Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται πλέον η πρόταση της Ελλάδας για κοινές ευρωπαϊκές δημοπρασίες φάσματος συχνοτήτων, προκειμένου τα έσοδα να χρηματοδοτήσουν τον νέο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ. Το σχέδιο είχε επεξεργαστεί και παρουσιάσει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, αλλά πλέον υποβλήθηκε και επισήμως στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις Βρυξέλλες, από τον εκπρόσωπο της χώρας μας, υφυπουργό Εξωτερικών αρμόδιο για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, Τάσο Χατζηβασιλείου.
Στόχος των συζητήσεων είναι, σε λιγότερο από ένα μήνα, στη Σύνοδο Κορυφής του Οκτωβρίου, να εξετάσουν αποφάσεις για έναν φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό με σημαντικά αυξημένους πόρους, κατά τρόπο ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να χρηματοδοτήσει τις νέες προκλήσεις στην άμυνα και την ενέργεια, χωρίς να περιορίσει τις παραδοσιακές πολιτικές της και τα κονδύλια για τον αγροτικό τομέα και τα Ταμεία Συνοχής.
Από τις συχνότητες 6G στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό – Το σχέδιο Πιερρακάκη
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα κατέθεσε πρόταση για τη δημιουργία νέων ιδίων πόρων, χωρίς νέους φόρους, τέλη και δασμούς.
Η βασική ιδέα είναι η δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Φάσματος, της European Spectrum Union. Το νέο αυτό εργαλείο θα μπορούσε να αξιοποιήσει μέρος των εσόδων από τις μελλοντικές εθνικές δημοπρασίες φάσματος για υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας 6G. Τα έσοδα θα μπορούσαν να κατευθυνθούν τόσο στη μείωση της πίεσης που δέχεται ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός, όσο και στη χρηματοδότηση επενδύσεων στις νέες τεχνολογίες.
Η πρόταση που παρουσιάστηκε στους υπουργούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης την Τρίτη προβλέπει αρχική χρηματοδοτική δυνατότητα περίπου 12 έως 15 δισ. ευρώ. Το ποσό χαρακτηρίζεται προκαταρκτική εκτίμηση σχεδιασμού και όχι επίσημη αποτίμηση ή πρόβλεψη. Επίσης, δεν περιλαμβάνει πιθανές μελλοντικές εισφορές από επιλεγμένα δικαιώματα χρήσης 5G.
Το φάσμα ως στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο
Η λογική της ελληνικής πρότασης ξεκινά από τον ρόλο του φάσματος των τηλεπικοινωνιών. Όπως έχει τονίσει ο Κυριάκος Πιερρακάκης, πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία των κρατών-μελών και συνολικά της Ευρώπης.
Το φάσμα αποτελεί τη βάση για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, της προηγμένης μεταποίησης, της αυτόνομης κινητικότητας, των δορυφορικών συνδέσεων, των ασφαλών επικοινωνιών και των αμυντικών δυνατοτήτων της επόμενης γενιάς.
Ωστόσο, η διαχείρισή του εξακολουθεί να γίνεται μέσα από 27 διαφορετικά συστήματα δημοπράτησης. Τα συστήματα αυτά έχουν διαφορετικά χρονοδιαγράμματα, διαφορετικούς όρους αδειοδότησης, διαφορετικά επενδυτικά κίνητρα και διαφορετικές ρυθμιστικές αρχές.
«Το αποτέλεσμα είναι ο κατακερματισμός», αναφέρει ο υπουργός Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη διαθέτει σημαντικές εταιρείες υποδομών, οι οποίες έχουν εξελιχθεί σε παγκόσμιους τεχνολογικούς πρωταθλητές, χωρίς όμως να έχει δημιουργήσει γύρω τους αντίστοιχα ισχυρά ευρωπαϊκά οικοσυστήματα.
«Έχουμε την ευκαιρία να επανεξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουμε ένα από τα πολυτιμότερα κοινά περιουσιακά στοιχεία της Ευρώπης», τονίζει ο κ. Πιερρακάκης. Η πρόταση προβλέπει τον συντονισμό των 27 κρατών-μελών για μια κοινή ευρωπαϊκή δημοπράτηση των νέων συχνοτήτων 6G. Σε επόμενο στάδιο, ο συντονισμός θα μπορούσε να αφορά και την ανανέωση των υφιστάμενων αδειών 5G.
Το ελληνικό παράδειγμα του 5G
Η ελληνική πρόταση βασίζεται και στην εμπειρία από τη δημοπρασία για την ανάπτυξη των τεχνολογιών 5G, που πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα το 2020.
«Δεν σχεδιάστηκε με στόχο τη μεγιστοποίηση των δημοσίων εσόδων. Στόχος μας ήταν η ταχεία ανάπτυξη του δικτύου», ανέφερε ο υπουργός Οικονομικών. Παράλληλα, το 25% των εσόδων της δημοπρασίας διατέθηκε για τη δημιουργία ταμείου, το οποίο επενδύει στο οικοσύστημα του 5G και στις εφαρμογές του.
Η επιλογή αυτή, σύμφωνα με την ίδια τοποθέτηση, στηρίχθηκε στην εκτίμηση ότι η αξία του 5G δεν προκύπτει μόνο από την ίδια την υποδομή, αλλά κυρίως από το οικοσύστημα που αναπτύσσεται γύρω από αυτήν.
Το πρόβλημα, όπως επισημαίνεται, είναι ότι το μοντέλο εφαρμόστηκε σε ένα μόνο κράτος-μέλος και όχι στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι δημοπρασίες εκχώρησης του φάσματος δεν πραγματοποιούνται με συγχρονισμένο τρόπο, γεγονός που περιορίζει την προβλεψιμότητα για τις εταιρείες που επενδύουν στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές.
Πώς θα χρηματοδοτηθεί η Ευρώπη από το «φάσμα»
Η ελληνική πρόταση θέτει ως στόχο τον συγχρονισμό των δημοπρασιών από τις χώρες και τη χρησιμοποίηση των εσόδων, ή σημαντικού μέρους τους, ως προβλέψιμου πόρου για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
Παράλληλα, ένα μέρος των εσόδων θα μπορούσε να κατευθύνεται σε ειδικό ταμείο για τις εφαρμογές του 6G. Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης την πιθανότητα διάθεσης των πόρων στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα μεγαλύτερο επενδυτικό ταμείο για τις τεχνολογίες της επόμενης γενιάς.
«Δεν θα επρόκειτο για μια περίπτωση όπου το κέρδος του ενός θα ήταν η απώλεια του άλλου, αλλά για μια λύση από την οποία όλοι θα έβγαιναν κερδισμένοι», ανέφερε ο κ. Πιερρακάκης.
Ποιες άλλες προτάσεις συζητούνται
Οι δημοπρασίες φάσματος είναι η διαδικασία μέσω της οποίας τα κράτη παραχωρούν στις εταιρείες τηλεπικοινωνιών, έναντι τιμήματος, δικαιώματα χρήσης συγκεκριμένων ραδιοσυχνοτήτων για τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας. Στην περίπτωση του 6G, οι πάροχοι θα διεκδικήσουν τις συχνότητες που θα χρειάζονται για την ανάπτυξη και τη λειτουργία των νέων δικτύων.
Η πρόταση Πιερρακάκη για το φάσμα εντάσσεται σε ευρύτερη συζήτηση για τη δημιουργία νέων ιδίων πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης -αντί αύξησης φόρων και εθνικών εισφορών.
Στις επιλογές που εξετάζονται περιλαμβάνεται η αξιοποίηση μέρους των εσόδων από την πώληση δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα σε επιχειρήσεις. Συζητείται επίσης η αξιοποίηση μέρους των εσόδων από τον φόρο σε εισαγόμενα προϊόντα που παράγονται σε χώρες με χαμηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα από εκείνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άλλες ιδέες αφορούν την επιβολή φόρου σε μη ανακυκλωμένα ηλεκτρονικά απόβλητα, την αξιοποίηση μέρους των εσόδων από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης καπνού και την καθιέρωση ετήσιας σταθερής εισφοράς από μεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ευρωπαϊκή αγορά.
Νέος πόρος για την ΕΕ χωρίς νέους φόρους και θυσίες
Στο τραπέζι έχουν τεθεί ακόμη και επιβαρύνσεις σε πολύ υψηλές περιουσίες, ψηφιακές υπηρεσίες, διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια και κέρδη από κρυπτονομίσματα.
Η Ιρλανδία, που έχει αναλάβει τον συντονισμό των σχετικών συζητήσεων, θα πρέπει να εξετάσει ποια από τις προτάσεις ή ποιος συνδυασμός τους μπορεί να εξασφαλίσει την αναγκαία ομοφωνία των 27 κρατών-μελών.
Εφόσον η ελληνική πρόταση γίνει αποδεκτή από τα 27 κράτη-μέλη, τα κεφάλαια θα μπορούσαν να συμβάλουν στη χρηματοδότηση του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου για την περίοδο 2028–2034, το οποίο προτείνεται να φτάσει τα 2 τρισ. ευρώ, για την κατανομή των οποίων «το μεγάλο παζάρι» θα κορυφωθεί στο β΄εξάμηνο του 2027, στη διάρκεια της Ελληνικής Προεδρίας της ΕΕ και από την κυβέρνηση που θα έχει αναδειχθεί κατά την προσεχή εκλογική αναμέτρηση.
Ο προϋπολογισμός της ΕΕ αποτελεί τη βασική πηγή χρηματοδότησης των ευρωπαϊκών πολιτικών. Οι σχετικές διαπραγματεύσεις, ωστόσο, αναμένεται να είναι δύσκολες, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να καλύψει νέες ανάγκες, όπως η ενίσχυση των αμυντικών δαπανών και η αύξηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Παράλληλα, τα κράτη-μέλη επιδιώκουν να διατηρήσουν σημαντικό μέρος των παραδοσιακών δαπανών για την αγροτική πολιτική και την πολιτική συνοχής. Η αναζήτηση νέων πόρων εντάσσεται, επομένως, στην προσπάθεια να χρηματοδοτηθούν οι αυξημένες ανάγκες χωρίς «θυσίες» ή περιορισμούς στις υφιστάμενες πολιτικές.
Στόχος είναι να υπάρξει πρόοδος έως την επόμενη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Οκτώβριο, όπου αναμένεται να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις για τη χρηματοδότηση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα αναζητά συμμάχους. Σε συνάντηση που φιλοξενήθηκε στις Βρυξέλλες συμμετείχαν εκπρόσωποι 17 κρατών-μελών, τα οποία συμμετέχουν στην ομάδα των «Φίλων της Συνοχής». Στη συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι από: Ελλάδα, Βουλγαρία, Κροατία, Κύπρο, Τσεχία, Εσθονία, Ουγγαρία, Ιταλία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία και Ισπανία.
Διαβάστε ακόμη
Γραμμή 4: Η Κυψέλη ζητεί εγγυήσεις πριν ξαναξεκινήσει ο μετροπόντικας
Τι συμβαίνει όταν ρωτάτε το ΑΙ τι να αγοράσετε
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ