LNG: 36 εκατ. τόνοι εκτός αγοράς – Το Ορμούζ ξαναγράφει τις θαλάσσιες διαδρομές του φυσικού αερίου

Σε βαθιά αναδιάταξη οδηγείται η παγκόσμια αγορά LNG, καθώς η κρίση στα Στενά του Ορμούζ δεν περιορίζεται πλέον σε μία προσωρινή διαταραχή της προσφοράς, αλλά αρχίζει να αλλάζει τις ίδιες τις θαλάσσιες διαδρομές του φυσικού αερίου. Περίπου 36 εκατ. τόνοι LNG έχουν χαθεί από την παγκόσμια αγορά μέσα στο 2026, σύμφωνα με τη Shell, ο οποίος μίλησε στο συνέδριο Gastech στην Μπανγκόκ. Η πολεμική σύγκρουση και η δραματική συρρίκνωση της ναυσιπλοΐας μέσω του Ορμούζ έχουν περιορίσει σημαντικά τις δυνατότητες εξαγωγής από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Πριν από τον πόλεμο, από τη συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία περνούσε περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG. Η απώλεια αυτών των ποσοτήτων έχει προκαλέσει ισχυρό σοκ στις ασιατικές αγορές. Οι spot τιμές του LNG στην Ασία έχουν πλησιάσει τα 30 δολάρια ανά MMBtu, έναντι περίπου 10 δολαρίων πριν από τον πόλεμο, με αποτέλεσμα ιδιαίτερα ευαίσθητες στις τιμές αγορές να περιορίζουν την κατανάλωση φυσικού αερίου. Κίνα και Ινδία έχουν οδηγήσει τις εισαγωγές LNG σε πολυετή χαμηλά, στρεφόμενες περισσότερο σε εναλλακτικά καύσιμα, μεταξύ των οποίων άνθρακας και πετρέλαιο.

Η ναυτιλιακή διάσταση

Για τη ναυτιλία, ωστόσο, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η απώλεια φορτίων από τη Μέση Ανατολή μειώνει σε πρώτη ανάγνωση τη διαθέσιμη μεταφορική ζήτηση. Την ίδια στιγμή όμως, οι αγοραστές αναζητούν LNG από πολύ πιο απομακρυσμένες πηγές, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η σημασία των tonne-miles. Ευρώπη και Ασία καλούνται να αναπληρώσουν μέρος των χαμένων ποσοτήτων από το Atlantic Basin, με τις ΗΠΑ να αποκτούν ακόμη μεγαλύτερο ρόλο. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ExxonMobil εκτιμά πως έως το 2030 οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν περίπου το 30% της παγκόσμιας αγοράς LNG.

Ακριβώς εδώ βρίσκεται η νέα εξίσωση για τα LNG carriers: λιγότερο LNG από τον Περσικό Κόλπο, αλλά μεγαλύτερες αποστάσεις για ένα μέρος των φορτίων που καλούνται να το αντικαταστήσουν. Ένα φορτίο που δεν μπορεί να κινηθεί από το Κατάρ προς την Ασία και αντικαθίσταται από αμερικανικό LNG απαιτεί σαφώς μεγαλύτερη θαλάσσια μεταφορική εργασία. Εφόσον αυτή η μετατόπιση αποκτήσει διάρκεια και επαρκή όγκο, μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά για τη ζήτηση χωρητικότητας, αντισταθμίζοντας μέρος της αρνητικής επίδρασης από τη συνολική απώλεια φορτίων.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία και για τους Έλληνες πλοιοκτήτες LNG carriers, οι οποίοι διαθέτουν ισχυρή παρουσία στον συγκεκριμένο κλάδο. Το κρίσιμο μέγεθος για την αγορά δεν είναι μόνο πόσοι τόνοι LNG παράγονται και εξάγονται, αλλά και πόσα μίλια πρέπει να διανύσει κάθε τόνος μέχρι τον τελικό αγοραστή.

Η ταχύτητα με την οποία οι καταναλωτές επιχειρούν να αναδιατάξουν τις προμήθειές τους είναι ήδη εμφανής. Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς που συμμετείχαν στο Gastech, η Ινδία έχει καταφέρει να αποκαταστήσει περίπου το 90%-95% της κατανάλωσης φυσικού αερίου, αξιοποιώντας εναλλακτικούς προμηθευτές. Η εκτίμηση κορυφαίων στελεχών των GAIL, PetroChina, Shell και ExxonMobil είναι ότι η πτώση της ζήτησης σε Κίνα και Ινδία δεν είναι μόνιμη. Αντίθετα, θεωρούν πιθανή την ανάκαμψή της όταν αποκατασταθούν οι ροές και οι τιμές επιστρέψουν σε περισσότερο βιώσιμα επίπεδα. Για την Κίνα, στελέχη της αγοράς τοποθετούν μια πιο ανταγωνιστική περιοχή τιμών στα 7-9 δολάρια/MMBtu. Το MMBtu σημαίνει Million British Thermal Units, δηλαδή ένα εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες (Btu). Είναι μονάδα μέτρησης ενέργειας και χρησιμοποιείται ευρέως στις διεθνείς αγορές φυσικού αερίου και LNG. Το 1 MMBtu ισούται με 293 kWh ενέργειας

Το μέγεθος της ανατροπής αποτυπώνεται ακόμη καθαρότερα στα στοιχεία της Kpler. Τη Δευτέρα καταγράφηκαν μόλις τέσσερις διελεύσεις commodity vessels από το Ορμούζ, έναντι 10 την Κυριακή και περίπου 125 μεγάλων εμπορικών πλοίων ημερησίως πριν από τον πόλεμο. Από τα τέσσερα πλοία, δύο bulk carriers εξήλθαν από το Στενό, το ένα φορτωμένο και το άλλο κενό φορτίου, ενώ δύο oil tankers εισήλθαν, αμφότερα χωρίς φορτίο. Τα στοιχεία δεν περιλαμβάνουν πλοία που ενδεχομένως διήλθαν με απενεργοποιημένο AIS.

Η πίεση δεν περιορίζεται στον Περσικό Κόλπο. Στο Bab el-Mandeb, τη δεύτερη κρίσιμη πύλη των ενεργειακών και εμπορικών ροών της περιοχής, οι διελεύσεις commodity vessels μειώθηκαν την ίδια ημέρα στις 21 από 28 μία ημέρα νωρίτερα. Έτσι, δύο από τα σημαντικότερα θαλάσσια chokepoints του παγκόσμιου ενεργειακού εμπορίου βρίσκονται ταυτόχρονα υπό πίεση.

Για την αγορά LNG το ερώτημα μετατοπίζεται πλέον από το πότε θα αποκατασταθούν οι χαμένες ποσότητες στο από πού θα προέρχονται τα φορτία, πόσο μακριά θα ταξιδεύουν και πόση πρόσθετη ζήτηση για LNG carriers θα δημιουργούν. Σε αυτό το νέο περιβάλλον, συμφωνίες που εξασφαλίζουν πρόσβαση σε φορτία του Atlantic Basin αποκτούν μεγαλύτερη στρατηγική αξία. Και για την ελληνική ναυτιλία, το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι εάν η γεωπολιτική αναδιάταξη του LNG θα μετατραπεί τελικά σε ένα ισχυρό ton-mile story για τον στόλο των LNG carriers.