Οικονομία

Ρήτρα διαφυγής και το 2023 λόγω ύφεσης – Τη Δευτέρα στο Eurogroup οι αποφάσεις

  • Κωστής Πλάντζος


Κίνδυνος να μπει «πάγος» στα σχέδια της κυβέρνησης για μόνιμη κατάργηση φόρων, αλλά και «παράθυρο» για χαλάρωση των δεσμεύσεων για πλεονάσματα, λόγω φόβων για ύφεση και στασιμοπληθωρισμό

Πολιτικός κίνδυνος ενόψει για τις μόνιμες φοροελαφρύνσεις που θέλει να εξαγγείλει η κυβέρνηση. Στην Ευρώπη έχει στηθεί  «μεγάλο παζάρι» με τις αποφάσεις για την επαναφορά ή μη των αυστηρών δημοσιονομικών στόχων. Τα «κακά νέα» είναι ότι διεθνώς απλώνεται και πάλι ο τρόμος για την απειλή της ύφεσης και του στασιμοπληθωρισμού. Τα «καλά νέα» είναι πως ανοίγει έτσι «παράθυρο» για χαλάρωση των δεσμεύσεων για πλεονάσματα -αντί για νέα λιτότητα-  το 2023.

Η άλλη όψη του νομίσματος όμως είναι ότι, αν η «ρήτρα διαφυγής» από τις δεσμεύσεις για πλεονάσματα ισχύσει και για το 2023 (δηλαδή για 4η συνεχόμενη χρονιά αφότου ξέσπασε η πανδημία το 2020) τότε μετατίθεται για το 2024 -και βλέπουμε- το πολιτικό αφήγημα της μόνιμης κατάργησης και εισφορών που επεβλήθησαν επί Μνημονίων.

Τι αλλάζει στην Ευρώπη

Οι αποφάσεις θα ληφθούν στο Eurogroup της ερχόμενης Δευτέρας. Σύμφωνα με όλες τις ως τώρα πληροφορίες, η εισήγηση της Κομισιόν θα είναι υπέρ της διατήρησης για έναν ακόμα χρόνο της δημοσιονομικής χαλάρωσης. Και αυτό γιατί, ενώ η πλευρά των Βορειοευρωπαίων ανησυχεί για τον υψηλό πληθωρισμό και ζητά περιοριστικά μέτρα λιτότητας προκειμένου να «μαζευτούν» τα χρέη και να συγκρατηθεί η καταναλωτική ζήτηση για να πέσουν οι τιμές, η πλευρά των Νοτιοευρωπαίων τρέμει τον κίνδυνο νέας ύφεσης. Μετά και την παράταση επί τρίμηνο του πολέμου στην Ουκρανία και καθώς παρήλθε άπρακτη και η ημερομηνία- ορόσημο της 9ης Μαΐου, όλο και περισσότεροι βλέπουν πλέον σαν πρώτο κίνδυνο την ύφεση, βάζοντας πιο πίσω την βάσανο του πληθωρισμού.

Για χώρες με υψηλό χρέος όπως η Ελλάδα όμως, άλλες πληροφορίες λένε ότι εξετάζεται να μπει και «κόφτης» δαπανών και ελλειμμάτων. Με άλλα λόγια, να μπει φρένο στις δαπάνες που σχεδιάζει να κάνει η κυβέρνηση.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Με τον τρόπο αυτό, η Ελλάδα μπορεί να αποφύγει τη δραστική μείωση τον πρωτογενών ελλειμμάτων για το 2023. Έτσι θα είναι μια ακόμα «έκτακτη» χρονιά αυξημένων δαπανών για μέτρα στήριξης της Ανάπτυξης και ανακούφισης από τις επιπτώσεις του πληθωρισμού  -καθώς οι τιμές ίσως αργήσουν να επιστρέψουν σε φυσιολογικά επίπεδα, ακόμα και μετά την τυχόν ειρήνευση.

Το πρόβλημα για την κυβέρνηση είναι όμως ότι «παγώνει» το σχέδιο της για μόνιμη κατάργηση φόρων, εισφοράς αλληλεγγύης παντού σε Δημόσιο ή ιδιωτικό  τομέα και συντάξεις και άλλες μειώσεις έμμεσων φόρων.

Καθώς η χώρα εισέρχεται πλέον σε τροχιά εκλογών -όποτε αυτές και αν γίνουν ως το 2023- ο σχεδιασμός των φοροαπαλλαγών αυτών μένει στον αέρα. Και ο Χρήστος Σταϊκούρας αναλαμβάνει την Δευτέρα να βολιδοσκοπήσει τους υπολοίπους Ευρωπαίους υπουργούς Οικονομικών  αν και κατά  πόσον, τυχόν παράταση στη ρήτρα διαφυγής, θα συνοδεύεται και πάλι από την γενική αρχή ότι «μόνιμη κατάργηση φόρων απαγορεύεται» και οι μόνες έξτρα δαπάνες που επιτρέπονται για όσο  ισχύει η έκτακτη κατάσταση στην ΕΕ, έχουν ημερομηνία λήξεως έως 1 έτος και στοχεύουν στην ανάταξη της οικονομίας -και όχι την εκπλήρωση εκλογικών υποσχέσεων.

Σε κάθε περίπτωση, το μόνο βέβαιον είναι πως όσο η Ευρώπη φαίνεται να οδηγείται στα πρόθυρα της ύφεσης το 2023, μπορούν να λαμβάνονται μόνον «έκτακτα» μέτρα, ενώ εξαγγελίες για τυχόν μονιμομοίησή τους «αναβάλλονται» από το 2024 και μετά την επιστροφή στην κανονικότητα των δημοσιονομικών δεσμεύσεων και στόχων, όπως ισχύει και για όλα τα κράτη –μέλη της Ευρωζώνης με βάσει το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο.

Διαβάστε ακόμη:

Ποιες αλυσίδες επεκτείνονται τώρα στην Ελλάδα – Τα ενοίκια στις μεγάλες εμπορικές πιάτσες (γράφημα)

Ξεκινά το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ: Σημίτης, Παπανδρέου και Βενιζέλος στο βήμα

Φον ντερ Λάιεν: Μελετάμε τη χρήση δεσμευμένων πόρων Ρώσων ολιγαρχών για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας