Το παζάρι για το LNG πίσω από τις κλειστές πόρτες του ΙΜΟ

Δύο ζητήματα συγκεντρώνουν το βάρος της διαπραγμάτευσης για τους νέους κανόνες εκπομπών στη ναυτιλία. Πόσο χώρο θα αφήνει το πλαίσιο στο υγροποιημένο φυσικό αέριο και ποιος θα διαχειρίζεται τα χρήματα που θα προκύπτουν από την εφαρμογή του. Γύρω από αυτά τα μέτωπα εξελίσσεται η προσπάθεια συμφωνίας στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, με την τελική μορφή του Net-Zero Framework να παραμένει ανοιχτή.

Η παρέμβαση του γενικού γραμματέα του ΙΜΟ, Αρσένιο Ντομίνγκες, δίνει το στίγμα αυτής της δύσκολης ισορροπίας. Η επισήμανσή του ότι η ναυτιλία δεν μπορεί να αλλάξει κατεύθυνση από τη μια ημέρα στην άλλη φέρνει στο προσκήνιο τις επενδύσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί και τις πραγματικές δυνατότητες μετάβασης σε άλλα καύσιμα. Για τις εταιρείες που έχουν επιλέξει πλοία με δυνατότητα χρήσης LNG, η διαπραγμάτευση έχει άμεσο επιχειρηματικό αντίκρισμα. Οι αποφάσεις για τη μεταχείριση κάθε καυσίμου θα επηρεάσουν το κόστος συμμόρφωσης και τον σχεδιασμό των επόμενων επενδύσεων. Το ζητούμενο, επομένως, είναι τι ακριβώς θα προβλέπουν οι κανόνες και από πότε θα εφαρμόζονται.

Στο πολιτικό σκέλος, οι αμερικανικές αντιρρήσεις παραμένουν κομβικές. Η Ουάσιγκτον έχει θέσει ζήτημα διατήρησης της δυνατότητας χρήσης LNG, ενώ αντιτίθεται και στον ρόλο του ΙΜΟ ως διαχειριστή των κεφαλαίων που θα συγκεντρώνει ο προτεινόμενος μηχανισμός. Η διαφωνία αφορά έτσι και την οικονομική αρχιτεκτονική του σχεδίου, πέρα από τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις.

Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης προτάσεις που συνδέουν τις υποχρεώσεις των πλοίων με τις διαθέσιμες ποσότητες καθαρότερων καυσίμων και την ανάπτυξη υποδομών ανεφοδιασμού. Η σύνδεση αυτή αγγίζει ένα πρακτικό πρόβλημα της μετάβασης που είναι οι νέες απαιτήσεις θα εφαρμοστούν σε έναν παγκόσμιο στόλο που δραστηριοποιείται σε αγορές με διαφορετικές δυνατότητες πρόσβασης σε εναλλακτικά καύσιμα.

Η εκκρεμότητα ξεκινά από τον Οκτώβριο του 2025, όταν αναβλήθηκαν οι συζητήσεις για την υιοθέτηση του πλαισίου. Τον Μάιο του 2026, ο ΙΜΟ επιβεβαίωσε ότι τα κράτη μπορούν να καταθέσουν νέες τροποποιήσεις και προσαρμογές στο ήδη εγκεκριμένο σχέδιο, στο πλαίσιο της προσπάθειας διεύρυνσης της συναίνεσης. Αυτό αφήνει περιθώριο αλλαγών πριν από την τελική απόφαση.

Το επόμενο κρίσιμο στάδιο έχει προγραμματιστεί για τις 23–27 Νοεμβρίου 2026, με τις τεχνικές διαπραγματεύσεις που προηγούνται της 85ης συνόδου της Επιτροπής Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος. Η σύνοδος θα πραγματοποιηθεί από τις 30 Νοεμβρίου έως τις 3 Δεκεμβρίου, ενώ για τις 4 Δεκεμβρίου προβλέπεται η επανέναρξη της έκτακτης συνεδρίασης, εφόσον επιβεβαιωθεί από την επιτροπή. Το πρόγραμμα αυτό αποτελεί το επόμενο παράθυρο λήψης αποφάσεων, χωρίς να προδικάζει συμφωνία.