Η αυξανόμενη έλλειψη diesel στην ευρωπαϊκή αγορά αρχίζει να αναδιατάσσει τους παγκόσμιους εμπορικούς δρόμους των πετρελαϊκών προϊόντων, στέλνοντας την Ευρώπη όλο και πιο μακριά για φορτία και δημιουργώντας πρόσθετη ζήτηση σε ton-miles για τα MR και LR product tankers. Αυτό επισημαίνει ο αναλυτής της Intermodal, Νίκος Ταγκούλης, σημειώνοντας ότι η περιορισμένη προσφορά από Ρωσία και Μέση Ανατολή στρέφει τους Ευρωπαίους αγοραστές προς τις ΗΠΑ, την Ινδία και, πλέον, ακόμη και τη Νότια Κορέα.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η αγορά diesel βρέθηκε την περασμένη εβδομάδα αντιμέτωπη με υψηλές τιμές και εντεινόμενες ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια. Οι χώρες του G7 συμφώνησαν στην αποδέσμευση 100 εκατ. βαρελιών αργού και diesel μέσα στους επόμενους τέσσερις μήνες, με τις λεπτομέρειες και τον τρόπο εφαρμογής να εξαρτώνται από τις αποφάσεις του IEA.
Η Ευρώπη αναμένεται να συνεισφέρει περίπου 50 εκατ. βαρέλια diesel, περιορίζοντας περαιτέρω τα στρατηγικά της αποθέματα. Την ίδια ώρα, τα εμπορικά αποθέματα στο hub ARA —Άμστερνταμ, Ρότερνταμ, Αμβέρσα— παραμένουν χαμηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, γεγονός που, σύμφωνα με την Intermodal, αφήνει σχετικά περιορισμένο περιθώριο ασφαλείας.
Στην Ασία, η αβεβαιότητα ενισχύεται από την Κίνα, η οποία ανέστειλε τις εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων γύρω από την περίοδο της Golden Week, έπειτα από σημαντική αύξηση των εξαγωγών diesel τον Σεπτέμβριο. Την ίδια στιγμή, η Ρωσία παραμένει σε μεγάλο βαθμό εκτός της διεθνούς αγοράς εξαγωγών, μετά την παράταση των περιορισμών στο diesel έως τον Οκτώβριο και τις συνεχιζόμενες διαταραχές στις υποδομές διύλισης από ουκρανικές επιθέσεις.
Ιδιαίτερη σημασία για την Ευρώπη έχει η εικόνα στη Μέση Ανατολή. Παρά την ανάκαμψη των εξαγωγών αργού, δεν καταγράφεται αντίστοιχη βελτίωση στα προϊόντα πετρελαίου. Σύμφωνα με στοιχεία της Vortexa που επικαλείται η Intermodal, οι περιφερειακές εξαγωγές diesel/gasoil διαμορφώθηκαν τον Σεπτέμβριο στα 1,12 εκατ. βαρέλια ημερησίως, μειωμένες κατά 36% σε ετήσια βάση, ενώ οι ροές προς την Ευρώπη ήταν περίπου 50% χαμηλότερες.
Το κενό καλούνται να καλύψουν σε σημαντικό βαθμό οι ΗΠΑ. Οι αμερικανικές εξαγωγές diesel/gasoil έφθασαν περίπου τα 1,57 εκατ. βαρέλια ημερησίως στο γ΄ τρίμηνο του 2026, σημειώνοντας αύξηση 28% σε ετήσια βάση. Παράλληλα, οι μεγαλύτερης απόστασης αποστολές προς την Ευρώπη αυξήθηκαν κατά περίπου 35%.
Για τη ναυλαγορά, αυτή η μετατόπιση έχει ιδιαίτερη σημασία. Όπως επισημαίνει ο Νίκος Ταγκούλης, οι μεγαλύτερες διαδρομές από τον αμερικανικό Κόλπο προς την Ευρώπη αυξάνουν τα ton-miles και προσφέρουν ουσιαστική στήριξη στην απασχόληση των MR tankers. Παράλληλα, η διατήρηση των αμερικανικών εξαγωγών χωρίς περιορισμούς διασφαλίζει μία κρίσιμη πρόσθετη πηγή diesel για ολόκληρη τη λεκάνη του Ατλαντικού.
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα για τα μεγαλύτερα product tankers είναι η στροφή προς την Ινδία. Οι αφίξεις diesel/gasoil από την Ινδία στην Ευρώπη τον Οκτώβριο υπολογίζονται σήμερα σε περίπου 228.000 βαρέλια ημερησίως, αυξημένες κατά περίπου 65% σε μηνιαία βάση.
Η μεγάλη ινδική βάση διύλισης, η οποία τροφοδοτείται κυρίως με αργό από τη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή, επιτρέπει στη χώρα να ανταποκριθεί ευκολότερα στο διεθνές έλλειμμα προσφοράς. Παράλληλα, η πρόσφατη μείωση του ινδικού φόρου στις εξαγωγές diesel ενισχύει περαιτέρω τη δυνατότητα αύξησης των ροών.
Για τη ναυτιλία αυτό σημαίνει μεγαλύτερες αποστάσεις. Τα ισχυρά ευρωπαϊκά περιθώρια διύλισης μπορούν να προσελκύσουν ακόμη περισσότερα ινδικά φορτία προς δυσμάς, προσφέροντας πρόσθετη στήριξη στην απασχόληση των LR1 και LR2 και στη ζήτηση σε ton-miles.
Στο ίδιο μοτίβο εντάσσεται και μία ασυνήθιστη κίνηση από τη Βορειοανατολική Ασία: φορτίο 90.000 τόνων diesel από τη Νότια Κορέα φέρεται να έχει κλειστεί με προορισμό τη Βορειοδυτική Ευρώπη. Πρόκειται για διαδρομή που ξεχωρίζει, καθώς η Κορέα παραδοσιακά επικεντρώνεται σε κοντινότερες αγορές, όπως η Αυστραλία και η Ανατολική Ασία.
Η δυνατότητα της Νότιας Κορέας να αυξήσει σημαντικά τις εξαγωγές της παραμένει, ωστόσο, περιορισμένη από τα μέτρα ενεργειακής ασφάλειας της κυβέρνησης, τα οποία θέτουν ανώτατα όρια στις μηνιαίες εξαγωγές βενζίνης, diesel αυτοκίνησης και κηροζίνης θέρμανσης.
Η συνολική εικόνα, σύμφωνα με την Intermodal, είναι θετική για τη ζήτηση στα product tankers. Η ανάγκη της Ευρώπης να αναζητεί φορτία στον Κόλπο των ΗΠΑ, στην Ινδία και ενδεχομένως στη Νότια Κορέα αυξάνει τις αποστάσεις μεταφοράς και στηρίζει τόσο τα MR όσο και τα LR.
Η αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων στην Ευρώπη μπορεί βραχυπρόθεσμα να περιορίσει τις άμεσες εισαγωγικές ανάγκες. Εάν όμως οι βασικές αιτίες της περιορισμένης προσφοράς δεν υποχωρήσουν ουσιαστικά, η ανακατεύθυνση των ροών diesel προς πιο απομακρυσμένους προμηθευτές εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να λειτουργεί υποστηρικτικά για την αξιοποίηση του στόλου.
Ο Νίκος Ταγκούλης επισημαίνει, τέλος, ότι οι επιπτώσεις μπορεί να ξεπεράσουν τα όρια της αγοράς των product tankers. Βιομηχανία, οδικές μεταφορές και γεωργία εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το diesel, ενώ βραχυπρόθεσμα η ζήτηση είναι σχετικά ανελαστική.
Εάν επομένως οι υψηλές τιμές και η στενότητα προσφοράς επιμείνουν, ενδέχεται να ενισχυθούν οι πληθωριστικές πιέσεις και να αυξηθεί το κόστος της αγροτικής παραγωγής. Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει παραγωγή και εξαγωγές αγροτικών προϊόντων και, σε δεύτερο χρόνο, να δημιουργήσει επιπτώσεις ακόμη και στη ναυλαγορά ξηρού φορτίου μέσω των θαλάσσιων μεταφορών σιτηρών.
Διαβάστε ακόμη
Επενδύσεις: Γιατί funds και millionaires έρχονται τώρα στην Ελλάδα (pics)
Πετρέλαιο: Το νέο ενεργειακό σοκ και οι παράγοντες που μπορούν να εκτοξεύσουν ξανά τις τιμές
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ