Το 2027 αναμένεται να αποτελέσει κομβική χρονιά για τις αποδοχές εκατοντάδων χιλιάδων εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα, καθώς η συμπλήρωση της πρώτης τριετίας μετά το «ξεπάγωμα» των μισθολογικών ωριμάνσεων ανοίγει τον δρόμο για αυτόματες προσαυξήσεις έως 10% στους κατώτατους μισθούς.
Η αλλαγή αφορά περίπου 500.000 εργαζομένους, οι οποίοι από την 1η Ιανουαρίου 2027 θα αρχίσουν να κατοχυρώνουν το πρώτο «σκαλοπάτι» προϋπηρεσίας μετά την επανενεργοποίηση των τριετιών. Πρόκειται για μια εξέλιξη που μπορεί να προσθέσει δεκάδες ευρώ τον μήνα στις αποδοχές όσων παραμένουν κοντά στα επίπεδα του κατώτατου μισθού.
Ενδεικτικά, ένας εργαζόμενος χωρίς οικογενειακές υποχρεώσεις, ο οποίος ξεκίνησε για πρώτη φορά να εργάζεται την 1η Ιανουαρίου 2024, συμπληρώνει τρία έτη προϋπηρεσίας στο τέλος του 2026 και αποκτά δικαίωμα σε προσαύξηση 10%. Με βάση τον σημερινό κατώτατο μισθό των 920 ευρώ, η αύξηση αντιστοιχεί σε 92 ευρώ μεικτά τον μήνα, οδηγώντας τις συνολικές αποδοχές στα 1.012 ευρώ.
Ποιοι θα δουν την πρώτη αύξηση από τις τριετίες
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι οι μισθολογικές ωριμάνσεις επανήλθαν σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2024. Έτσι, την 1η Ιανουαρίου 2027 συμπληρώνεται για πρώτη φορά ολόκληρη τριετής περίοδος μετά το «ξεπάγωμα», με αποτέλεσμα οι πρώτοι εργαζόμενοι χωρίς αναγνωρισμένη προϋπηρεσία πριν από το 2012 να αρχίσουν να αποκτούν πρόσθετο δικαίωμα προσαύξησης.
Η αύξηση δεν θα αφορά, πάντως, όλους ανεξαιρέτως τους μισθωτούς. Η προσαύξηση εφαρμόζεται κυρίως σε όσους αμείβονται με αποδοχές που δεν υπερβαίνουν το ύψος του κατώτατου μισθού μαζί με τις προβλεπόμενες τριετίες.
Για τους άγαμους εργαζομένους, το ανώτατο επίπεδο αναφοράς διαμορφώνεται περίπου στα 1.196 ευρώ μεικτά, ενώ για τους έγγαμους περίπου στα 1.288 ευρώ, εφόσον συνυπολογιστούν έως τρεις τριετίες.
Όσοι ήδη λαμβάνουν αποδοχές υψηλότερες από αυτά τα επίπεδα δεν αποκτούν αυτομάτως πρόσθετη αύξηση μόνο και μόνο επειδή συμπληρώνουν τριετία. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από το ισχύον μισθολογικό καθεστώς και από το εάν οι υφιστάμενες αποδοχές τους καλύπτουν ή υπερβαίνουν τις νόμιμες προσαυξήσεις.
Δικαίωμα σε αντίστοιχες αυξήσεις μπορούν να έχουν και εργαζόμενοι με αποδοχές υψηλότερες από τον κατώτατο, όταν αμείβονται βάσει κλαδικής ή επιχειρησιακής συλλογικής σύμβασης που προβλέπει ρητά επίδομα προϋπηρεσίας. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η συγκεκριμένη σύμβαση να παραμένει ενεργή και να περιλαμβάνει σχετικούς όρους για τις μισθολογικές ωριμάνσεις.
Η πραγματική αξία των αυξήσεων παραμένει υπό πίεση
Παρά την επιστροφή των τριετιών και τις διαδοχικές αυξήσεις του κατώτατου μισθού, η συνολική εικόνα των αποδοχών παραμένει πιο σύνθετη. Οι ονομαστικές αυξήσεις δεν μεταφράζονται πάντα σε αντίστοιχη βελτίωση της αγοραστικής δύναμης, καθώς πληθωρισμός, φορολογία και ασφαλιστικές εισφορές απορροφούν σημαντικό μέρος των αυξήσεων.
Ο μέσος πραγματικός ετήσιος μισθός παρουσίασε συνολική αύξηση μόλις 0,3% την περίοδο 2019-2025, παραμένοντας χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2021.
Σε αρκετούς κρίσιμους κλάδους, μάλιστα, η απόσταση από τα προ κρίσης επίπεδα παραμένει αισθητή. Στην εκπαίδευση, στη δημόσια υγεία, στην κοινωνική μέριμνα, στην εστίαση και στο εμπόριο, τα πραγματικά ωρομίσθια συνεχίζουν να βρίσκονται κάτω από εκείνα που καταγράφονταν το 2009.
Την ίδια στιγμή, παρά την αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ, το κατά κεφαλήν εισόδημα εξακολουθεί να υπολείπεται αισθητά του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ενώ η αύξηση του μέσου μισθού στον ιδιωτικό τομέα δεν έχει καταφέρει να αποκαταστήσει πλήρως τις απώλειες που προκάλεσαν τα προηγούμενα χρόνια ο πληθωρισμός και το αυξημένο κόστος ζωής.
Η εικόνα αυτή εξηγεί γιατί οι τριετίες αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους εργαζομένους χαμηλότερων αμοιβών. Για όσους βρίσκονται κοντά στον κατώτατο μισθό, ακόμη και μια προσαύξηση 10% μπορεί να δημιουργήσει αισθητή διαφοροποίηση στο μηνιαίο εισόδημα, αν και το καθαρό όφελος παραμένει μικρότερο μετά τις κρατήσεις.
Η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων εξακολουθεί να βρίσκεται περίπου στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, γεγονός που δείχνει ότι η μισθολογική σύγκλιση με την υπόλοιπη Ευρώπη παραμένει σημαντική πρόκληση.
Νέα αύξηση του κατώτατου μισθού το 2027
Οι τριετίες δεν θα είναι η μοναδική πηγή μισθολογικής αύξησης μέσα στο 2027. Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει νέα αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού στα 950 ευρώ από την 1η Απριλίου 2027, χωρίς να αποκλείεται το τελικό ποσό να διαμορφωθεί υψηλότερα.
Υπενθυμίζεται ότι από την 1η Απριλίου 2026 ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε στα 920 ευρώ, καταγράφοντας άνοδο 4,55% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.
Εφόσον επιβεβαιωθεί η αύξηση στα 950 ευρώ, η αξία της τριετίας θα αυξηθεί αντίστοιχα, καθώς οι προσαυξήσεις υπολογίζονται ως ποσοστό επί του εκάστοτε κατώτατου μισθού. Αυτό σημαίνει ότι για έναν εργαζόμενο με μία τριετία η προσαύξηση θα μπορούσε να φτάσει τα 95 ευρώ μεικτά τον μήνα, εφόσον ισχύει κατώτατος μισθός 950 ευρώ.
Παράλληλα, παραμένει ο στόχος για μέσο μεικτό μισθό 1.500 ευρώ στον ιδιωτικό τομέα. Η επίτευξή του, ωστόσο, θεωρείται απαιτητική, καθώς από τα περίπου 1.362 ευρώ μεικτά του 2025 χρειάζονται αυξήσεις με ρυθμό σημαντικά υψηλότερο από τον πληθωρισμό, ώστε η βελτίωση να αποτυπωθεί και στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα.
Το νέο στοίχημα των συλλογικών συμβάσεων
Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση υψηλότερων αμοιβών αναμένεται να παίξει και η επέκταση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας.
Η ενίσχυση των ΣΣΕ θεωρείται σημαντική επειδή δεν αφορά μόνο τον βασικό μισθό. Μέσα από συλλογικές διαπραγματεύσεις μπορούν να συμφωνηθούν επιδόματα, προσαυξήσεις προϋπηρεσίας, πρόσθετες παροχές, ωράρια και άλλοι όροι που επηρεάζουν συνολικά την ποιότητα της εργασίας.
Ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι η κάλυψη των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις να πλησιάσει το 80%, από περίπου 30% σήμερα.
Ήδη πάνω από 400.000 εργαζόμενοι καλύπτονται πλέον από όρους νέων ή ανανεωμένων συλλογικών συμβάσεων, με συμφωνίες να έχουν υπογραφεί σε διαφορετικούς κλάδους, μεταξύ των οποίων ο τουρισμός, η εστίαση, η αρτοποιία, τα ζαχαρώδη προϊόντα και ειδικότητες που σχετίζονται με την τεχνολογία και την επιστήμη τροφίμων.
Η διεύρυνση των συλλογικών ρυθμίσεων μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τις τριετίες και τις αυξήσεις του κατώτατου, δημιουργώντας περισσότερους μηχανισμούς μισθολογικής ανόδου πέρα από τις οριζόντιες κρατικές παρεμβάσεις.
Το 2027 διαμορφώνεται έτσι ως μια χρονιά κατά την οποία θα συμπέσουν τρεις διαφορετικές διαδικασίες: η πρώτη πλήρης ενεργοποίηση των νέων τριετιών, η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού και η προσπάθεια διεύρυνσης των συλλογικών συμβάσεων.
Για περίπου μισό εκατομμύριο εργαζομένους χαμηλότερων αποδοχών, η επιστροφή της προϋπηρεσίας ως πραγματικού μισθολογικού οφέλους μπορεί να αποτελέσει την πιο άμεσα ορατή αλλαγή. Το μεγαλύτερο στοίχημα, ωστόσο, παραμένει οι αυξήσεις αυτές να ξεπεράσουν τις πιέσεις από το κόστος ζωής και να μεταφραστούν σε πραγματική ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης.
Διαβάστε ακόμη
EasyJet: Υπερδιπλασιάζει το προσωπικό καμπίνας άνω των 50 ετών
Forbes 50 Over 50: Οι 200 γυναίκες που ξεχωρίζουν σε επιχειρήσεις, επενδύσεις και καινοτομία
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ