Σε μια σύνθετη εξίσωση με πολλές άγνωστες μετατρέπεται η προσπάθεια της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τη στεγαστική κρίση μέσω του νέου προγράμματος «Ανακαινίζω». Με συνολικό προϋπολογισμό που προσεγγίζει τα 500 εκατ. ευρώ, το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να επαναφέρει στην αγορά χιλιάδες κλειστά διαμερίσματα, αυξάνοντας τη διαθέσιμη προσφορά κατοικιών. Ωστόσο, πίσω από τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς κρύβεται μια πολύ πιο περίπλοκη πραγματικότητα.
Τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών δείχνουν ότι σε όλη τη χώρα υπάρχουν περίπου 400.000 ακίνητα με μηδενική ή εξαιρετικά χαμηλή κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος την τελευταία τριετία, ένδειξη ότι παραμένουν κλειστά και αναξιοποίητα.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, εάν ενεργοποιηθεί ακόμη και το 5%-6% αυτών των κατοικιών, το πρόγραμμα θα θεωρηθεί επιτυχημένο και οι διαθέσιμοι πόροι θα απορροφηθούν πλήρως. Παρ’ όλα αυτά, η ενεργοποίηση ακόμη και αυτού του σχετικά μικρού ποσοστού αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση.
Ακίνητα χωρίς ξεκάθαρη χαρτογράφηση
Παράγοντες της αγοράς αλλά και πρόσφατη έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος επισημαίνουν ότι το κράτος επιχειρεί να παρέμβει χωρίς να έχει σαφή εικόνα για τη σύνθεση και τα χαρακτηριστικά των κλειστών ακινήτων.
Οι λόγοι για τους οποίους παραμένουν εκτός αγοράς διαφέρουν σημαντικά: άλλες κατοικίες είναι εγκλωβισμένες σε δικαστικές διαμάχες ή κληρονομικές εκκρεμότητες, άλλες βαρύνονται με χρέη και υποθήκες, ενώ πολλές απαιτούν τόσο υψηλό κόστος επισκευών που οι ιδιοκτήτες αδυνατούν να προχωρήσουν σε ανακαίνιση.
Καθώς δεν υπάρχει σαφής καταγραφή των ακινήτων ανά κατηγορία προβλήματος, τα οικονομικά κίνητρα δίνονται ουσιαστικά χωρίς στοχευμένη χαρτογράφηση, με την κυβέρνηση να ελπίζει ότι μέρος της αγοράς θα ανταποκριθεί.
Οι τέσσερις βασικοί λόγοι που κρατούν κλειστά τα σπίτια
Η εικόνα της αγοράς δείχνει ότι μεγάλες ομάδες ιδιοκτητών δύσκολα θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν το πρόγραμμα, περιορίζοντας σημαντικά τον αριθμό των διαθέσιμων κατοικιών.
Πρώτο μεγάλο εμπόδιο αποτελεί η πολυϊδιοκτησία. Λόγω της ηλικίας του ελληνικού κτιριακού αποθέματος, χιλιάδες διαμερίσματα ανήκουν πλέον σε πολλούς κληρονόμους. Σε πολλές περιπτώσεις, η συνεννόηση μεταξύ συγγενών αποδεικνύεται αδύνατη. Αν μάλιστα τεθεί ως προϋπόθεση κάποιος να διαθέτει τουλάχιστον το 51% της κυριότητας, μεγάλος αριθμός ακινήτων θα αποκλειστεί αυτόματα.
Το δεύτερο σοβαρό πρόβλημα αφορά τα «κόκκινα» χρέη. Ιδιοκτήτες με ληξιπρόθεσμες οφειλές και ακίνητα επιβαρυμένα με υποθήκες ή πλειστηριασμούς έχουν ως βασική προτεραιότητα να προστατεύσουν την περιουσία τους και όχι να επενδύσουν χρήματα σε ανακαινίσεις.
Επιπλέον, χιλιάδες κατοικίες που έχουν περάσει σε τράπεζες και servicers δεν μπορούν να ενταχθούν στο πρόγραμμα, καθώς αυτό αφορά αποκλειστικά φυσικά πρόσωπα.
Παράλληλα, παραμένει έντονος ο φόβος των κακοπληρωτών. Πολλοί ιδιοκτήτες επιλέγουν να κρατούν τα ακίνητά τους κλειστά, φοβούμενοι απλήρωτα ενοίκια, φθορές και υψηλή φορολογία.
Αν και η κυβέρνηση σχεδιάζει φορολογικά κίνητρα, ταχύτερες διαδικασίες εξώσεων και ακόμη και «πιστοποιητικό φερεγγυότητας» για ενοικιαστές, η αποκατάσταση εμπιστοσύνης στην αγορά εκτιμάται ότι θα απαιτήσει χρόνο.
Το υψηλό κόστος ανακαίνισης
Ακόμη όμως και για όσους ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα, το οικονομικό βάρος παραμένει σημαντικό.
Το ανώτατο όριο επιδότησης έχει οριστεί στα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ποσό που αρκετοί επαγγελματίες του κλάδου θεωρούν ανεπαρκές για ουσιαστική και ολοκληρωμένη ανακαίνιση.
Με τις τιμές των οικοδομικών υλικών να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, οι ιδιοκτήτες καλούνται συχνά να καλύψουν από την τσέπη τους μεγάλο μέρος του συνολικού κόστους.
Η βασική επιδότηση προβλέπεται να κυμαίνεται μεταξύ 70% και 80% του συνολικού προϋπολογισμού, ανάλογα με τα εισοδηματικά κριτήρια.
Παράλληλα, προβλέπονται πρόσθετα μπόνους για συγκεκριμένες κατηγορίες δικαιούχων:
-+5% για ακίνητα σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές,
-+5% για νέους ιδιοκτήτες έως 35 ετών,
-+5% για τρίτεκνους, πολύτεκνους και άτομα με αναπηρία.
Ωστόσο, ακόμη και αυτά τα κίνητρα ενδέχεται να μην αρκούν, ιδιαίτερα σε νησιωτικές περιοχές όπου το κόστος μεταφοράς υλικών αυξάνει αισθητά το τελικό κόστος των εργασιών.
Διαβάστε ακόμη
Eκτός σχεδίου δόμηση: Τρέχουν να προλάβουν να χτίσουν στις Κυκλάδες πριν αλλάξει το θεσμικό πλαίσιο
Πώς σχολιάζουν οι τουρίστες την Ελλάδα στα social media – Οι επιδόσεις της χειμερινής περιόδου
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.