετο αποτέλεσμα: τη δημιουργία ενός ταξινομημένου αρχείου, το οποίο μπορεί πλέον να αξιοποιηθεί από μελλοντικούς ερευνητές της ναυτιλίας. Σύμφωνα με τον Γιάννη Θεοτοκά, δύο χρονιές αποτέλεσαν καθοριστικούς σταθμούς για τη θεσμική εξέλιξη του Επιμελητηρίου.
Η πρώτη ήταν το 1948, όταν πραγματοποιήθηκε ο αρχικός θεσμικός μετασχηματισμός, με τη διεύρυνση της σύνθεσης του Διοικητικού Συμβουλίου και την ενίσχυση της εκπροσώπησης των διαφορετικών κατηγοριών της ναυτιλιακής δραστηριότητας.
Η δεύτερη και σημαντικότερη τομή ήρθε το 1979, με την ψήφιση του νόμου 989, ο οποίος αναμόρφωσε το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του ΝΕΕ και του έδωσε περισσότερες δυνατότητες παρέμβασης στη διαμόρφωση της εθνικής ναυτιλιακής πολιτικής.
Ο καθηγητής υπενθύμισε χαρακτηριστικά την τοποθέτηση του τότε προέδρου του Επιμελητηρίου, Νικολάου Νομικού, ο οποίος είχε επισημάνει ότι ο νέος νόμος χώριζε την ιστορία του οργανισμού σε δύο περιόδους, εκείνη που είχε ολοκληρωθεί και εκείνη που ανοιγόταν μπροστά του. Μετά το 1979, η δραστηριότητα του ΝΕΕ επεκτάθηκε και ενισχύθηκε σε κρίσιμους τομείς, όπως η ναυτική εργασία, η ναυτική εκπαίδευση, η εθνική και ευρωπαϊκή ναυτιλιακή πολιτική, η διεθνής εκπροσώπηση και η συμβολή στη νομοθετική διαδικασία. Από την ιστορική έρευνα, όπως εξήγησε ο πρόεδρος του Τμήματος Ναυτιλιακών Σπουδών, προκύπτει ότι το Επιμελητήριο ανέπτυξε την ικανότητα να παρακολουθεί τις εξελίξεις, να παρεμβαίνει έγκαιρα σε συνεργασία με τους υπόλοιπους ναυτιλιακούς φορείς και να διατυπώνει προτάσεις για την αντιμετώπιση μελλοντικών προκλήσεων.
Ξεχωριστή θέση στην ομιλία του είχε η ψηφιακή μετάβαση του ΝΕΕ, την οποία παρουσίασε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα προσαρμογής ενός ιστορικού θεσμού στις απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής. Όπως τόνισε, η ψηφιακή παρουσία του Επιμελητηρίου επιτρέπει στη φωνή της ελληνικής ναυτιλίας να ακούγεται διεθνώς με σύγχρονο και τεκμηριωμένο τρόπο, ενώ παράλληλα δημιουργεί έναν σταθερό δίαυλο επικοινωνίας με τη νέα γενιά.
Ολοκληρώνοντας, ο Γιάννης Θεοτοκάς υπογράμμισε ότι βασική επιδίωξη της επετειακής μελέτης ήταν να αναδειχθεί η συμβολή του ΝΕΕ στη διαμόρφωση της ταυτότητας της σύγχρονης ελληνικής ναυτιλίας, αλλά και να καταγραφούν οι προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει τα επόμενα χρόνια στον θεσμικό του ρόλο ως συμβούλου του κράτους για τα ναυτιλιακά ζητήματα. Η έκδοση, πέρα από την επετειακή της σημασία, αποτελεί πλέον και ένα εργαλείο ιστορικής τεκμηρίωσης για την πορεία ενός θεσμού που συνδέθηκε στενά με την ανάπτυξη και τη διεθνή καθιέρωση της ελληνικής ναυτιλίας.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.